Thủ tướng chưa duyệt “siêu dự án” sông Hồng

Tin mới

09/05/2016 23:41

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định dự án xây dựng thủy điện trên sông Hồng chưa có cơ sở phê duyệt

Ngày 9-5, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã ký văn bản gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT), Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đối với dự án đầu tư xây dựng tuyến giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện theo hình thức BOO (xây dựng - sở hữu - kinh doanh - gọi tắt là dự án thủy điện trên sông Hồng).

Phải tham vấn nhân dân

Văn bản nêu rõ xét đề nghị của Bộ KH-ĐT ngày 26-4 về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng thủy điện trên sông Hồng kết hợp thủy điện theo hình thức BOO, Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chưa xem xét việc phê duyệt chủ trương đầu tư dự án vì chưa đủ căn cứ, cơ sở theo quy định của pháp luật.

Thủ tướng yêu cầu Bộ TN-MT chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tổ chức xây dựng Quy hoạch tổng thể khai thác sông Hồng một cách kỹ lưỡng, khoa học và phải có sự tham gia của các địa phương liên quan, các nhà khoa học, các cơ quan nghiên cứu, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị, xã hội khác là đại diện cho lợi ích của người dân trong lưu vực đồng bằng sông Hồng. Trên cơ sở quy hoạch được phê duyệt, Bộ TN-MT đề xuất cách thức triển khai thực hiện dự án, báo cáo Thủ tướng.

Trước đó, Bộ KH-ĐT đã trình Thủ tướng xin chủ trương đầu tư dự án thủy điện trên sông Hồng. Bộ KH-ĐT cho rằng dự án đã được tổng hợp ý kiến đóng góp của các bộ, ngành và địa phương liên quan trước khi trình Thủ tướng. Theo đó, siêu dự án thủy lộ xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện là của Công ty TNHH Xuân Thiện thuộc Tập đoàn ThaiGroup, Ninh Bình (Công ty Xuân Thiện) có tổng đầu tư 24.510 tỉ đồng, cơ cấu vốn gồm 30% vốn sở hữu của nhà đầu tư, 70% vốn vay thương mại. Thời gian hoàn vốn, kể cả thời gian xây dựng, là 25 năm.


Sông Hồng (đoạn chảy qua TP Hà Nội) đang dần cạn kiệt nước. Ảnh: THÀNH TRUNG

Sông Hồng (đoạn chảy qua TP Hà Nội) đang dần cạn kiệt nước. Ảnh: THÀNH TRUNG

Đây là tuyến công trình giao thông thủy kết hợp xây dựng thủy điện thuộc các tỉnh Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai và TP Hà Nội. Nhà đầu tư có kế hoạch xây dựng 6 đập dâng nước và âu tàu, nạo vét luồng trên toàn tuyến đường thủy nội địa đoạn Việt Trì - Lào Cai dài 288 km, kết hợp xây dựng 6 nhà máy thủy điện nhỏ và xây dựng 7 cảng dọc tuyến. Dự án sẽ dùng nước mặt sông Hồng để phục vụ giao thông thủy kết hợp chạy máy phát điện.

Công ty Xuân Thiện ước tính có khoảng 600 người dân sẽ bị ảnh hưởng từ dự án. Về hiệu quả kinh tế, Xuân Thiện đánh giá dự án sẽ mở ra tuyến vận tải thủy thông suốt, tăng cường giao lưu thương mại, vận tải xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và tỉnh Vân Nam - Trung Quốc...

Điều đáng nói, theo báo cáo của Bộ KH-ĐT, dự án cũng xin nhiều cơ chế đặc thù như: bán điện với giá cao và có lộ trình tăng giá điện để hỗ trợ bù giá cho chi phí vận tải thủy; miễn thuế sử dụng đất, miễn thuế tài nguyên nước và thuế dịch vụ môi trường rừng, thuế thu nhập doanh nghiệp...

Quyết định kịp thời!

Ngay sau khi biết tin Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc quyết định chưa xem xét việc phê duyệt chủ trương đầu tư dự án thủy điện trên sông Hồng, GS-TS Vũ Trọng Hồng, Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam, khẳng định đây là “một quyết định rất kịp thời và sáng suốt của Thủ tướng” vì hậu quả từ việc làm dự án là rất lớn. GS Vũ Trọng Hồng cũng bức xúc khi một số bộ, ngành dường như đã bị Bộ KH-ĐT “lợi dụng” vào các bản đóng góp ý kiến, để rồi khẳng định chủ trương này đã được nhiều bộ, ngành đồng thuận cao. “Phải chăng một số bộ, ngành bị Bộ KH-ĐT dẫn dắt?”- ông Hồng đặt vấn đề.

GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT, cho rằng đây là dự án rất tham vọng, có rất nhiều vấn đề chưa rõ và được lợi nhiều nhất là tỉnh Vân Nam do lợi dụng được sông Hồng với khả năng vận tải thủy cao, còn cái lợi từ nhà đầu tư, các đơn vị của Việt Nam chưa có gì chắc chắn...

Thế Dũng - Tô Hà - VĂN DUẨN