Hội nghị AMM năm nay có sứ mệnh lớn hơn bất cứ hội nghị nào trong lịch sử 40 năm của ASEAN. Hội nghị là dịp đối thoại với các đối tác trong khuôn khổ ASEAN+3, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) bao gồm những cường quốc kinh tế, về các vấn đề cấp bách toàn cầu như an ninh chính trị, an ninh lương thực và năng lượng, sự bất ổn của thị trường tài chính.
Với chủ đề “Một ASEAN ở trái tim của châu Á năng động”, hội nghị đã đề ra phương hướng và biện pháp đẩy mạnh chương trình đồng bộ xây dựng cộng đồng ASEAN trên ba trụ cột an ninh - chính trị, kinh tế và văn hóa - xã hội phải hoàn thành vào năm 2015. Để thực hiện thành công lộ trình này, hội nghị kêu gọi các nước ASEAN gấp rút chuẩn bị cho Hiến chương ASEAN chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2009. Hiến chương này ký tháng 11-2007, đến nay đã có 7 nước ASEAN phê chuẩn, đang chờ ba nước Thái Lan, Philippines và Indonesia làm tròn nghĩa vụ của mình. Myanmar thông báo phê chuẩn hiến chương tại hội nghị.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm nhấn mạnh ASEAN đang bước vào giai đoạn phát triển mới, là động lực phát triển của khu vực với ưu tiên hàng đầu là sớm đưa Hiến chương ASEAN vào cuộc sống mà việc phê chuẩn phải hoàn thành trước cuối năm nay khi Hội nghị Cấp cao ASEAN-14 họp tại Bangkok, Thái Lan.
Hội nghị thống nhất quyết định Hiến chương ASEAN vẫn được thực hiện, trước hết ở hai lĩnh vực cơ chế giải quyết tranh chấp và thành lập cơ quan nhân quyền. Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long nói: “Tất nhiên có những lúc một số nước thành viên đặt ưu tiên cho những vấn đề trong nước. Nhưng vì lợi ích của toàn khu vực, điều cấp thiết là chúng ta phải tiếp tục thúc đẩy sự hợp tác và hội nhập của ASEAN dù đôi khi nhịp độ có thể khác nhau”.
Theo các chuyên gia kinh tế, Hiến chương ASEAN có tham vọng xây dựng một khối kinh tế kiểu Liên hiệp châu Âu (EU) và một khu vực mậu dịch tự do. Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Đông Nam Á (ISEAS) có trụ sở tại Singapore K. Kesavapany nói: “Chúng tôi không thể mong đợi phát triển nhanh như EU. ASEAN không thể có cách gì tránh được tác động tiêu cực của giá dầu tăng vọt và nạn thiếu lương thực. Vì vậy tất nhiên là tiến trình hội nhập kinh tế sẽ chậm lại”.
Hội nghị AMM-11 được đánh giá cao là trong thời gian hội nghị diễn ra đã có những cuộc đối thoại bên lề đạt kết quả đáng khích lệ trong khuôn khổ ASEAN+1, ASEAN+3, ASEAN+10, ARF. Các bên đối thoại khẳng định tiếp tục hỗ trợ nỗ lực liên kết khu vực và xây dựng cộng đồng ASEAN. Năm nước đối thoại trong đó có Trung Quốc, đã cam kết sớm bổ nhiệm đại sứ tại ASEAN sau khi Hiến chương ASEAN có hiệu lực. Tại diễn đàn, CHDCND Triều Tiên đã ký văn kiện tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác (TAC).
Đánh giá kết quả các cuộc đối thoại bên lề hội nghị, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm nói: “Tiến trình ASEAN+3 sẽ tiếp tục là một trong những khuôn khổ hợp tác quan trọng trong khu vực và là nền tảng vững chắc cho mục tiêu lâu dài là xây dựng cộng đồng Đông Á”.
Tạp chí Chính trị quốc tế của Trung Quốc nhận định: “Hội nghị AMM-11 một lần nữa nêu bật vai trò và ảnh hưởng của ASEAN đối với sự phát triển bền vững của khu vực với sức mạnh của cả khối gồm 560 triệu dân có tổng mức GDP 1.200 tỉ USD và tổng kim ngạch ngoại thương 1.300 tỉ USD”. Tuy nhiên, trong bối cảnh quốc tế và khu vực, đường đi của ASEAN còn không ít khó khăn. Về vấn đề này, tạp chí Chính trị quốc tế Trung Quốc viết: “Mục tiêu của ASEAN là cao cả, nhưng đường đi còn quanh co và khó khăn là thực tế. Trước những thách thức lớn, ASEAN phải duy trì được cơ chế và nguyên tắc hợp tác kéo dài từ 40 năm nay, từng được khen ngợi là “phương thức ASEAN” được nhiều đối tác chấp nhận.
Bình luận (0)