Kỳ án Tinner

Urs Tinner là con trai của kỹ sư Friedrich Tinner, một người có kiến thức sâu rộng về công nghệ làm giàu uranium. Urs còn có em trai là Marco cũng là kỹ sư. Cả ba làm ăn với tiến sĩ Khan, “cha đẻ bom hạt nhân” của Pakistan, từ đầu thập niên 1980 thông qua Buhary Syed Abu Tahir, cánh tay mặt của tiến sĩ Khan.

Mắt xích Thụy Sĩ

Abu Tahir, một doanh nhân Sri Lanka, bị bắt tại Malaysia hồi tháng 5-2004 sau vụ chiếc tàu BBC China bị bắt nói trên. Khai báo với điều tra viên Malaysia, Tahir xác nhận ba cha con nhà Tinner là một mắt xích quan trọng trong đường dây buôn lậu công nghệ hạt nhân của tiến sĩ Khan. Tahir nói rõ trong hai năm 1998-1999, y thường xuyên liên lạc với Urs Tinner từ đại bản doanh đóng ở Dubai.

Có những lúc họ gặp nhau hằng tuần. Chính Tahir và Urs Tinner đã lên kế hoạch chế tạo những bộ phận rời của máy ly tâm tại nhà máy của Công ty Scope ở Malaysia, đóng vào 5 thùng container rồi thuê chiếc BBC China của Đức chở đến Libya. Tahir còn nhấn mạnh rằng Urs và cha của y là Friedrich Tinner biết rõ những bộ phận rời máy ly tâm vừa kể phục vụ chương trình hạt nhân bí mật của Libya.

Visa lao động của Malaysia cấp cho Urs Tinner khi đến Kuala Lumpur làm việc với Công ty Scope

Nhưng có một chuyện mà tiến sĩ Khan, Abu Tahir và ba cha con nhà Tinner không biết là Libya, lúc đó, sắp có một hành động quay ngoắt 180 độ về chương trình hạt nhân của mình. Tháng 12-2003, Libya tuyên bố sẵn sàng hợp tác với Cơ quan Năng lượng Hạt nhân Quốc tế (IAEA) và ký hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân, đúng như Washington mong muốn.

Báo chí phương Tây và nhiều cuốn sách sau này tiết lộ vai trò hàng đầu của các cơ quan tình báo Mỹ, Anh, đặc biệt là CIA, trong chuyện Tổng thống Gadhafi đột ngột dừng chương trình hạt nhân bí mật của mình. Một số nhà báo tin rằng CIA đã dùng chứng cứ là chiếc BBC China bị bắt tại cảng Tarente để buộc Tổng thống Gadhafi phải thừa nhận rằng Libya đang tiến hành một chương trình hạt nhân bí mật, điều mà trước đó Libya luôn luôn phủ nhận.

Người của CIA

Theo tuần báo Đức Der Spiegel, tháng 12-2002, Friedrich Tinner - một chuyên gia về công nghệ chân không- đã liên hệ với IAEA và tòa đại sứ Mỹ ở Vienna, thủ đô Áo, yêu cầu được nói chuyện với một nhà khoa học về hạt nhân. Sau vài tuần chờ đợi, Friedrich đón tiếp một người tự xưng là Jim Kinsman đại diện một công ty đặc biệt của Mỹ ở Washington. Cùng đi với Kinsman là Sean Mahaffey, “cố vấn trưởng” của công ty. Jim Kinsman phần nào đã nói thật. Công ty mà y và cố vấn trưởng Mahaffey đang làm là một công ty hết sức đặc biệt. Đó là CIA.

Theo tài liệu mà chính quyền Thụy Sĩ thu được tại nhà của ba cha con nhà Tinner thì Marco Tinner, con trai thứ của Friedrich, đã ký một hợp đồng làm việc với công ty Mỹ kể trên. Theo hợp đồng này, ba cha con nhà Tinner cung cấp cho công ty Mỹ “những bí quyết kỹ thuật” trong lĩnh vực công nghệ chân không và thiết kế van. Nói cách khác là những gì mà Libya cần để thực hiện chương trình hạt nhân bí mật của mình.

Đổi lại, công ty Mỹ ký với công ty gia đình nhà Tinner một hợp đồng 5 năm, theo đó đồng ý thanh toán đợt đầu cho gia đình nhà Tinner 2.000 quan Thụy Sĩ (1.917 USD) vào năm 2003. Tháng 5-2004, lại thanh toán tiếp 2 triệu USD. Số tiền này dường như để tưởng thưởng gia đình nhà Tinner có công chỉ điểm cho CIA bắt được chiếc BBC China chở thiết bị sản xuất hạt nhân cho Libya.

Nhưng tại sao đang là người tin cậy của tiến sĩ Khan, giữ một trọng trách trong đường đây buôn lậu quốc tế công nghệ hạt nhân của “cha đẻ bom hạt nhân Pakistan”, ba cha con nhà Tinner lại cộng tác với CIA? Douglas Frantz, cựu nhân viên CIA, bí danh “Chó điên” (Mad Dog), sau này trở thành một nhà văn, cho biết ông đã theo dấu vết của Urs Tinner từ năm 2000. Sau khi bắt được một nguồn tin mật cho biết cơ quan tình báo Pháp đang điều tra hoạt động của Urs trên đất Pháp, ông đã theo Urs đến tận Dubai, tìm cách tiếp cận Urs trong một quán bar của khách sạn. “Chó điên” gợi ý với Urs rằng CIA có thể giúp y giải quyết những vấn đề của y tại Pháp. Thế là sau đó, Urs quyết định cộng tác với CIA. Friedrich và Marco Tinner đồng lòng với Urs.

Thủ tiêu hồ sơ

Nhờ ba cha con nhà Tinner mà CIA thâm nhập vào đường dây buôn lậu công nghệ của tiến sĩ Khan. Họ cũng loại được hiểm họa Libya sau khi Tổng thống Gadhafi tuyên bố từ bỏ chương trình hạt nhân để rảnh tay giải quyết tổng thống Iraq Saddam Hussein đồng thời gây áp lực buộc Iran cũng từ bỏ chương trình hạt nhân như Libya.

Trước khi chiếc BBC China bị bắt, Urs Tinner đã tìm cách xóa dấu vết của gia đình bằng cách bay đến Dubai nơi đặt trụ sở công ty tin học SBM của doanh nhân Abu Tahir mở máy vi tính của công ty chép tài liệu mật của tiến sĩ Khan vào nhiều CD, trong đó có cả bản thiết kế đầu đạn hạt nhân của Trung Quốc. Đây là tài liệu quý – còn có tên là “Hồ sơ Dubai” - mà chính quyền Thụy Sĩ đã tịch thu được tại nhà của ba cha con nhà Tinner sau khi bắt giam cả ba về tội “vi phạm luật xuất khẩu thiết bị chiến tranh của liên bang (Thụy Sĩ)”.

Và điều bất ngờ nhất đã xảy ra. Ngày 8-2-2008, các nghị sĩ Thụy Sĩ phát hiện ra rằng chính quyền đã ra lệnh hủy tất cả hồ sơ mật thu được tại nhà họ Tinner cách đây 4 năm. Tại sao? Theo tờ Der Spiegel, lý do sâu xa nhất là do Thụy Sĩ muốn xóa dấu vết các hoạt động của CIA trên đất mình. Đây cũng là ý của CIA.