Trước đợt trừng phạt mới

Trong nhiều tuần, các quan chức từ Mỹ, Anh, Pháp và Đức đã và đang thảo luận loại biện pháp trừng phạt nào họ nên đưa vào dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an (HĐBA). Họ hy vọng chuyển bản dự thảo nghị quyết cho Nga và Trung Quốc xem ngay tuần tới, theo các nhà ngoại giao giấu tên.

“Đã đến lúc bắt đầu tranh cãi với Nga và Trung Quốc, vì vậy chúng tôi có thể chuyển một văn bản các biện pháp trừng phạt đến HĐBA trong tương lai gần. Chúng tôi tin có thể nhận được sự ủng hộ của họ, dù phải trả giá khá cao” - một nhà ngoại giao phương Tây nói. Một nhà ngoại giao cao cấp khác dự đoán kết quả cuối cùng sẽ là sự siết chặt “tượng trưng” các biện pháp trừng phạt chống Tehran.

Tehran đã bị “bầm dập” với 3 lần lọt vào danh sách đen của Liên Hiệp Quốc, cùng với các lệnh cấm đi lại và đóng băng tài sản nhằm vào các cá nhân và công ty dính líu đến các chương trình tên lửa và hạt nhân của nước này. Nhưng Iran vẫn tiếp tục cự tuyệt yêu cầu của HĐBA đòi ngừng chương trình làm giàu hạt nhân của họ.

Cơ quan Giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc ở Vienna (Áo), trong một bản báo cáo mới nhất về Iran, đã ám chỉ nước cộng hòa Hồi giáo đang tích cực theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Nga và Trung Quốc- hai trong số 5 cường quốc nắm quyền phủ quyết tại HĐBA- có những quan hệ thương mại chặt chẽ với Iran. Trong khi ủng hộ 3 đợt trừng phạt của Liên Hiệp Quốc chống Iran, họ lại tích cực đấu tranh “làm loãng” tính chất gay gắt của cả ba đợt trừng phạt trước khi bỏ phiếu.

Các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc hầu như chắc chắn sẽ liên kết với Nga nếu Moscow quyết định ủng hộ nghị quyết trừng phạt thứ tư. Các cường quốc phương Tây hy vọng 5 ủy viên thường trực HĐBA và Đức có thể đồng ý với dự thảo nghị quyết vào cuối tháng 2, sau đó họ có thể trình ra toàn thể HĐBA để được bỏ phiếu vào cuối tháng 3.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton hôm thứ tư vừa qua nói rằng cuộc bỏ phiếu không thể xảy ra cho tới cuối tháng 4. “Hy vọng rằng trong vòng 30 đến 60 ngày tới chúng tôi sẽ nhìn thấy nghị quyết trừng phạt ở New York” - bà nói.

Trong khi đó, các nhà ngoại giao Liên hiệp châu Âu (EU) nói với hãng tin AP rằng khối 27 quốc gia chờ đợi noi theo bất cứ hành động trừng phạt mới nào của Liên Hiệp Quốc bằng các biện pháp khắc nghiệt riêng của mình nhằm cắt giảm hoạt động buôn bán của EU với Iran.

Mỹ và Pháp đề nghị nhắm tới ngân hàng trung ương của Iran, các Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và những ngân hàng, công ty khác trong đợt trừng phạt thứ tư. Israel, quốc gia mà các nhà ngoại giao sợ rằng một ngày nào đó có thể tấn công các cơ sở hạt nhân Iran, đã nài nỉ Nga ủng hộ hành động trừng phạt mới nhằm làm “tê liệt” Iran.

Pháp đưa ra đường lối cứng rắn hơn Washington trong các cuộc thảo luận về biện pháp trừng phạt. Paris ủng hộ cấm vận Iran trong lĩnh vực năng lượng, lập luận rằng thu nhập từ dầu và khí đốt hỗ trợ mạnh cho các chương trình tên lửa và hạt nhân của đất nước Hồi giáo này.

Các nhà ngoại giao cho rằng Washington, London và Berlin không bác bỏ cấm vận về năng lượng nhưng lo ngại áp lực đó sẽ kéo lê một cách không cần thiết các cuộc thương lượng với Nga và Trung Quốc.

Moscow đang bày tỏ sự thất vọng tăng lên đối với Iran dù Điện Kremlin có ít biểu lộ về loại trừng phạt nào họ sẵn sàng ủng hộ trừ các mục tiêu ngân hàng và năng lượng. Trung Quốc thường kêu gọi giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng hạt nhân Iran.

Nhưng hôm thứ ba tuần này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc thúc giục Iran “tăng cường hợp tác” với Liên Hiệp Quốc và cho thấy không hoàn toàn hài lòng với cách tiếp cận của Iran. Tuy vậy, các nhà ngoại giao e rằng Trung Quốc sẽ gắn vấn đề Iran với sự tranh cãi mới đây giữa Bắc Kinh và Washington về kế hoạch bán vũ khí Mỹ cho Đài Loan. Mọi thứ còn chưa rõ ràng.