Đái tháo đường, “kẻ sát nhân” lặng lẽ

Theo bác sĩ Vũ Thị Hiền Chinh, Khoa Đái tháo đường (ĐTĐ) Bệnh viện Nội tiết Trung ương (Hà Nội), trước đây ĐTĐ được coi là bệnh của người trên 40 tuổi. Song, ngày càng có nhiều người trẻ tuổi mắc bệnh này. Thậm chí, không ít trẻ mới vài tuổi đã bị ảnh hưởng biến chứng của bệnh ĐTĐ, dẫn đến lùn, không dậy thì, xơ gan, suy thận, răng - tóc rụng, lao phổi, suy giảm trí tuệ...

Do thay đổi lối sống

Tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, sau trường hợp đầu tiên mắc ĐTĐ type 2 do bị béo phì được phát hiện năm 2007 (bệnh nhân mới 11 tuổi, nhưng nặng tới 88 kg), gần đây, bệnh viện này cũng tiếp nhận vài trường hợp người trẻ tuổi bị bệnh này do béo phì. “Trong tương lai, số học sinh béo phì tăng lên, số trẻ mắc ĐTĐ type 2 sẽ ngày càng trở nên phổ biến”- bác sĩ Hiền Chinh cảnh báo.

Theo PGS-TS Tạ Văn Bình, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, bệnh ĐTĐ phát triển do hậu quả của sự thay đổi lối sống, như: lười vận động, uống nhiều rượu bia, bị stress, dùng nhiều thức ăn có năng lượng cao. Khi mức cung vượt quá mức cầu gây ra sự dư thừa lượng đường và mỡ trong cơ thể, lúc này xảy ra hiện tượng nhiễm độc đường, nhiễm độc mỡ, lâu ngày gây ra bệnh ĐTĐ type 2.

So sánh kết quả điều tra năm 2002 và năm 2008 cho thấy tỉ lệ người bị bệnh ĐTĐ trên cả nước tăng từ 2,7% lên 5%. Đặc biệt, ở những KCN và các TP lớn, như: Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, TPHCM... tỉ lệ này lên tới 7,2%. VN tuy không nằm trong 10 nước có tỉ lệ người mắc ĐTĐ cao nhất, song lại là quốc gia có tốc độ phát triển bệnh này nhanh. Đáng lo nhất là tình trạng phụ nữ mang thai và trẻ em bị bệnh cũng tăng lên nhanh chóng.

Thống kê cho thấy, ĐTĐ xảy ra trên khoảng 5%-10% thai phụ, phần lớn xuất hiện vào tuần 24-28 của thai kỳ. ĐTĐ thời kỳ thai nghén đồng nghĩa với việc sức khỏe của người mẹ và thai nhi bị đe dọa. Bác sĩ Chinh cho biết bệnh nhân Đ.T.A, 29 tuổi, ở Nam Định, đang được điều trị tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cũng là một trường hợp điển hình. Khi phát hiện bị ĐTĐ, chị A. đã ở tháng cuối của thai kỳ. Do không được chẩn đoán sớm, chị bị nhiễm độc thai nghén, thai chết lưu...

Nhiều biến chứng nguy hiểm

Theo GS Trần Đức Thọ, Chủ tịch Hội Nội tiết VN, ĐTĐ là một trong 4 bệnh không lây nhiễm mà VN đang quan tâm nhất hiện nay, ngoài bệnh tim mạch, ung thư và tâm thần. Bệnh ĐTĐ điển hình có các triệu chứng: đái nhiều, khát nước, uống nhiều, gầy, sút cân... Song, người bị bệnh này thường trải qua giai đoạn không có bất kỳ triệu chứng nào. Giai đoạn này có thể kéo dài 10 năm, do đó có tới 65% bệnh nhân ĐTĐ khi được chẩn đoán không biết mình đã mắc bệnh. Đây chính là nguyên nhân của trên 80% bệnh nhân ĐTĐ bị biến chứng tim mạch tử vong, 40% bệnh nhân ĐTĐ nhập viện phải cắt cụt chi, rất nhiều người bị biến chứng mù mắt... Theo các bác sĩ, người bị ĐTĐ hay bị lạnh, ngứa hoặc tê bì, bứt rứt ở hai bàn chân nên rất thích ngâm chân trong nước ấm, song họ thường không có cảm giác ở bàn chân nên rất dễ bị bỏng. Do vậy, nhiều trường hợp chỉ cắt một móng chân, giẫm phải gai, chấn thương nhẹ... cũng phải tháo khớp, tháo chi vì nhiễm trùng.

GS Thọ cảnh báo ĐTĐ là một trong những căn bệnh không lây nhiễm nhưng nó gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm có thể gây tử vong nhanh chóng. Thông thường, khi bệnh nhân ĐTĐ có biến chứng biểu hiện rõ ràng như: uống, tiểu, ăn và gầy nhiều, thì đã quá muộn. Do đó, các bác sĩ khuyên: Với người trên 40 tuổi có nguy cơ béo phì, nên kiểm tra sức khỏe 6 tháng/lần để phát hiện sớm bệnh ĐTĐ. Đối với người bị bệnh phải dùng thuốc thường xuyên để kiểm soát được lượng đường trong máu và các yếu tố nguy cơ liên quan. Nếu người bệnh được điều trị sớm, tích cực, đúng phác đồ, kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý và hoạt động thể lực, có thể giảm được nhiều biến chứng.