Pakistan: Kịch bản Mỹ phá sản

Dư luận Mỹ cho rằng kịch bản của chính quyền TT George W. Bush muốn vội vã áp đặt chế độ dân chủ tại Pakistan đã bị giáng một đòn chí mạng, có nguy cơ đẩy nước Hồi giáo 165 triệu dân này vào vòng xoáy bạo lực và bất ổn kéo dài. Theo báo The Washington Post, bà Bhutto là nạn nhân của cuộc môi giới quyền lực giữa TT Bush với TT Musharraf. Suốt từ đầu năm 2007, Washington đã liên tục gây sức ép với TT Musharraf đồng ý để bà Bhutto sống lưu vong ở nước ngoài, về nước tham gia cuộc bầu cử quốc hội. Bà Bhutto trở về nước là kết quả của hơn một năm hoạt động ngoại giao bí mật của Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice trong kịch bản đưa bà Bhutto trở về Pakistan làm thủ tướng dưới quyền TT Musharraf. Cuộc “mặc cả ngoại giao hậu trường” cho thấy Washington không coi bà Bhutto là một nguy cơ đe dọa sự ổn định ở Pakistan, trái lại là một nhân vật thích hợp nhất vừa bảo đảm sự ổn định vừa giúp duy trì nguyên trạng chính quyền Musharraf để phục vụ cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ, nhất là trong bối cảnh uy tín của TT Pakistan ngày càng giảm sút. Vụ ám sát bà Bhutto làm phá sản kịch bản của Mỹ và là bài toán khó đòi hỏi Nhà Trắng phải nhanh chóng có lời giải. Theo ông Paniel Markey, Ủy viên Hội đồng Quan hệ đối ngoại Bộ Ngoại giao Mỹ, giờ đây Nhà Trắng không còn cách lựa chọn nào khác là phải gắn bó hơn nữa với ông Musharraf. Cái giá của Mỹ bỏ ra đã quá lớn, không thể để trắng tay: Từ sau sự kiện 11-9, Washington đã viện trợ trên 10 tỉ USD về kinh tế và quân sự để lôi kéo Pakistan tích cực tham gia cuộc chiến chống khủng bố. Tuy nhiên, tờ Times Daily của Pakistan cảnh báo “rõ ràng ông Musharraf đang thua trong canh bạc bầu cử”. Còn tờ Die Welt của Đức thì nói thẳng “rốt cuộc người Mỹ sớm muộn cũng phải từ bỏ ông Musharraf”.

Giới phân tích chính trị rất lo tình hình Pakistan sẽ không sáng sủa sau cuộc bầu cử. Giáo sư Gilles Kepel, chuyên gia về Trung Đông của Trường Đại học Khoa học Chính trị Paris, nhận xét vụ ám sát bà Bhutto đã biến Pakistan thành “một kho thuốc súng ở khu vực Tây Á và Trung Đông”. Giáo sư Kepel đưa ra 3 kịch bản có thể xảy ra trong thời gian tới. Thứ nhất, những người ủng hộ bà Bhutto sẽ tập hợp đằng sau một nhân vật có uy tín để huy động sức mạnh của tầng lớp trung lưu giành thắng lợi trong cuộc bầu cử. Thứ hai, Pakistan có thể sẽ rơi vào cảnh hỗn loạn và TT Musharraf sẽ có nhiều lợi thế vì có thể kiểm soát quân đội và nắm trong tay “chìa khóa hạt nhân”. Thứ ba, các thế lực Hồi giáo sẽ lợi dụng rối ren để “đục nước béo cò”, tạo điều kiện cho mạng lưới khủng bố Al-Qaeda và Taliban hoành hành ở khu vực. Theo giáo sư Kepel, chưa biết kịch bản nào sẽ xảy ra nhưng số phận của Pakistan đang “ngàn cân treo sợi tóc”, không thể loại trừ nguy cơ nội chiến! Hãng AFP viết: “Mỹ còn rất ít sự lựa chọn trong khi vẫn đánh cược với số phận TT Musharraf”.