Ngoài niềm vui là gánh nặng

. Phóng viên: Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn năm 2006 trao cho Thuận với Paris 11-8, năm nay là chị. Cả chị và Thuận đều là người Việt ở nước ngoài, phải chăng những tác giả Việt kiều đã mang lại luồng gió mới cho văn học tiếng Việt trong thời gian qua nên được ghi nhận?

- Nhà văn - đạo diễn Đoàn Minh Phượng: Lịch sử và khung cảnh sống mỗi người mỗi khác, nên những câu chuyện họ kể cũng sẽ khác. Nhưng sự khác biệt giữa một người Việt sống ở Paris và một người sống ở Sài Gòn có lẽ cũng không lớn hơn sự khác biệt giữa một người sống ở Hà Giang và ở Cần Thơ. Điểm chung là chúng ta viết bằng tiếng Việt.

Luồng gió mới? Khi viết, tôi không bao giờ nghĩ mình muốn thử nghiệm với ngôn ngữ, tìm ra cái gì mới. Trong hội họa, dường như bạn không được phép lặp lại bất cứ thứ gì. Nhưng khi viết, tôi có thể tả cái hoa đang cắm trong ly nước trên thành cửa sổ nhà bạn. Tình cảm của tôi cũng có thể là những thứ bạn thấy quen.

Điều còn lại là một thứ gì đó chen giữa những câu, gần như vô hình. Tạm gọi nó là những trải nghiệm. Mà trải nghiệm thì không phải là thử nghiệm.

. Cảm tưởng của chị khi được trao giải Văn học của Hội Nhà văn VN?

- Năm ngày sau khi nghe tin cuốn Và khi tro bụi được giải thưởng, tôi hiểu rằng ngoài niềm vui, còn có một điều gì đó, giống như là gánh nặng. Một cuốn sách nhận giải có tầm quốc gia cần phải chiều lòng càng nhiều người càng tốt. Tôi đã không hề có ý đó khi viết cuốn sách này. Nếu lúc viết, tôi tự nhủ phải làm cho 1.000 người thích để có thể in 1.000 bản, là tôi đã không viết được.

. Khi phim Hạt mưa rơi bao lâu nhận các giải thưởng thì báo chí đề cập đến khá nhiệt tình, còn với tác phẩm văn học Và khi tro bụi (đoạt giải thưởng) xem ra khá lặng lẽ. Chị nghĩ sao?

- Thực ra phim Hạt mưa rơi bao lâu chỉ được công nhận ở nước ngoài. Còn Và khi tro bụi thì sau khi sách in và bán được một con số đâu đó giữa 20 và 200 cuốn, tôi không thấy thất vọng, vì không có hy vọng lớn hơn như vậy.

Tôi bình thản với sự thất bại (nếu không có công chúng là thất bại, thì không thể nói tác phẩm của tôi thành công được). Có thể là còn những câu chuyện muốn được kể, và như thế sẽ còn một cuốn sách, hoặc một bộ phim khác nữa.