Kết quả rõ nhất là gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự hội nghị cam kết tiếp tục nỗ lực tại “các hội nghị tiếp theo”, nhấn mạnh sự cần thiết tăng thêm số lượng các nền kinh tế ít thải khí các-bon, tăng cường xây dựng lòng tin giữa hai khối nước giàu – nghèo đối với các thách thức của biến đổi khí hậu.
Các nhà quan sát thất vọng khi Hội nghị Cancun không hoàn toàn thoát khỏi “vết xe đổ” của Hội nghị Copenhagen (Đan Mạch) cuối năm 2009 mà LHQ hết sức muốn tránh. Đó là “gác lại” những quyết định quan trọng cho Hội nghị COP17 tại Durban (Nam Phi) vào năm tới.
Trong đó có vấn đề gia hạn Nghị định thư Kyoto 1997 (sẽ hết hạn năm 2012) quy định 40 nước tham gia (không có Mỹ và Trung Quốc (TQ) - hai nước có lượng khí thải các-bon lớn nhất thế giới) có nghĩa vụ cắt giảm lượng khí thải.
Hội nghị cũng không đạt được sự đồng thuận về vấn đề liệu các nước đang phát triển cũng có nghĩa vụ cắt giảm khí thải hoặc các nước giàu có phải cắt giảm nhiều hơn hay không.
Để tránh “vết xe đổ” của Hội nghị Copenhagen, Hội nghị Cancun đã ngăn chặn được sự sụp đổ của các cuộc đàm phán mang tính hình thức, với kết quả lớn nhất là đạt được thỏa thuận thành lập “Quỹ Khí hậu xanh” nhằm hỗ trợ 100 tỉ USD/năm cho các nước nghèo vào năm 2020 để chống lại hiện tượng biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, thỏa thuận này không nói rõ “Quỹ khí hậu xanh” lấy nguồn tiền từ đâu mà chỉ nói chung chung quỹ sẽ do Ngân hàng Thế giới (WB) quản lý và giám sát trong 3 năm đầu.
Điều đáng nói là việc đánh giá về kết quả hội nghị không có sự nhất trí. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon và Tổng thống (TT) Barack Obama vẫn coi hội nghị là thành công.
TT Mexico Felipe Calderon ca ngợi hội nghị là “một thành công lớn”. Đại diện TQ Tạ Chấn Hoa đánh giá với lời lẽ ngoại giao: “Thỏa thuận Cancun cho thấy hội nghị đã cứu được tiến trình thương lượng đầy cam go và Nghị định thư Kyoto không chết!”.
Một nét mới đáng chú ý tại hội nghị là TQ và Mỹ đã giảng hòa, không còn chỉ trích nhau như tại hội nghị ở Đan Mạch hồi năm ngoái. Hãng tin Tân Hoa Xã nhận xét: “Một không khí hòa giải mới đã xuất hiện khi đại diện hai nước tại hội nghị đều nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác thay vì chỉ trích lẫn nhau”.
Giáo sư Trương Hải Tân của Trường Đại học Bắc Kinh phân tích cụ thể: “Sự thay đổi thái độ diễn ra trong thời điểm tế nhị của quan hệ song phương khi Chủ tịch TQ Hồ Cẩm Đào chuẩn bị thăm Mỹ vào đầu năm tới để làm dịu hàng loạt bất đồng về kinh tế, thương mại và ngoại giao giữa hai nước”.
Nhật Bản vẫn tiếp tục khẳng định không tham gia giai đoạn 2 Nghị định thư Kyoto nếu Mỹ và TQ, hai nước xả khí thải lớn nhất thế giới, không có cam kết cụ thể cắt giảm.
TT Bolivia Evo Morales cảnh báo: “Nếu chúng ta ném bỏ Nghị định thư Kyoto vào sọt rác thì sẽ phạm tội hủy diệt nền kinh tế như tội diệt chủng”. Giáo sư Wendel Trio, trong ban lãnh đạo Tổ chức Hòa Bình Xanh, nhận xét: “Hội nghị Cancun đã cứu được các cuộc thương lượng nhưng không cứu được khí hậu”.
Liệu những lời cảnh báo trên có được các nước lắng nghe trước khi dự hội nghị kỳ tới tại Nam Phi?
Bình luận (0)