Ăn Tết ở "làng Hoàng Sa"

(NLĐO) - Với những ngư dân quanh năm bám biển như ở "làng Hoàng Sa", Tết còn khởi nguồn chính con thuyền sẽ đưa họ rẽ sóng đầu năm.

Trên con đường chính dẫn vào xóm chài Gành Cả, xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, được ví như "làng Hoàng Sa", tấm biểu ngữ quen thuộc "Đảo là nhà, biển cả là quê hương" được treo trang trọng, như lời nhắc nhở về cuộc sống gắn bó máu thịt với đại dương của người dân nơi đây.

Không khí Tết lan khắp "làng Hoàng Sa"

Từ đầu con dốc đá đổ xuống xóm chài Gành Cả, tiếng nhạc xuân rộn ràng hòa cùng nhịp sóng. Trẻ nhỏ trong bộ quần áo mới theo chân người lớn đi chúc Tết, mang theo không khí ấm áp lan khắp làng biển.

Ở xóm chài này, lớp trai tráng lớn lên lại tiếp bước cha anh vươn khơi Hoàng Sa, Trường Sa. Những gương mặt rám nắng, quen với sóng gió hiếm khi có dịp thảnh thơi. Tết trở thành khoảng thời gian đặc biệt để họ khoác lên mình bộ đồ mới, quây quần bên gia đình sau một năm mưu sinh giữa trùng khơi.

Trong căn nhà nhỏ ven biển, ngư dân Nguyễn Thanh Biên cùng nhóm bạn trẻ ngồi quây quần thưởng thức mực khô, nhâm nhi bia và chuyện trò về những chuyến biển đã qua. Họ tổng kết một năm nhiều thử thách và bàn tính cho mùa đánh bắt mới.

Theo anh Biên, dù bận rộn đến đâu, ngày Tết người dân Gành Cả vẫn giữ thói quen đi chúc tết khắp xóm, ghé từng nhà nâng chén trà, ly bia và chia sẻ niềm vui từ những phiên biển bội thu. Những câu chuyện về sóng to gió lớn hay va chạm trên biển được tạm gác lại để giữ trọn không khí an lành đầu năm.

Ở ngôi làng được mệnh danh là "làng Hoàng Sa", mâm cỗ tết luôn đậm hương vị biển. Mực khô, chả cá, lẩu tôm… được bày biện bên cạnh bánh chưng, bánh tét. Người dân dùng chính những hải sản đánh bắt từ ngư trường truyền thống để đãi khách, xem đó là món quà thiêng liêng mà biển cả ban tặng.

Ông Tiêu Viết Sơn (63 tuổi, thôn Châu Thuận Biển) cẩn thận lấy từ bàn thờ gia tiên xuống hũ rượu hải sâm mời khách. Từng gặp tai nạn trong một chuyến lặn biển cách đây hơn 20 năm, ông phải rời xa nghề nhưng nỗi nhớ biển vẫn vẹn nguyên. Ba người con trai của ông tiếp tục nối nghiệp cha, mỗi dịp tết lại mang về những hũ rượu hải sâm để cúng tổ tiên.

Với ông Sơn, niềm vui ngày tết giản dị là được nghe con cháu kể chuyện biển khơi và cảm nhận sự tiếp nối của truyền thống gia đình.

"Làng Hoàng Sa" cúng thuyền, ra khơi

Trong những ngày đầu năm, mỗi gia đình làm nghề biển đều chuẩn bị mâm cỗ đưa xuống thuyền để thực hiện nghi lễ cúng biển. Những lão ngư dày dạn kinh nghiệm được mời chủ trì buổi lễ, dâng lên những sản vật tốt nhất của mùa vụ cùng bánh chưng, trái cây, rượu, gạo, muối, trầu cau và nhang đèn.

Ông Nguyễn Nha (54 tuổi, xóm Gành Cả) cho biết việc cúng bánh chưng, bánh tét là để tạ ơn ngày Tết, còn dâng hải sản là lời tri ân gửi đến biển mẹ. Trên mâm cỗ hòa quyện hương vị đất liền và biển cả, người dân gửi gắm ước mong một năm mới thuận buồm xuôi gió, đánh bắt bội thu.

Những hạt gạo, muối được rải khắp sàn tàu như lời mời "thần tàu" cùng chung vui. Dù tàu thuyền ngày nay có công suất lớn, vươn tới những ngư trường xa, người dân vẫn ý thức rõ những hiểm nguy luôn rình rập. 

Nghi lễ cúng thuyền vì thế vừa là nét tín ngưỡng truyền thống, vừa là cách họ bày tỏ lòng biết ơn với con tàu đã gắn bó với sinh kế gia đình.

Với những người con của làng Hoàng Sa, Tết là khoảng thời gian sum vầy ngắn ngủi bên vợ con trước khi tiếp tục hành trình mưu sinh. 

Niềm vui đầu năm của họ gắn liền với con tàu và chuyến ra khơi sắp tới, nơi gửi gắm hy vọng về một mùa biển bình yên, trù phú.