Bài toán 5 trụ cột
Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam được thành lập từ cuối năm 2025, đặt ở TP HCM và Đà Nẵng.
Trong đó, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM (VIFC-HCMC) hoạt động từ ngày 11-2, được phát triển dựa trên các trụ cột chiến lược gồm trung tâm tài chính hàng không; trung tâm tài chính hàng hải; sở giao dịch hàng hóa và trung tâm lưu ký - thanh toán bù trừ công nghệ cao.
Trong bối cảnh mới, các trung tâm tài chính quốc tế không còn đơn thuần là những cụm địa lý của các ngân hàng và định chế tài chính, mà phải là những nền tảng trung gian tài chính quan trọng, nơi các nguồn lực tiết kiệm được chuyển hóa thành các khoản đầu tư thúc đẩy sự đổi mới và tăng trưởng.
Để xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế thành công và bền vững trong kỷ nguyên mới, cần nhìn nhận từ các kinh nghiệm quốc tế cốt lõi và áp dụng một cách linh hoạt vào bối cảnh Việt Nam. Nền tảng cốt lõi của một trung tâm tài chính quốc tế thành công được xây dựng trên 5 trụ cột chính: Vốn nhân lực; môi trường kinh doanh (bao gồm khung pháp lý và luật pháp); nguồn tài chính (độ sâu và tính thanh khoản của thị trường); cơ sở hạ tầng (số và vật lý); uy tín. Đặc biệt, sự tập trung của các chuyên gia và công ty dịch vụ hỗ trợ như luật, kế toán, kiểm toán sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh về năng suất và đổi mới.
Dựa trên những kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam có thể đúc kết một số bài học quan trọng cho việc hình thành các trung tâm tài chính quốc tế tại TP HCM hay Đà Nẵng. Cụ thể là xây dựng khung pháp lý đạt chuẩn quốc tế; ưu tiên tài chính xanh từ giai đoạn đầu; thúc đẩy hợp tác trong cạnh tranh; phát triển cơ sở hạ tầng số đồng bộ; cải thiện chất lượng sống...
Cụ thể, việc tích hợp ESG (môi trường - xã hội - quản trị doanh nghiệp) vào luật lệ và hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ giúp Việt Nam thu hút dòng vốn đầu tư bền vững đang tăng trưởng mạnh mẽ trên thế giới. Cần đầu tư vào các giải pháp dựa trên nền tảng và số hóa toàn diện dịch vụ cho cư dân và doanh nghiệp trong trung tâm tài chính để trở thành một "trung tâm thông minh". Để thu hút nhân tài hàng đầu, trung tâm tài chính không chỉ cần các tòa nhà văn phòng hiện đại mà còn phải cung cấp một môi trường sống chất lượng cao, an toàn và tiện nghi.
Sự phát triển của công nghệ đang làm thay đổi diện mạo ngành tài chính. Một trung tâm tài chính hiện đại phải là một trung tâm tài chính thông minh và kỹ thuật số. Các trung tâm thành công thường thiết lập "phòng thí nghiệm Fintech - công nghệ tài chính" hoặc các trung tâm đổi mới để hỗ trợ các công ty khởi nghiệp vận hành với chi phí thấp. Áp dụng khung quản lý thử nghiệm - công cụ quan trọng để cân bằng giữa việc khuyến khích đổi mới và bảo vệ người tiêu dùng - cho phép các mô hình kinh doanh mới như AI, Blockchain và tài sản số được thử nghiệm trong môi trường có kiểm soát.
Tầm nhìn đến năm 2030, một trung tâm tài chính quốc tế thành công sẽ là một nơi xanh, thông minh, đổi mới, kỹ thuật số và bao trùm. Việt Nam có tiềm năng rất lớn để tham gia vào mạng lưới này nếu có sự quyết tâm trong việc cải cách thể chế và đón đầu các xu hướng công nghệ mới.