Cơ quan chức năng địa phương quá ưu ái

Dư luận ở Quảng Ninh luôn nghi vấn khi chứng kiến cảnh hàng trăm tàu than của Indevco xuất bán sang Trung Quốc mỗi năm trong khi doanh nghiệp (DN) này lại không hề được phép chế biến khoáng sản, không có mỏ khai thác. Thực tế cho thấy cơ quan chức năng địa phương đã tỏ ra ủng hộ hoạt động kinh doanh của Indevco.

Cục Thuế tiếp tay?

Để hợp lý hóa đầu vào hàng triệu tấn than xuất khẩu, Indevco đã sử dụng “bài” đóng thuế khống. Ngày 29-2, Indevco đã làm văn bản gửi Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh xác nhận số liệu nộp thuế tài nguyên và phí môi trường đối với than tận thu từ đồi 908, thị xã Cẩm Phả. Ngày 14-3, Cục Thuế đã xác nhận vào đề nghị của Indevco với tiền thuế tài nguyên DN này nộp từ năm 2005-2007 với số lượng trên 7,525 triệu tấn, tổng số tiền trên 21 tỉ đồng. Riêng năm 2007, số thuế tài nguyên và phí môi trường Indevco đã nộp khống lên tới trên 6,667 triệu tấn than, số tiền xấp xỉ 19,9 tỉ đồng.

Đáng nói là Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh đã tỏ ra quá dễ dãi đối với Indevco khi không cần tiến hành kiểm tra, xác minh DN này có tận thu than tại đồi 908 và có đúng sản lượng như đã tự nguyện nộp thuế hay không. Về con số không tưởng đã xác nhận cho Indevco, Cục trưởng Cục Thuế Quảng Ninh Bùi Văn Nam cho biết cơ quan này không xác nhận trên số lượng than thực tế mà trên số thuế thực nộp của DN.

Kê khống vẫn được cấp phép

Căn cứ vào xác nhận của Cục Thuế, tờ trình của Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Quảng Ninh và hồ sơ xin chế biến khoáng sản của Indevco (ngày 25-3), ngày 28-3, UBND tỉnh Quảng Ninh đã cấp giấy phép chế biến khoáng sản cho DN này. Theo đó, Indevco trở thành DN duy nhất được cấp giấy phép chế biến khoáng sản, qua mặt cả Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản VN (TKV).

Các tài liệu chúng tôi thu thập được cho thấy, không chỉ Cục Thuế mà Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Quảng Ninh cũng tỏ ra nhiệt tình, ưu ái đối với Indevco khi lập tờ trình gửi UBND tỉnh Quảng Ninh vào ngày 25-3, cùng ngày DN này nộp hồ sơ. Với thời gian chỉ một ngày, không hiểu Sở Tài nguyên - Môi trường căn cứ vào đâu và làm sao có đủ thời gian để xác minh, thẩm định năng lực của Indevco? Chưa hết, việc ra quyết định cấp giấy phép chế biến khoáng sản cho Indevco còn được UBND tỉnh Quảng Ninh căn cứ vào sự “tạo điều kiện” của Bộ Công Thương khi bộ cho phép DN này được tiếp tục gia công, chế biến than mỏ và xuất khẩu loại than cục chất lượng thấp.

Giấy phép do UBND tỉnh Quảng Ninh cấp cho Indevco đã cho thấy sự ưu ái một cách khó hiểu. Bởi, trong giấy phép này ghi rõ: Cho phép Indevco được gia công, chế biến than mỏ tận thu tại Quang Hanh, Cửa Ông và Cẩm Phú - thị xã Cẩm Phả; nguồn nguyên liệu để chế biến: than đã được tận thu tại đồi 908 theo số liệu đã được Cục Thuế Quảng Ninh xác nhận ngày 14-3 và từ nguồn bã xít có than cùng các loại phụ phẩm bãi thải của TKV, các nguồn hợp pháp khác; với sản lượng 1,5 triệu tấn/năm, thời hạn chế biến 10 năm. Điều này cho thấy UBND tỉnh Quảng Ninh đã dễ dàng cấp phép cho Indevco trên cơ sở xác nhận kê khai khống của Cục Thuế.

Có lẽ do nhận thấy sự tắc trách và ưu ái quá mức đối với Indevco, mới đây UBND tỉnh Quảng Ninh đã có Quyết định số 1790 về việc tạm dừng hiệu lực thi hành giấy phép chế biến khoáng sản đã cấp cho DN này vào cuối tháng 3-2008. Lúc này mới ngừng là quá muộn vì chính giấy phép này đã giúp cho Indevco hợp pháp hóa được hàng triệu tấn than trôi nổi và qua mặt cả TKV để trở thành DN duy nhất có đủ thủ tục xuất khẩu than theo đường tiểu ngạch qua Trung Quốc.