Bài dự thi cuộc thi viết "Người thầy kính yêu": Chọn lối đi để ngôi trường quê hương khởi sắc

Một thầy giáo ở tỉnh Đắk Lắk đã dũng cảm chọn lối đi riêng trong công cuộc đổi mới giáo dục của địa phương

Thầy giáo Nguyễn Anh Thư - nguyên Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hòa Mỹ Tây, tỉnh Đắk Lắk - đã tạo sự đột phá, mang đến những khởi sắc cho ngôi trường ở một xã miền núi do chọn con đường đi không theo những lối mòn xưa cũ, vốn không còn phù hợp với bối cảnh ngày nay.

Quyết tâm của thầy hiệu trưởng trẻ tuổi

Thầy Nguyễn Anh Thư sinh năm 1980 tại xã Hòa Mỹ Tây, tỉnh Đắk Lắk. Trước năm 1975, nơi đây là cái nôi của phong trào cách mạng, căn cứ địa của quân và dân ta. Kẻ địch đã không từ tội ác nào để dồn dân lập ấp. Chúng đốt phá nhà cửa, coi mạng người như cỏ rác. Vụ thảm sát cả thôn Thạnh Phú (Hòa Mỹ Tây) là nỗi ám ảnh kinh hoàng của người dân quê tôi. Chất độc hóa học rải trắng trời, rừng cây trơ trụi.

Sau năm 1975, dân làng dắt díu nhau về dựng nhà trên mảnh đất hoang tàn. Đời sống người dân vô cùng cơ cực. Cả xã chỉ có một ngôi trường trung học cơ sở. Những học sinh ngày ấy phải băng đèo, vượt suối đến trường kiếm từng con chữ. Tình trạng học sinh cứ bỏ học nửa chừng như một dấu chấm hỏi, nói lên biết bao điều.

Thấm thía nỗi khổ nhọc của người dân, ngay từ nhỏ, Nguyễn Anh Thư đã nung nấu quyết tâm phải học. Chỉ có con đường học vấn mới giúp người dân thoát khỏi cái nghèo đeo đẳng. Năm 1998, Thư học sư phạm tại Trường ĐH Phú Yên. Năm 2020, anh tốt nghiệp thạc sĩ Quản lý giáo dục tại Trường ĐH Sư phạm - ĐH Đà Nẵng.

Tôi còn nhớ như in dù thời gian đã trôi qua hơn 2 thập kỷ. Ngày học sinh còn học ở ngôi trường cũ dưới chân Núi Lá thuộc Trường Tiểu học Hòa Mỹ Tây, thầy Nguyễn Anh Thư được phân công về trường. Thầy là một trong những giáo viên địa phương hiếm hoi ngày ấy. Giáo viên trong trường hầu hết các nơi khác đến.

Với dáng vẻ gầy nhom, ăn mặc giản dị, thầy Thư trông giống một học sinh phổ thông hơn. Chỉ có ánh mắt sáng của thầy là thu hút người đối diện. Thầy được phân công làm Tổng phụ trách Đội.

Trẻ trung, năng động, hoạt động phong trào sôi nổi là điều mọi người hay nhắc đến thầy Thư. Năm đó, thầy được kết nạp vào Đảng. 3 năm sau, thầy được bổ nhiệm giữ chức vụ hiệu trưởng Trường Tiểu học Hòa Mỹ Tây, quản lý một ngôi trường gần 60 cán bộ, nhân viên. Những cuộc họp căng thẳng, áp lực với những ánh mắt thăm dò, xét nét chỉ vì thầy… còn quá trẻ. Một giáo viên trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy, chưa có thành tích gì nhiều mà điều hành đội ngũ những người đáng bậc cao niên thì thật khó.

Không ngại khó, không ngại khổ, thầy hiệu trưởng bắt tay vào những việc cần làm. "Điều chúng ta cần làm là làm những điều chúng ta có thể" - thầy Thư quyết tâm. Thầy bắt đầu lên kế hoạch tạo mọi điều kiện để học sinh tự giác đến trường, tiếp đến là nâng cao chất lượng giáo dục.

Việc làm đầu tiên của thầy Thư là tạo cảnh quan trường học "Xanh - Sạch - Đẹp" nhằm lôi cuốn học sinh tới trường. Thấy phát động trang trí trường lớp thân thiện, mở "Thư viện xanh". Nhưng sách ở đâu ra? Thầy huy động sách ở mọi nơi: Mỗi học sinh góp cho trường ít nhất một cuốn sách hay; giáo viên, phụ huynh, nhà hảo tâm cũng cùng chung tay góp sức.

Tiếp đến, thầy Thư cho xây dựng vườn thuốc nam, vườn trường, phòng học thể dục thể thao, xây dựng mô hình biển đảo, bản đồ Việt Nam… ngay trong khuôn viên trường để học sinh trải nghiệm trong các giờ học ngoài trời. Thầy giáo dục học sinh qua các ngày chủ điểm hằng tuần, hằng tháng với những việc làm thiết thực. Thầy tổ chức sinh hoạt, vui chơi trong các ngày lễ lớn, cả những ngày kỷ niệm khiến ai cũng bất ngờ: Ngày 8-9 - Ngày biết chữ quốc tế với cuộc thi đọc sách; ngày 5-6 - Ngày môi trường thế giới với cuộc thi vẽ cùng chủ đề... Những hoạt động bổ ích như vậy là ký ức đẹp, là hành trang theo học sinh đến suốt cuộc đời.

Sáng tạo, tôn trọng sự khác biệt

Điều mà thầy Nguyễn Anh Thư hay nhắc nhở giáo viên là phải tôn trọng sự khác biệt trong từng học sinh. "Đừng bắt ép một người vào khuôn khổ bạn muốn phải thế, con người tuyệt vời nhất khi là chính họ" - thầy bảo.

Trong mỗi lớp học, tất nhiên có nhiều thành phần học sinh: cá biệt, hòa nhập, tăng động… Có hề chi, mỗi học sinh là một mảnh ghép, một mảng màu làm cho bức tranh thêm phong phú. Trong mỗi phòng học, thầy bắt buộc phải có hộp thư "Điều em muốn nói". Học sinh thổ lộ tâm tư, những vướng mắc, những tình huống nhờ giáo viên giải đáp, chia sẻ. Không kỳ thị, phân biệt đối xử; bằng trái tim yêu thương, thầy cảm hóa cả những học sinh ngỗ nghịch trở thành người tốt.

Tôi nhớ có lần, một giáo viên bỏ quên tiền trong lớp và một học sinh nhặt được nhưng không trả lại. Cô đã nhờ thầy hiệu trưởng mở camera tìm "thủ phạm". Thầy Thư đã không làm vậy. "Camera chỉ theo dõi nhằm bảo đảm an toàn cho học sinh. Đây là lỗi do cô hay quên mà ra cơ mà" - thầy giải thích.

Học sinh sau đó biết việc mình làm là không đúng đã đem tiền trả lại cô giáo. Học sinh đó và những học sinh cá biệt khác sau này đã trở thành những nhà hảo tâm đóng góp cho trường nhiều nhất. Đó cũng chính là bài học không có trong sách vở cho mỗi giáo viên. Người thầy sẽ không phải là thầy giáo và con đường dẫn trái tim của tuổi thơ bị đóng kín nếu giáo viên chỉ là người đứng trên bục giảng.

Khuyến khích sự chủ động sáng tạo của giáo viên, thầy Thư luôn nhắc nhở: "Đừng sợ phải leo ra đầu cành bởi vì trái đang ở đó". Làm công tác giáo dục phải luôn học hỏi và sáng tạo, nhất là trong thời đại công nghệ thông tin phát triển như vũ bão. Sức trẻ trong con người thầy hiệu trưởng phát huy cao độ. Thầy nắm bắt công nghệ thông tin nhanh nhạy, sau đó truyền đạt cho giáo viên kịp thời.

Tôi thích những tiết dạy "Giáo dục địa phương" do thầy Thư xây dựng. Từng đoạn video về cảnh vật quê hương được đưa lên màn hình trông gần gũi thân thương đến lạ! Học sinh thích thú reo ầm lên: "Nhà bạn Hồng kìa, giàn hoa giấy nhà mình đẹp quá!...". Có em thổ lộ: "Em rất thích học trên ti vi!" Tưởng vậy thôi, ai ngờ năm đó, thầy Thư cho lắp hết ti vi tất cả các phòng học để thầy cô giảng dạy. Đây có lẽ là trường đầu tiên phủ sóng, đưa công nghệ thông tin vào trường học sớm nhất ở địa phương.

Thầy Thư còn tổ chức thành lập Câu lạc bộ tiếng Anh, sinh hoạt hằng tháng theo chủ điểm. Thầy là người đi tiên phong trong phong trào thiết kế bài dạy đưa lên YouTube, thành lập nhóm chia sẻ tư liệu giáo viên tiểu học do mình làm nhóm trưởng. Đây là kho tư liệu phong phú, giúp giáo viên rất nhiều trong việc giảng dạy. Trong công tác thi đua, thầy đưa ra tiêu chuẩn phấn đấu rõ ràng. Giáo viên giỏi cấp trường phải có học sinh giỏi cấp trường, giáo viên giỏi cấp tỉnh phải có học sinh giỏi cấp tỉnh...

Năm học 2017-2018, Trường Tiểu học Hòa Mỹ Tây có 4 giáo viên đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh - một thành tích đáng nể, không phải trường nào muốn cũng có được. Công lớn nhất là của thầy hiệu trưởng Nguyễn Anh Thư. Thầy đã làm bệ phóng, tạo động lực, nuôi dưỡng ước mơ để giáo viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình.

Cứ từng bước như thế, như thế, phong trào giáo dục ở địa phương đi lên trông thấy, xua tan mọi ánh mắt ngờ vực trước đây. Thầy Thư đã biến điều không thể thành điều có thể: Tất cả học sinh đều có quà cuối năm để tạo động lực cho các em.

Hơn 20 năm trong ngành giáo dục, gắn bó với mảnh đất này, ngôi trường này, từ cái ngày đầu tiên ngôi trường thiếu phòng học phải học ca ba, đến nay một ngôi trường mới khang trang, cơ sở vật chất đầy đủ thật cứ như một phép mầu. Người tạo ra phép mầu ấy không ai khác chính là thầy Nguyễn Anh Thư.