“Nếu áp dụng theo luật này thì lại vi phạm luật kia, khiến các DN gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình đầu tư, hoạt động” - giám đốc một DN đầu tư nước ngoài nhìn nhận.
Điểm khác biệt đầu tiên là để xóa bỏ cơ chế “xin giấy phép”, tạo điều kiện thông thoáng trong quá trình đầu tư cho các DN, Luật Đầu tư năm 2005 đã quy định DN không cần phải xin cấp giấy phép đầu tư mà chỉ cần có giấy chứng nhận đầu tư. Song, việc cấp giấy chứng nhận đầu tư ở mỗi địa phương lại thực hiện khác nhau. Địa phương này chỉ cấp giấy chứng nhận sau khi UBND tỉnh, TP chấp nhận chủ trương đầu tư; còn ở địa phương khác, việc cấp giấy chứng nhận đầu tư cũng đầy đủ thủ tục và các bước thực hiện giống như giai đoạn còn áp dụng việc cấp giấy phép đầu tư. Như vậy, vô hình trung Luật Đầu tư bị vô hiệu hóa, thời của cơ chế “xin giấy phép” trở lại như cũ. Tương tự, Luật Đầu tư quy định giấy đề nghị đăng ký đầu tư được hiểu là “dự án đầu tư” cùng những bước giải trình kinh tế - kỹ thuật, nhưng hai điều kiện này lại không được Luật Đất đai và Luật Bảo vệ môi trường thừa nhận trong quá trình triển khai dự án vì cho rằng quá đơn giản và sơ sài.
Một cán bộ thuộc cơ quan cấp giấy chứng nhận đầu tư than thở: Luật Bảo vệ môi trường quy định rõ “trước khi cấp giấy chứng nhận đầu tư, các DN phải giải quyết xong thủ tục liên quan đến môi trường”, nhưng trên thực tế không dễ thực hiện và Luật Đầu tư lại không quy định. Thế nhưng, nếu chúng tôi giải quyết theo Luật Đầu tư thì sẽ bị quy kết hành vi “cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế”. Còn nếu không thực hiện thì bị nhà đầu tư khiếu nại vì làm chậm tiến độ của dự án.
Cũng theo tiến sĩ Đinh Văn Ân, một trong những nội dung thẩm tra dự án là thẩm tra sự phù hợp quy hoạch. Điều này hoàn toàn hợp lý nhưng phải xác định cụ thể nội dung và hình thức của quy hoạch. Chứ như hiện nay, có địa phương đã xây dựng và thông qua 38 loại quy hoạch nhưng qua quá trình thẩm tra vẫn gặp vướng mắc vì loại quy hoạch này nằm ngoài 38 loại quy hoạch đã có. Cũng vì quy định “tréo cẳng ngỗng” giữa Luật Đầu tư và Luật Đất đai mà có DN bị thiệt hại hàng chục tỉ đồng trong quá trình quy hoạch.