Giảm lạm phát phải hạ lãi suất

Ngày 9-1 tại Hà Nội, Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia đã tổ chức hội thảo công bố báo cáo Triển vọng kinh tế Việt Nam 2012: Cơ hội và thách thức. Các chuyên gia kinh tế hàng đầu đã cùng thảo luận, góp ý báo cáo này để Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia tập hợp gửi Chính phủ tham khảo trong quá trình xây dựng chính sách điều  hành.

Lạm phát sẽ  tự giảm

Đó là quan điểm của TS Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia. Cơ sở để đưa ra dự báo này là Chính phủ vẫn tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, tài khóa; giá cả thế giới đang có xu hướng giảm, tỉ giá không có biến động lớn, nhập siêu giảm, thặng dư cán cân thanh toán quốc tế khoảng 3 tỉ USD. Bên cạnh đó,  lạm phát tính theo tháng ở những tháng cuối năm 2011 liên tục ở mức khoảng 0,5%/tháng và đặc biệt lạm phát tháng 12- 2011 ở mức rất thấp so với nhiều năm trở lại đây.

Khách hàng giao dịch tại Eximbank. Ảnh: HỒNG THÚY

Ủy ban này dự báo 6 tháng đầu năm 2012, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) có thể chỉ tăng 3%-4% (đã loại trừ yếu tố biến động do điều chỉnh giá, chưa tính tác động điều chỉnh giá điện, xăng dầu) và như vậy mục tiêu kiềm chế lạm phát cả năm 9% là khả thi.

Thế nhưng, một số chuyên gia lại cho rằng còn nhiều rủi ro.  TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và chính sách - ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng lạm phát của Việt Nam ở năm 2011 đã tiến sát mốc 20%. Đây là biểu hiện của việc không thể kiểm soát được lạm phát và rất có thể lạm phát năm 2012 sẽ tiếp tục dao động mạnh. Đặc biệt, rủi ro sẽ lớn hơn nếu có tình trạng “lợi dụng” lạm phát đang xuống thấp để tăng giá một số mặt hàng cơ bản như điện, xăng dầu, nước…

Lo nợ xấu ngân hàng

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, đe dọa lớn nhất đến kinh tế vĩ mô năm nay chính là thanh khoản ngân hàng. “Không giải quyết được thanh khoản thì không thể cứu được bất động sản, chứng khoán và cũng không thể hạ được lãi suất” - TS Lê Xuân Nghĩa nói.

Nhiều ý kiến trao đổi tại hội nghị cũng thống nhất với quan điểm cho rằng việc tái diễn vượt rào lãi suất chứng tỏ sự căng thẳng thanh khoản của ngân hàng vào dịp cuối năm. Trên thực tế hiện tượng vượt rào lãi suất huy động đang tái diễn. Một số ngân hàng đang đẩy lãi suất huy động lên 19%-20%/ năm, vượt xa mức trần 14% được Ngân hàng Nhà nước quy định. Phạm luật nhưng một chủ tịch HĐQT ngân hàng thương mại không giấu giếm với lãnh đạo Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia việc có lúc ngân hàng mình huy động lên tới 21%/năm.

Thanh khoản của toàn hệ thống ngày càng tiềm ẩn nhiều rủi ro, biểu hiện qua sự rối loạn chưa từng có trong lịch sử là ngân hàng vay tiền của nhau trên thị trường liên ngân hàng cũng phải có thế chấp và tỉ lệ nợ xấu tăng nhanh khiến các ngân hàng tìm cách chiếm dụng vốn của nhau. Theo TS Lê Xuân Nghĩa, khoản  tiền mà các ngân hàng cho nhau vay hiện lên tới trên 500.000 tỉ đồng.