Vụ máy bay chở 239 người mất tích: Điều tra nghi vấn khủng bố

Tin mới

09/03/2014 22:51

Vụ mất tích đột ngột và bí ẩn của chiếc máy bay là một trong những kiểu thảm họa hàng không hiếm thấy nhất, dẫn đến không ít phỏng đoán lẫn tranh luận về nguyên nhân khiến nó gặp nạn

Thông tin về việc có 2 hành khách dùng hộ chiếu ăn cắp trên chiếc máy bay bị mất tích của hãng hàng không Malaysia (MAS) hôm 8-3 đã khiến không ít người lo ngại rằng nó có thể đã bị không tặc hoặc tấn công khủng bố.

Vô cùng khác thường

Tại cuộc họp báo ở Kuala Lumpur hôm 9-3, Cục trưởng Cục Hàng không dân dụng Malaysia, ông Azaruddin Abdul Rahman, xác nhận chỉ có 2 hành khách nghi vấn nói trên, không phải 4 như thông tin ban đầu.  Theo ông, đã có đoạn băng quay cảnh 2 người này từ lúc làm thủ tục cho đến khi lên máy bay và đã giao nó cho các nhà điều tra.  Bên cạnh đó, ông Azaruddin xác nhận thông tin đã có 5 hành khách không đáp chuyến bay như kế hoạch và đã lấy lại hành lý dù không cho biết lý do họ làm thế.

Sự lo ngại đã xuất hiện sau khi một người Áo và một người Ý nằm trong danh sách hành khách của chuyến bay được xác nhận là không có mặt trên máy bay mất tích và hộ chiếu của họ được cho là đã bị đánh cắp. Nhà chức trách Mỹ cũng đang điều tra những quan ngại khủng bố liên quan đến vụ máy bay mất tích.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đã phái nhân viên và chuyên gia đến Malaysia để hỗ trợ việc điều tra. Ngoài ra, Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) cho biết đã cử một nhóm chuyên gia đến châu Á để giúp làm sáng tỏ những gì xảy ra với chuyến bay này. Tham gia nhóm còn có các cố vấn kỹ thuật của hãng Boeing.

Hãng tin Reuters cho biết hiện chưa rõ nước nào sẽ đi đầu điều tra thảm họa này một khi nó được xác nhận. Theo quy định của Tổ chức Hàng không Dân sự Quốc tế (ICAO), chính phủ của vùng lãnh thổ nơi máy bay bị rơi mới có thẩm quyền đối với các mảnh vỡ và chủ trì cuộc điều tra.  Nếu chiếc máy bay của MAS rơi vào lãnh hải quốc tế, chính phủ Malaysia sẽ có quyền chỉ huy điều tra.

Ngoài ra, Mỹ cũng có thể tham gia vì máy bay gặp nạn do một công ty nước này sản xuất. Dù vậy, Washington cho rằng một khi định vị được chiếc máy bay, các quy định của ICAO sẽ xác định xem nước nào đứng đầu cuộc điều tra.

Cục trưởng Cục Hàng không dân dụng Malaysia, ông Azaruddin Abdul Rahman, tại cuộc họp báo hôm 9-3Ảnh: Reuters
Cục trưởng Cục Hàng không dân dụng Malaysia, ông Azaruddin Abdul Rahman, tại cuộc họp báo hôm 9-3Ảnh: Reuters

Vụ mất tích đột ngột và bí ẩn của chiếc máy bay là một trong những kiểu thảm họa hàng không hiếm thấy nhất, dẫn đến không ít phỏng đoán lẫn tranh luận về nguyên nhân khiến nó gặp nạn. Hãng tin AP nhận định các giai đoạn được xem là nguy hiểm nhất của một chuyến bay là quá trình hạ cánh và cất cánh. Rất hiếm khi máy bay gặp sự cố trong quá trình bay. Chỉ khoảng 9% tai nạn chết người xảy ra khi đang bay - theo bảng thống kê của hãng Boeing về các sự cố máy bay.

Chính vì vậy, các chuyên gia cho rằng một điều gì đó khác thường đã xảy ra, nhanh đến nỗi phi công của máy bay không kịp liên lạc với trạm kiểm soát không lưu. Paul Hayes, Giám đốc Ban An toàn tại hãng tư vấn hàng không Ascend Flightglobal, nhận xét: “Đây là một vụ mất tích vô cùng khác thường”.

Máy bay bị nổ?

Một số người cho rằng một vụ nổ trên máy bay có thể là lý do dẫn đến thảm họa.  Họ cho rằng ngay trước khi biến mất, chiếc máy bay có thể đang bay ở chế độ lái tự động bởi đây là giai đoạn bay an toàn nhất của cả chuyến bay.

Một cựu phi công của MAS nói với hãng tin Reuters: “Có thể đã xảy ra vụ nổ, vụ sét đánh hoặc sự cố giảm áp đột ngột. Chiếc máy bay này có thể vẫn tiếp tục bay sau khi bị sét đánh trúng hoặc bị giảm áp nghiêm trọng. Nếu xảy ra vụ nổ thì máy bay không có cơ hội nào”.

Theo ông William Waldock, chuyên gia điều tra tai nạn tại Trường Đại học Hàng không Embry-Riddle ở bang Arizona - Mỹ, nếu xảy ra sự cố nhỏ về máy móc hoặc ngay cả khi 2 động cơ bị hỏng thì phi công vẫn có đủ thời gian để kêu gọi giúp đỡ. Trong trường hợp này, việc không có tín hiệu nào từ phi công cho thấy đã có chuyện gì đó xảy ra rất bất ngờ và khủng khiếp.

Đồng tình với nhận định trên, ông John M. Cox, cựu phi công của hãng US Airways trong 25 năm và đang là Tổng Giám đốc của Công ty Tư vấn hàng không Safety Operating Systems, cho rằng bất kể điều gì xảy ra với chiếc máy bay thì nó hẳn phải diễn ra rất nhanh và nghiêm trọng. “Vụ việc nghiêm trọng đến nỗi ngăn hệ thống truyền tin trên máy bay thông báo vị trí của nó, cho dù hệ thống này có thể bị ngắt đi một cách cố ý trong buồng lái” - ông phân tích.

Một trong những manh mối đầu tiên giúp xác định những gì đã xảy ra cho chiếc máy bay là dựa trên phạm vi khu vực xuất hiện các mảnh vỡ. Nếu các mảnh vỡ trải rộng hàng chục cây số thì có khả năng đã xảy ra vụ nổ bom hoặc sự cố về khung máy bay trên không trung. Nếu các mảnh vỡ được tìm thấy trong một diện tích nhỏ hơn thì chiếc máy bay có khả năng vẫn còn nguyên vẹn sau khi rơi từ độ cao gần 11 km và chỉ vỡ ra khi chạm mặt nước. “Chúng tôi vẫn chưa biết gì nhiều ngoài chuyện chiếc máy bay gặp sự cố” - ông Cox nói.

Vì thế, các chuyên gia cảnh báo vẫn còn quá sớm để loại trừ bất kỳ kịch bản nào, ngay cả khi khả năng xảy ra thấp đến đâu. Theo họ, mọi chuyện sẽ chỉ dần sáng tỏ sau khi tìm thấy các hộp đen và kiểm tra đống đổ nát, nếu chiếc máy bay quả thật đã gặp nạn. 

Chưa từng gặp tai nạn chết người

Boeing 777 là dòng máy bay có thành tích an toàn thuộc loại cao nhất trong lịch sử hàng không. Loại máy bay này đi vào hoạt động từ tháng 6-1995 và 18 năm qua không hề xảy ra bất kỳ tai nạn chết người nào. Ông John Goglia, cựu thành viên của NTSB, nhận định: “Đó là một trong những máy bay đáng tin cậy nhất từng được tạo ra”.

 

Những kịch bản khác

Thân máy bay hoặc động cơ bị hỏng: Hầu hết máy bay đều được làm bằng nhôm khiến nó có nguy cơ bị xói mòn theo thời gian, nhất là tại những vùng có độ ẩm cao. Một mối họa lớn hơn đối với máy bay là sự tăng áp suất và giảm áp suất bên trong thân khi cất cánh và đáp xuống khiến nó có nguy cơ bị nứt. Tuy nhiên, với thành tích an toàn ấn tượng của loại máy bay Boeing 777-200, các chuyên gia khẳng định những nguyên nhân này rất khó xảy ra.

Thời tiết xấu: Kết cấu của các máy bay chở khách hiện đại cho phép chúng vượt qua những cơn bão dữ dội nhất. Tuy nhiên, vào năm 2009, một máy bay Airbus A330 của hãng hàng không Air France bay từ Rio de Janeiro - Brazil đến Paris - Pháp đã rơi xuống Đại Tây Dương trong lúc gặp bão. Dù vậy, với trường hợp máy bay của MAS, mọi dữ liệu đều cho thấy thời tiết thuận lợi tại những khu vực nó bay qua.

Phi công định hướng sai: Có chuyên gia nhận định các phi công của chiếc máy bay đang mất tích đã tắt chế độ lái tự động và bay nhầm hướng trong 5 hoặc 6 giờ. Khi họ nhận ra sai lầm thì máy bay có thể đã cách nơi nó phát tín hiệu lần cuối đến 5.000 km. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp này thì một radar nào đó trên mặt đất vẫn có thể phát hiện ra máy bay.

Cả 2 động cơ ngừng hoạt động: Tháng 1-2008, một máy bay Boeing 777 của hãng British Airways đã lao xuống đất trong lúc đáp xuống phi trường Heathrow tại TP London - Anh. Trong lúc máy bay giảm độ cao để hạ cánh, 2 động cơ ngừng hoạt động đột ngột do băng tích tụ trong hệ thống nhiên liệu.

Hai động cơ ngừng hoạt động cùng lúc cũng là một nguyên nhân khả dĩ trong vụ máy bay mất tích này. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng máy bay vẫn còn có thể bay được trên không đến 20 phút, đủ thời gian để phi công phát thông điệp khẩn cấp.

Không tặc: Một kiểu không tặc kiểu sự kiện khủng bố 11-9-2001 có thể đã tái diễn, nghĩa là những kẻ bắt cóc buộc phi công cho máy bay lao xuống đại dương.

Phi công cố tình gây ra: Giới chuyên gia tin rằng có 2 vụ tai nạn máy bay trong những năm 1990 là do phi công cố tình gây ra. Hai máy bay gặp nạn này thuộc 2 hãng hàng không SilkAir (Singapore) và EgyptAir (Ai Cập). Vì thế, không loại trừ khả năng kịch bản nêu trên đã lặp lại trong trường hợp này.

Hoàng Phương

Xuân Mai
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất