Tranh chấp thương mại giữa các thành viên WTO gia tăng

Với 76 vụ kiện (với tư cách nguyên đơn) và 81 vụ kiện (với tư cách bị đơn), Mỹ hiện đứng đầu trong số 10 quốc gia, khối thành viên WTO có nhiều vụ kiện nhất. (Danh sách chi tiết xin xem bảng đi kèm).

Theo nhiều chuyên gia pháp lý của WTO, trong vài năm gần đây, tình trạng kiện tụng lẫn nhau xung quanh các bất đồng về thuế quan, phân biệt đối xử... giữa các thành viên không có dấu hiệu thuyên giảm, mà ngược lại đang có xu hướng gia tăng nhiều hơn, nhất là sau khi Trung Quốc gia nhập WTO vào cuối năm 2001.

Gần đây nhất, vào ngày 18-3 vừa qua, Mỹ đã chính thức đệ đơn kiện Trung Quốc lên WTO về việc Trung Quốc sẽ áp đặt mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 17% đối với mặt hàng chíp bán dẫn nhập khẩu (dùng trong máy tính, điện thoại di động...) của Mỹ, trong khi theo tính toán của Mỹ, mức thuế này đối với mặt hàng cùng loại của trung Quốc chỉ là 3%. Một quan chức cao cấp của WTO cho biết, trong vòng 2 tháng, 2 thành viên này phải ngồi lại để thương lượng với nhau và các bên không thu xếp ổn thỏa với nhau thì cơ quan trọng tài của WTO mới ''vào cuộc''. Cuối tháng 3 vừa qua, Mỹ lại đâm đơn kiện Trung Quốc về hành vi phân biệt đối xử đối với mặt hàng chíp bán dẫn dùng cho Wi-Fi kết nối không dây. Lý do mà Mỹ đưa ra là việc Trung Quốc áp dụng chuẩn mới đối với mặt hàng này từ tháng 6 tới là vi phạm luật quốc tế (vì quốc tế đã có tiêu chuẩn này) và như vậy, vô hình trung Trung Quốc gây cản trở việc tiêu thụ chíp Centrino của Hãng Intel (Mỹ) tại Trung Quốc.

Việc Ủy ban Thương mại Mỹ (ITC) dưới chiêu bài ''chống bán phá giá'' đã đưa ra phán quyết áp dụng thuế suất cao đối với mặt hàng tôm đông lạnh xuất khẩu của 6 nước, trong đó có cả các thành viên WTO như Trung Quốc, Brazil, Thái Lan, Ấn Độ cũng gây những phản ứng khá dữ dội. Tuy vụ việc chưa đưa tới mức phải kiện tụng ở WTO, nhưng một số động thái gần đây nhất cho thấy các nước này đang sử dụng hết ''võ'' để đối phó với Mỹ. Nhờ có "lobby'' nên đầu tháng này, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà phân phối hàng thủy sản Mỹ (ASDA) Wally Stevens đã lớn tiếng phản đối phán quyết này. "Nếu phán quyết vô lý này được thông qua, người tiêu dùng Mỹ sẽ bị thiệt thòi vì giá tăng cao và nguy cơ có tới 3/4 lượng tôm đông lạnh nhập khẩu sẽ biến khỏi các nhà hàng, cửa hàng. Đừng để vụ này phải giải quyết ở WTO'', ông Wally Stevens nói.

Trung Hiếu (ĐT)

Danh sách 10 quốc gia, khối thành viên WTO có nhiều vụ kiện nhất