Kích cầu nhưng không tăng tổng vốn đầu tư

Quan trọng là “đầu ra” của doanh nghiệp

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc nói doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ không đủ sức vươn ra thị trường nước ngoài. Vì vậy, nên hướng họ vào thị trường nội địa, thị trường ngách bằng các gói hỗ trợ cụ thể. Hơn nữa, hiện đang có làn sóng hàng giá rẻ Trung Quốc tràn vào, phải tính tới giải pháp hạn chế hợp lý. Vấn đề chính không phải là lãi suất mà là “đầu ra” của DN. Hiện nay, xu hướng chung của các ngân hàng thương mại là giảm lãi suất nhưng sự thận trọng ngày càng tăng. Ngân hàng phải quan hệ với DN chặt chẽ hơn, cùng DN xây dựng phương án kinh doanh sản xuất khả thi chứ không nên chờ DN trình phương án mới xem xét.

Khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn, việc quay lại thị trường trong nước với 89 triệu dân là điều đầu tiên được tính tới. TS Lê Đình Ân, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế quốc gia (Bộ KH – ĐT), thừa nhận đáng lẽ việc kích cầu đầu tư, tiêu dùng phải được tiến hành sớm hơn, bởi kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng 1997-1998 cho thấy các gói giải pháp phải đến 2001 mới phát huy hết tác dụng. Việc kích thích tiêu dùng hàng trong nước sản xuất cũng phải tính tới thời điểm 1-1-2009, thời điểm mở cửa thị trường bán lẻ theo cam kết gia nhập WTO.

Chủ trương tích cực nhưng thực hiện kém

TS Võ Trí Thành khuyến nghị nên tập trung hỗ trợ xã hội - hỗ trợ DN vừa và nhỏ, hỗ trợ vùng nông thôn bằng cách lập ngay các quỹ hỗ trợ; nghiên cứu các quỹ, hình thức bảo lãnh là chuyện trung hạn... Đồng tình, TS Vũ Tiến Lộc nói các biện pháp vừa qua như giảm lãi suất, kích cầu đầu tư, giảm thuế cho DN là tích cực nhưng việc triển khai thực hiện còn kém. Nhiều biện pháp tương tự đã có nhưng triển khai chậm và không hiệu quả. Ví dụ, chính sách bảo lãnh tín dụng cho DN vừa và nhỏ có cách đây 7 năm nhưng đến nay mới có 11 tỉnh, TP xây dựng, trong đó chỉ 3 địa phương hoạt động hiệu quả. Hiện nay, nếu tích cực triển khai thì nhanh cũng mất 1-2 năm nữa mới phát huy tác dụng.

TS Lê Đình Ân cũng lưu ý, năm 2009, đầu tư bằng vốn ngân sách chiếm tới 39%. Do kiềm chế lạm phát nên phải cắt giảm đầu tư. Nay đối phó với nguy cơ giảm phát, cần phải kích cầu bằng đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, cần phân biệt đây là kích cầu chứ không phải tăng vốn đầu tư nên việc giải ngân, xét duyệt vốn cho các công trình dự án vẫn chặt chẽ, bảo đảm chỉ những công trình hiệu quả, tạo nhiều công ăn việc làm mới được xem xét.