Sàn diễn vắng... hươu cao cổ

Ngay sau cái chết của người mẫu Ana Carolina, chính quyền Madrid, thủ đô Tây Ban Nha, ra lệnh cấm những người mẫu quá gầy tham gia sàn diễn Cibeles danh giá nhất của xứ sở đấu bò tót. Theo quan điểm của chính quyền địa phương này, những người mẫu “siêu mỏng” có thể làm gương xấu cho giới trẻ. Lệnh có hiệu lực từ tháng 9-2007. Nó gây ra một cuộc tranh cãi sôi nổi về trọng lượng của người mẫu. Một website “pro-ana” cổ súy cho bệnh chán ăn đã bị đóng cửa.

Anh, Mỹ lừng khừng

Sau Madrid, chính quyền Anh cũng đặt ra yêu cầu cấm người mẫu “siêu mỏng” đối với ban tổ chức “Tuần lễ thời trang London”. Nhưng ông chủ tập đoàn Marks & Spencer, đồng tổ chức “Tuần lễ thời trang London”, đã từ chối thực hiện yêu cầu của chính quyền. Ông lập luận: “Chúng ta cần phải tỏ ra có tình có lý. Cần phải giáo dục họ trước, trình bày các sự kiện và để họ tự quyết định. Chúng tôi không thể yêu cầu họ bước qua máy kiểm tra BMI (chỉ số trọng lượng cơ thể) rồi nói: “Rất tiếc, không thể chấp nhận cô”.

Nhiều người cho rằng ông chủ nói trên thuộc loại người đạo đức giả bởi vì BMI luôn hiện diện trong bản tổng duyệt. Nhiều người mẫu bị đánh giá là “quá béo” đã bị loại không nương tay.

Tuy vậy, Hội đồng Thời trang Anh – nhà tổ chức chính “Tuần lễ thời trang London” – đã yêu cầu các nhà tạo mẫu chỉ dùng những người mẫu có vóc dáng khỏe mạnh. Tiến bộ hơn, Ủy ban Công thương Anh đã tiến hành điều tra “trách nhiệm của xã hội” đối với ngành công nghiệp thời trang.

Tại Ý, Bộ Thanh niên và Thể thao, Phòng Thời trang Quốc gia và Hội Người mẫu chuyên nghiệp Alta Roma - đã làm một điều được cho là rất tiến bộ: Ký với Liên đoàn Người mẫu và các nhà tạo mẫu một “quy tắc đạo đức” chống bệnh chán ăn. Bản quy tắc này nhắm vào các người mẫu “siêu mỏng”.

Bản quy tắc ghi rõ “chúng tôi cam kết bảo vệ sức khỏe của những người mẫu tham gia trình diễn thời trang và cổ vũ thời trang lành mạnh khỏe khoắn”. Một điểm khác trong quy tắc: Cấm người mẫu dưới 16 tuổi trình diễn thời trang. Trước khi xuất hiện trên sàn diễn, người ta sẽ đo BMI của các người mẫu. Ai không đạt số trên 18 (ví dụ cao 1,72 m và nặng 53 kg) – ngưỡng được các bác sĩ cho rằng nguy hiểm - sẽ bị loại. Bộ quy tắc này đã được áp dụng trên sàn diễn ở Rome và Milan từ đó đến nay.

Siêu mẫu Gisele Bundchen: “Chính cha mẹ chứ không phải công nghiệp thời trang phải chịu trách nhiệm về bệnh chán ăn của người mẫu”

Bên kia bờ Đại Tây Dương, ngày 12-1-2007 các nhà tạo mẫu Mỹ cũng đã thông qua một văn bản khuyến cáo về vấn đề người mẫu quá gầy. Tuy nhiên, họ không cấm người mẫu “siêu mỏng” trên các sàn diễn thời trang ở Mỹ. Đó là Hội Các nhà may Mỹ, Hội đồng Các nhà tạo mẫu Mỹ – những hội sáng lập “Tuần lễ thời trang New York”, một trong những nơi hội tụ lớn của thời trang thế giới. Họ tuyên bố không theo các nguyên tắc đạo đức của một vài cấp thẩm quyền châu Âu , theo đó các người mẫu phải có BMI tối thiểu mới được có mặt trên sàn diễn. Cụ thể, chỉ số BMI ở Ý là không được dưới 18,5.

Bản khuyến cáo nói trên chủ yếu đặt trọng tâm vào việc giáo dục, nhận thức chứ không vào các điều cấm. Nó đã được một hội đồng bao gồm nhà tạo mẫu lừng danh Diane von Furstenberg, một chuyên gia về dinh dưỡng, một chuyên gia tâm lý và một chuyên gia về quan hệ công cộng của giới thời trang soạn thảo. Ana Vintour, tổng biên tập tạp chí Vogue và đại diện của đại công ty người mẫu DNA, cũng tham gia những buổi thảo luận của hội đồng.

“Tuần lễ thời trang New York mùa đông năm 2008”, Hội Các nhà tạo mẫu Mỹ khuyến cáo các hội viên chú ý tới bệnh chán ăn và khuyên những người mẫu nào có triệu chứng của bệnh nên đi khám sức khỏe trước khi lên sàn diễn.

Sở dĩ các nhà tạo mẫu Mỹ không quyết liệt như các đồng nghiệp châu Âu là vì, theo quan điểm của họ, gầy ốm không chỉ do bệnh chán ăn. Nhiều người mẫu thuộc dạng hươu cao cổ do trời sinh ra đã như thế chớ không phải do ăn uống với mục đích ép xác.

Người Pháp sửa sai

Sau những cái chết bi thương của ba người mẫu Brazil và Uruguay các năm trước, tại Paris - nơi được mệnh danh là thủ đô thời trang thế giới, Nghiệp đoàn Quần áo may sẵn dành cho nữ giới Pháp, Nghiệp đoàn công ty Người mẫu - Hiệp hội Quốc gia những công ty người mẫu, Cục Kiểm soát quảng cáo đã ký hiến chương tự nguyện “từ chối quảng bá hình ảnh những người có thể cổ súy một hình mẫu cực kỳ gầy ốm”. Bản hiến chương này đã được công bố hôm 16-4-2008 sau một năm soạn thảo và thảo luận dưới sự chủ trì của Bộ Y tế Pháp.

Bản hiến chương cam kết quảng bá sự đa dạng của hình thể, tránh ưu tiên cho một chuẩn thẩm mỹ có thể gây nguy hiểm tiềm ẩn cho một bộ phận dân chúng, đặc biệt là giới trẻ hay bắt chước và chống bệnh chán ăn. Trong lĩnh vực thời trang và tạo mẫu, bản hiến chương cũng hứa tiến hành một chiến dịch thông tin tuyên truyền về những sai lầm khi làm ốm dẫn đến bệnh chán ăn nguy hiểm.

Tóm lại, vấn đề thời trang và bệnh chán ăn đã khá rõ ràng: Những siêu mẫu “siêu mỏng” do chán ăn là một hiện tượng không lành mạnh đang bị đào thải dần dần.