Có độ “vênh” với thực tế VN

Báo cáo môi trường kinh doanh 2009 khu vực Đông Á- Thái Bình Dương do Ngân hàng Thế giới (WB) và Tập đoàn Tài chính Quốc tế (IFC) đưa ra tại Hà Nội ngày 10-9. Báo cáo đánh giá mức độ thuận lợi về môi trường kinh doanh của các nền kinh tế dựa trên 10 yếu tố về pháp luật kinh doanh có ảnh hưởng đến thời gian và chi phí của doanh nghiệp trong việc thành lập, tiến hành hoạt động kinh doanh, trao đổi thương mại quốc tế, nộp thuế và giải thể doanh nghiệp.

Cần tăng tốc cải cách

Trong bảng xếp hạng quốc gia, nhóm nhiều cải cách nhất ở Đông Á, WB đánh giá VN vẫn là một trong những nước có cải cách nhiều nhất, xếp hạng 14 về lĩnh vực vay vốn tín dụng. WB đánh giá cao việc VN áp dụng hệ thống đăng ký thông tin tín dụng công, giúp lưu trữ hồ sơ tín dụng lâu hơn và cung cấp cho các tổ chức tín dụng có thêm các dữ liệu về lịch sử tín dụng và khả năng trả nợ của khách hàng. Tuy nhiên, VN vẫn ở vào nhóm thu nhập thấp với thu nhập bình quân đầu người là 790 USD/năm.

Về mức độ thuận lợi kinh doanh, VN xếp thứ 92/181, tụt một hạng so với đánh giá năm rồi của WB. Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế cao cấp, cho rằng VN cần phải suy nghĩ, vì VN đã cố gắng cải thiện môi trường kinh doanh nhưng các nước khác tiếp tục cải thiện tốt hơn nên họ đã vượt qua ta. Bà Lan cho biết ở mục xếp hạng xuất khẩu, VN đứng thứ 67 trên toàn cầu, nhưng so với các đối thủ cạnh tranh chính trong khu vực như Trung Quốc, các nước ASEAN, VN lại cạnh tranh kém hơn.

Đồng tình với những cảnh báo về môi trường kinh doanh VN, bà Phạm Chi Lan cho rằng môi trường kinh doanh giảm sút sẽ tác động đầu tiên đến khu vực tư nhân, động lực quan trọng cho tăng trưởng của VN.

Sử dụng số liệu từ 2 năm trước

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan lại tỏ ý không đồng tình với những đánh giá trong báo cáo về vấn đề tín dụng của VN. Bà Lan cho rằng “bức tranh tín dụng” ở VN khác với sự xếp hạng của WB, vì VN xây dựng thứ hạng chủ yếu dựa vào 4 chỉ số, trong khi WB căn cứ vào một số quy định pháp lý, do vậy báo cáo của WB không nêu được những thực tế đối với doanh nghiệp VN, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Giải thích về độ “vênh” giữa báo cáo và số liệu thực tế tại VN, Giám đốc IFC tại VN Sin Foong Wong thừa nhận có nhiều mục báo cáo lấy số liệu từ 2 năm trước như xếp hạng đăng ký kinh doanh của VN, lúc đó chưa tính đến những cải cách mới của VN trong việc đăng ký thủ tục kinh doanh. Về vấn đề này, ông Martin Rama, kinh tế trưởng WB, cũng cho biết báo cáo đưa ra số liệu đóng thuế dựa vào số liệu của năm 2007, trước khi có các cải cách mới về thuế của VN. Chuyên gia Phạm Chi Lan cho rằng cách làm “quan liêu” như vậy sẽ hạn chế uy tín của báo cáo. Về phần mình, ông Rama cho biết WB và IFC sẵn sàng thảo luận với phía VN để cùng đưa ra những con số chính xác vào thời điểm thích hợp, giúp cho các doanh nghiệp nước ngoài nhìn rõ được môi trường đầu tư và kinh doanh của VN.