Kháng sinh mất dần hiệu lực

Tiến sĩ Graham Harrison, quyền Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, báo động: “Kho vũ khí điều trị của chúng ta đang co hẹp dần. Kỷ nguyên hậu kháng sinh sẽ chứng kiến sự hồi sinh của các bệnh nhiễm trùng chết người”.

Vi khuẩn kháng thuốc ngày càng nguy hiểm

Cũng theo TS Graham Harrison, tại Việt Nam, những năm gần đây, xuất hiện nhiều chủng vi khuẩn kháng thuốc mạnh và mô hình kháng thuốc mới. Những bệnh như lao và sốt rét lẽ ra đã ngăn chặn được từ nhiều thập kỷ trước nhưng đến năm 2011 có 69 quốc gia báo cáo về sự tồn tại của bệnh lao kháng thuốc nghiêm trọng, trong đó có Việt Nam với 1.800 ca tử vong mỗi năm.

Gần đây, nhiều nhà khoa học trên thế giới đã liên tiếp thông báo ghi nhận sự xuất hiện gien kháng thuốc của vi khuẩn đối với một số loại kháng sinh thế hệ mới nhóm carbapenem. Loại vi khuẩn siêu kháng thuốc này cũng đã tìm thấy ở nhiều bệnh viện của Việt Nam.

Bán tràn lan

Kháng sinh nằm trong danh mục 30 loại thuốc cấm bán khi không có toa của bác sĩ. Thế nhưng trên thực tế, nhiều nhà thuốc không thực hiện. Thêm vào đó là thói quen mua  thuốc kháng sinh không cần đơn của bác sĩ diễn ra phổ biến, thói quen tự ý sử dụng thuốc kháng sinh khi bị các bệnh nhiễm trùng thông thường. 

PGS-TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng Khoa Nhi của Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng việc coi kháng sinh như “thần dược” chữa được tất cả các loại bệnh nhiễm trùng; sử dụng kháng sinh kéo dài, lạm dụng kháng sinh trong điều trị đã tạo điều kiện cho nhiều loại vi khuẩn kháng thuốc.

“Khi không có toa của bác sĩ thì sẽ dẫn đến tình trạng sử dụng kháng sinh không đúng mục đích, không đúng liều, không đủ thời gian. Có trường hợp uống 1-2 lần đã dừng, thậm chí gom thuốc trong 2- 3 lần lại rồi uống một thể… Người bán thuốc cứ có người mua là bán, thậm chí còn kê cả toa cho bệnh nhân. Nhiều thầy thuốc hễ có nhiễm khuẩn là dùng kháng sinh để “bao vây” mà chưa biết kháng sinh có tác dụng với loại vi khuẩn đang gây bệnh hay không”- TS Dũng cảnh báo.