* Phóng viên: Là chuyên gia kinh tế, bà nhìn nhận ra sao về việc tái cơ cấu Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy VN (Vinashin)?
- Bà Phạm Chi Lan: Tôi cho rằng việc này cần phải làm sớm hơn rất nhiều. Lẽ ra Chính phủ nên để thanh tra và kiểm toán vào cuộc làm cho thật rõ bức tranh thực của Vinashin trong những năm qua, nhất là tình trạng nợ nần, thua lỗ lớn và đầu tư tràn lan...
* Bà nghĩ sao khi có ý kiến cho rằng tái cơ cấu nhưng thực ra là để giảm gánh nợ cho Vinashin?
- Cách tái cơ cấu có nhiều vấn đề. Thứ nhất, đẩy bớt nợ nần sang cho các tập đoàn khác của Nhà nước gánh thì thực chất số nợ vẫn còn đó chứ không mất đi đâu. Thứ hai, Nhà nước cho khoanh, dãn các khoản nợ của Vinashin thì trước mắt có thể tạm thời yên tâm nhưng trên thực tế, những khoản nợ đó chuyển sang cho Nhà nước và những người đóng thuế gánh. Thứ ba, Nhà nước vẫn quyết định cho Vinashin vay trong lúc họ chưa có bất cứ một thay đổi nào để chứng minh năng lực là điều bất cập. Tôi nghĩ số tiền mới đổ vào Vinashin có thể lại trở thành khoản nợ mới trong tương lai.
* Với số nợ lên tới hơn 80.000 tỉ đồng thì việc tái cơ cấu là cách “giải cứu” quá dễ dàng cho Vinashin?
- Đúng vậy. Nhà nước đã chọn cứu Vinashin theo một cách dễ dãi nhất trong khi đẩy gánh nặng nợ cho nền kinh tế, doanh nghiệp và suy cho cùng là người dân đóng thuế gánh.
Trước hết, bản thân Vinashin không có động lực, sức ép đủ mạnh để cải cách, tái cấu trúc thực sự từ bên trong. Việc chỉ yêu cầu kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với hoạt động của Vinashin là quá nhẹ. Trách nhiệm để xảy ra thua lỗ, nợ nần ở Vinashin đáng ra phải được xử lý bằng pháp luật. Việc xử lý kiểu kiểm điểm nội bộ như vậy sẽ tạo tiền lệ xấu cho các tập đoàn kinh tế khác của Nhà nước.
Không chỉ đóng tàu, Vinashin còn đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác. Ảnh: WEBSITE VINASHIN
* Vinashin đầu tư dàn trải, thua lỗ đã được cảnh báo từ lâu song không được nhìn nhận và xử lý thích đáng. Vậy ai phải chịu trách nhiệm?
- Vấn đề của Vinashin và nhiều tập đoàn kinh tế Nhà nước khác đã được cảnh báo quá nhiều. Quốc hội, thanh tra, kiểm toán Nhà nước đã từng đưa ra các con số thua lỗ và nợ nần rất lớn của các tập đoàn, công ty Nhà nước nhưng rất tiếc tất cả đều không được các cơ quan có trách nhiệm lắng nghe. Tôi nghĩ có trách nhiệm của cả Vinashin và cơ quan quản lý Nhà nước. Cần phải làm rõ trách nhiệm của những con người, cơ quan cụ thể vì tiền công không phải là “của chùa”.
* Theo bà, bài học rút ra từ vụ Vinashin là gì?
- Đây là bài học đắt giá cho nhiều phía. Thứ nhất, Nhà nước có thể thấy việc hình thành, quản lý và giám sát các tập đoàn lớn quá lỏng lẻo. Thứ hai, Nhà nước phải chọn những ngành thực sự được coi là trụ cột để dồn nguồn lực vào. Thứ ba, rất bất ổn với quan niệm hình thành các tập đoàn và cho nó mở rộng kinh doanh sang các lĩnh vực liên quan theo mô hình khép kín.
* Cần làm gì để không tái diễn những Vinashin khác trong tương lai?
- Hiện Chính phủ đã quyết định khoảng 1.500 tập đoàn và doanh nghiệp Nhà nước phải chuyển sang hoạt động dưới dạng công ty TNHH một thành viên từ ngày 1-7 theo Luật Doanh nghiệp.
Tôi cho rằng cần phải làm rõ trách nhiệm chứ không thể chung chung. Phải có tên cá nhân, cơ quan cụ thể chịu trách nhiệm, kể cả tên người ký quyết định thành lập công ty TNHH một thành viên. Về phía doanh nghiệp, phải làm rõ cơ cấu quản trị mới, nhất là đối với các ndoanh nghiệp có quy mô lớn.
|
Bất chấp lợi ích chung
Theo bà Phạm Chi Lan, Vinashin đã cậy quyền và qua mặt cả các bộ quản lý. Vinashin đã tận dụng tất cả các cơ chế ưu ái mà Nhà nước dành cho để giành tất cả thuận lợi về mình và gạt bỏ hết những sự kiểm soát cần thiết. Đi đến đâu, Vinashin cũng đòi sử dụng đất rất lớn và lãng phí mà điển hình là khu công nghiệp đóng tàu Lai Vu. Vinashin đã bất chấp lợi ích chung của đất nước, xã hội... |
Bình luận (0)