Báu vật Cát Tiên đã được cứu!

Tin mới

27/09/2013 21:35

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo Bộ Công Thương rà soát để đưa 2 dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A ra khỏi các quy hoạch đã được duyệt

"Hôm nay là ngày vui nhất mà tôi chẳng thể nào quên được!” - TS Vũ Ngọc Long, Viện trưởng Viện Sinh thái học miền Nam, run run giọng khi nghe thông tin chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải về 2 dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A

Một góc Vườn Quốc gia Cát Tiên Ảnh: khắc dũng

Ba năm lo lắng…

Hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A được đưa vào diện quy hoạch trên sông Đồng Nai vào năm 2009. Vị trí dự kiến có thể nằm trong Vườn Quốc gia (VQG) Cát Tiên khiến lãnh đạo ban quản lý VQG lo lắng.

Nỗi lo dần thành hình khi ngày 20-6-2011, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) báo cáo Thủ tướng diện tích chiếm đất của 2 dự án chỉ là dải hẹp dọc sông Đồng Nai, là ranh giới ngoài VQG Cát Tiên, ít ảnh hưởng trực tiếp đến vườn. Do đó, Bộ NN-PTNT thống nhất việc thực hiện 2 dự án khiến VQG Cát Tiên đứng trước nguy cơ mất 137 ha.

Ngày 27-6-2011, Báo Người Lao Động bắt đầu thông tin về 2 dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A có một phần nằm trong VQG Cát Tiên đến bạn đọc. Ban đầu là những chuyên gia, lãnh đạo các VQG khác…, dần dần, làn sóng phản đối 2 dự án này ngày càng dâng cao trong dư luận xã hội. Có thể nói chưa dự án thủy điện nào lại tốn quá nhiều giấy mực và công sức của các bộ, ngành, đoàn thể, tổ chức như thủy điện Đồng Nai 6 và 6A.

Các chuyên gia Viện Sinh thái học miền Nam trong một lần vượt suối khảo sát khu vực dự kiến thực hiện 2 dự án thủy điện để tìm sự thật Ảnh: Vũ Ngọc Long

Trong 3 năm, Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam 3 lần tổ chức hội thảo liên quan đến 2 dự án này, 2 lần gửi phản biện báo cáo đánh giá tác động môi trường 2 dự án lên Ủy ban Khoa học - Công nghệ - Môi trường của Quốc hội, Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành.

Ba năm, UBND tỉnh Đồng Nai cũng đứng ra tổ chức hội thảo, lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn và chuyên gia trong nhiều lĩnh vực: thủy văn, thủy điện, môi trường, đa dạng sinh học…; 4 lần “cầu cứu” Chính phủ và các bộ, ngành loại bỏ 2 dự án ra khỏi quy hoạch thủy điện trên sông Đồng Nai. Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai cũng liên tục chất vấn Chính phủ và các bộ, ngành về việc có triển khai 2 dự án hay không? Tỉnh Đồng Nai còn tự dừng một số thủy điện trên sông Đồng Nai để nêu gương!

Ba năm, mỗi bộ NN-PTNT, Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) cũng đã 2 lần khảo sát vị trí dự kiến xây dựng thủy điện Đồng Nai 6 và 6A.

Ba năm, một nhóm tình nguyện Bảo vệ Cát Tiên được thành lập với nhiều chuyên gia trong các lĩnh vực khác nhau cùng chia sẻ thông tin, kêu gọi mọi người chung tay bảo vệ VQG này nói riêng và môi trường nói chung. Họ không ngại lặn lội rừng sâu chụp ảnh, triển lãm ảnh, quảng bá cảnh đẹp VQG Cát Tiên nguyên vẹn đến mọi người; bỏ thời gian đi thực địa khu vực dự án, nghiên cứu, chỉ ra những bất cập trong các báo cáo của chủ đầu tư dự án…, chỉ mong cứu được Cát Tiên khỏi sự xâm lấn của các dự án thủy điện. Hơn 5.000 chữ ký phản đối 2 dự án thủy điện này là sự đồng tình của dư luận đối với nhóm, cũng như tình cảm người Việt Nam và bạn bè nước ngoài dành cho Cát Tiên.

Ba năm, dư luận cả nước không ngừng quan tâm, lo lắng, hồi hộp dõi theo diễn biến vụ việc và phản đối đến cùng 2 dự án thủy điện “kỳ lạ” này.

Tất cả cũng vì sự lo ngại tác động tiêu cực của 2 dự án đến môi trường quá lớn, không thể bù đắp. Việt Nam chỉ còn một báu vật Cát Tiên - rừng mưa nhiệt đới ẩm cuối cùng của miền Nam!

Phán quyết công bằng

Qua một thời gian khá dài, ngày 30-8, Bộ TN-MT chính thức báo cáo Thủ tướng về những ảnh hưởng của 2 dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A. Các mặt tác động về môi trường, đa dạng sinh học, thủy văn và vi phạm luật… đã được xem xét thấu đáo, khiến dư luận yên tâm và tin tưởng hơn. Niềm vui vỡ òa khi Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đưa ra phán quyết về số phận của 2 dự án thủy điện “kỳ lạ” này.

VQG Cát Tiên và cả rừng phòng hộ Nam Cát Tiên đã được cứu! Việt Nam đã thực hiện đúng những cam kết với quốc tế về việc bảo vệ khu đất ngập nước Bàu Sấu, khu dự trữ sinh quyển thế giới Cát Tiên.

Đó là niềm vui của cán bộ, nhân viên Ban Quản lý VQG Cát Tiên - những chủ nhân của vườn - vì giữ được “ngôi nhà” nguyên vẹn, không bị tăng thêm gánh nặng cho công tác bảo vệ rừng vốn đã nhiều khó khăn, thử thách.

Đó là niềm vui của người dân cả nước nói chung và người dân tỉnh Đồng Nai nói riêng - địa phương hạ du ảnh hưởng trực tiếp bởi các tác động của 2 dự án về nguồn nước tưới tiêu, về sinh kế.

Đó là niềm vui của các chuyên gia Viện Sinh học nhiệt đới, Viện Sinh thái học miền Nam vì hệ sinh thái được giữ nguyên vẹn, đa dạng sinh học VQG Cát Tiên không bị chia cắt.

Đó là niềm vui của Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam khi diện tích rừng đầu nguồn không bị tàn phá thêm, nguồn nước sông Đồng Nai không bị vắt kiệt thêm và dòng sông không bị “băm nhỏ” thêm vì các hồ thủy điện, thủy lợi.

Đó là niềm vui của nhóm tình nguyện Bảo vệ Cát Tiên vì nỗ lực, nhiệt tình của họ đã đem lại kết quả.

Và, đó cũng là niềm vui của Báo Người Lao Động vì đã hoàn thành nhiệm vụ phản biện, thông tin đến bạn đọc câu chuyện có hậu.
 
 
Chủ tịch Đức Long Gia Lai: Chấp hành vì lợi ích chung
Trao đổi qua điện thoại với phóng viên Báo Người Lao Động ngày 27-9, ông Bùi Pháp, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Đức Long Gia Lai, bày tỏ: “Trước hết, tôi xin cảm ơn sự quan tâm của báo chí đối với 2 dự án này. Song, hiện chúng tôi chưa nhận được văn bản chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải. Tuy nhiên, Chính phủ yêu cầu rà soát đưa 2 dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A ra khỏi quy hoạch thì doanh nghiệp (DN) phải chấp hành. Đây là việc quốc gia, cần nghĩ đến cái chung, không nên chỉ vì lợi ích riêng của DN”.
Trả lời câu hỏi trước quyết định của Chính phủ, Tập đoàn Đức Long Gia Lai có đề xuất gì nhằm tháo gỡ bớt khó khăn cho DN, ông Bùi Pháp cho biết: “Tập đoàn Đức Long Gia Lai là DN kinh doanh đa ngành nghề, khối lượng công việc rất lớn nên chúng tôi sẽ tập trung vào những hoạt động sản xuất kinh doanh mình đang làm. Trước mắt, chúng tôi chưa có kiến nghị gì thêm”. T.Dũng

TS Vũ Ngọc Long, Viện trưởng Viện sinh thái học miền Nam, đại diện Mạng lưới sông ngòi Việt Nam:

 Niềm tin cho các nhà khoa học

VQG Cát Tiên không bị cắt một phần lõi, khu Cát Lộc ven sông Đồng Nai đã được giữ nguyên vẹn, dòng nước về Bàu Sấu không bị chặn, cộng đồng xã Đồng Nai Thượng (huyện Cát Tiên, Lâm Đồng) không bị ảnh hưởng sinh kế - đời sống. Những mối nguy cơ đe dọa đến đa dạng sinh học của VQG Cát Tiên đã giảm đi rất nhiều. Không chỉ riêng tôi mà chắc chắn những ai yêu quý thiên nhiên đều vui mừng và đồng tình với chỉ đạo của Chính phủ.

Về phía Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam, quyết định này còn là một sự động viên và niềm tin để chúng tôi tiếp tục lên tiếng về những dự án, công trình gây hại đối với nguồn nước và rừng đầu nguồn của Việt Nam, như các dự án thủy điện dự kiến thực hiện trong VQG Chư Yan Sin, Chư Mon Ray, Yok Đôn…

Ông Lê Dương Quang, thứ trưởng Bộ Công thương:

Sẽ làm nhanh!

Quy trình loại bỏ một dự án thủy điện ra khỏi quy hoạch khi không bảo đảm 1 trong 5 tiêu chí: Ảnh hưởng ít nhất đến việc phá rừng, ảnh hưởng ít nhất đến di dân tái định cư, ảnh hưởng môi trường, hiệu quả kinh tế và sự an toàn. Trước đây, do yêu cầu kêu gọi đầu tư vào xây dựng thủy điện vừa và nhỏ để bù đắp nhu cầu sử dụng điện lớn nên các chủ đầu tư cứ đăng ký là đưa vào quy hoạch, do vậy đã có dư thừa thủy điện. Thậm chí, trong quá trình thực hiện, đã có những dự án mà chủ đầu tư không làm báo cáo đánh giá tác động môi trường đầy đủ, trung thực...

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã yêu cầu Bộ Công Thương rà soát để đưa dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A ra khỏi các quy hoạch được duyệt thì bộ sẽ tuân thủ. Đặc biệt, 2 dự án này có sự lên tiếng của giới khoa học, nhiều đoàn đại biểu Quốc hội và chính quyền các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương và TP HCM thì Bộ Công Thương càng phải làm nhanh.

Ông Nguyễn Thành Trí, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai:

Tránh được những hệ lụy khó lường

Quyết định của Chính phủ là phù hợp với ý nguyện của nhân dân cũng như Đảng bộ, chính quyền tỉnh Đồng Nai. Chúng tôi mong Bộ Công Thương sớm thúc đẩy việc rà soát lại quy hoạch thủy điện theo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, sớm loại bỏ hai thủy điện Đồng Nai 6 và 6A, cứu VQG Cát Tiên, tránh cho Đồng Nai những hệ lụy khó lường.

T.Sương-X.Hoàng-T.Dũng

ghi

Nhóm phóng viên
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất