WTO: Chín ngày đàm phán thất bại

Trưởng Phòng Thương mại Mỹ Tom Donohue tuyên bố: “Các cuộc đàm phán đổ vỡ là tin buồn cho các doanh nghiệp, người lao động, nông dân và những người nghèo trên thế giới”. Cao ủy Thương mại EU Peter Mandelson nhận định rằng đây là sự thất bại đau đớn, một bước lùi của thương mại toàn cầu. Về phía Trung Quốc, Bộ trưởng Thương mại Trần Đức Danh bày tỏ sự thất vọng, trong khi Thủ tướng Nhật Bản Yasuo Fukuda cho rằng không đạt được thỏa thuận là điều cực kỳ đáng tiếc. Nhiều người đồng tình với nhận định của phái đoàn Kenya cho rằng các vòng đàm phán đổ vỡ làm xói mòn nỗ lực chống nghèo đói của các nước kém phát triển nhất tại châu Phi.

Mâu thuẫn chủ yếu dẫn đến bế tắc lâu nay của Vòng đàm phán Doha trong 7 năm qua vẫn là sự bất đồng giữa các nước giàu và nghèo về vấn đề bảo hộ nông nghiệp. Quốc gia nào cũng muốn bảo vệ người dân của mình trong thị trường toàn cầu ngày càng bấp bênh. Do đó, các nhà đàm phán kiên trì nguyên tắc không có thỏa thuận còn hơn thỏa thuận bất lợi. Lần này, Mỹ và Ấn Độ không chấp nhận thỏa thuận, đẩy cuộc đàm phán vào thế bế tắc.

Tuy nhiên, Tổng Giám đốc WTO Pascal Lamy khuyên không nên cáo buộc và quy trách nhiệm về sự đổ vỡ này. Ông Lamy nói rằng nhiều phái đoàn yêu cầu khởi động lại vòng đàm phán và ông không muốn là người bỏ cuộc giữa chừng. Ông cho biết khoảng 80% - 85% các thỏa thuận khung về sản phẩm công nghiệp và nông nghiệp đã đạt được nhưng quá khó khăn trong việc bắc cầu nối giữa các nước giàu và nghèo, các nước xuất khẩu và nhập khẩu. Ngoại trưởng Brazil Celso Amorim nói: “Không thể tưởng tượng được chúng tôi phải chịu thất bại trong chỉ một vấn đề”.