Quá sợ “bom gas”!

Vụ nổ bình gas ở một căn nhà trên phố Tạ Quang Bửu - Hà Nội làm gia đình 4 người lâm nạn hôm 3-11 một lần nữa cảnh báo những mối nguy về loại “bom nổ chậm” này

Theo Chi hội Gas Miền Nam, từ đầu năm đến nay, chi hội kết hợp cùng cơ quan chức năng đã kiểm tra, phát hiện 91 vụ kinh doanh, vận chuyển gas trái phép với số lượng 1.508 bình (loại 12-13 kg/bình).

Nhan nhản gas lậu

Tại TPHCM, tình hình sang chiết, vận chuyển, kinh doanh gas trái phép diễn ra khá phức tạp. Trong tháng qua, TPHCM cũng liên tục phát hiện nhiều vụ vận chuyển, kinh doanh gas trái phép, sử dụng màng co, tem giả… Mới đây, cơ quan chức năng đã tịch thu 171 bình gas giả đang đưa đi tiêu thụ ở TP Phan Thiết – Bình Thuận… 

Chiều 4-11, ông Nguyễn Thành Danh, Phó Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh Bình Dương, cho biết cơ quan chức năng vừa thu giữ 412 bình gas (loại 13 kg) giả và đang hoàn tất thủ tục xử phạt 2 cơ sở kinh doanh đã tàng trữ, mua bán số “bom nổ chậm” này.

Trước đó, lực lượng QLTT Bình Dương đã kiểm tra và phát hiện 309 bình gas giả tại Công ty TNHH một thành viên Tân Xuân An (thị trấn Uyên Hưng, huyện Tân Uyên) và 103 bình gas giả tại cơ sở kinh doanh của ông Nguyễn Văn Đức (xã Hội Nghĩa, huyện Tân Uyên). Hai cơ sở này sử dụng vỏ bình cũ của nhiều hãng nổi tiếng nhưng gas là loại do các lò lậu tự sang chiết. Theo ông Danh, hai cơ sở này chỉ mua bán, còn lò sang chiết gas nằm ở tỉnh Đồng Nai.

img
Người tiêu dùng hiện rất khó phân biệt đâu là vỏ bình gas an toàn, đâu là vỏ không an toàn. Ảnh: HỒNG THÚY
Tình trạng mua bán, sang chiết gas trái phép đã và đang diễn ra tràn lan, khó kiểm soát ở tỉnh Bình Dương. Mới đây, do quá  bức xúc và lo sợ cháy nổ, người dân đã mật báo để các “hiệp sĩ” theo dõi, phối hợp với Đội QLTT huyện Bến Cát - Bình Dương bắt quả tang ông Nguyễn Văn Thế (đại lý gas Thế Tú, xã Tân Định,  huyện Bến Cát) đang sang chiết gas vào 67 bình đem đi tiêu thụ. Cơ quan chức năng đã tịch thu hàng trăm bình gas cùng dụng cụ sang chiết.

Mới đây, Hiệp hội Gas Việt Nam đã có văn bản gửi ngành QLTT đề nghị có biện pháp chấn chỉnh tình trạng quá nhiều trạm chiết gas mọc lên tại các địa phương quanh TPHCM như Long An, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu. Những trạm này nhận bơm gas cho bất kỳ ai. Do đó, những kẻ kinh doanh gas lậu đã tìm đến các trạm này để sang chiết gas, nạp thiếu trọng lượng đến phân nửa.

Chưa có quy định xử phạt

Ông Nguyễn Thành Danh cho biết những bình gas giả có nguy cơ gây cháy nổ cao do đa phần sử dụng vỏ bình rất cũ, hết hạn kiểm định; các phụ kiện đi cùng không tương thích hoặc chất lượng kém… “Dùng vỏ bình cũ rất nguy hiểm nhưng ngặt nỗi rất khó phân biệt gas giả và thật. Chúng tôi bắt rất nhiều vụ rồi mà nhiều khi gặp gas giả còn lúng túng, phải xem xét kỹ lưỡng, đồng thời mời nhân viên của các thương hiệu gas liên quan đến chứng thực mới dám kết luận” - ông Danh lo ngại.

Theo bà Lê Thị Anh Mẫn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gas Việt Nam, cả nước có hơn 10 triệu vỏ bình gas dân dụng (loại 12-13 kg). Tuy nhiên, số vỏ bình của các doanh nghiệp bị thất thoát rất nhiều do bị chiếm dụng, chiếm khoảng 30%-40% trên thị trường, tức 3-4 triệu chiếc. Số vỏ bình này đã lâu không được kiểm định (theo quy định là 5 năm/lần) nên nguy cơ mất an toàn là rất lớn. Chưa kể một số cơ sở còn chiếm dụng vỏ bình của các doanh nghiệp và cải biến thành của mình bằng cách cắt tay xách, cắt đế, mài bỏ logo, sơn phết lại. Điều này rất nguy hiểm vì làm biến dạng vỏ bình, dễ dẫn đến cháy nổ.

Ông Lê Công Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm định Kỹ thuật an toàn khu vực II, cho biết những năm trước, trung tâm còn nắm được số vỏ bình gas quay lại sau 5 năm lưu hành nhưng hiện nay không thể nào nắm được. Bởi lẽ, nhiều nơi khác cũng có chức năng kiểm định nên vỏ bình có được kiểm định hay không, doanh nghiệp gas mới biết.

Điều đáng nói là, theo bà Mẫn, Nghị định 107 của Chính phủ về quản lý kinh doanh khí hóa lỏng (gas) đã có hiệu lực từ 2 năm qua nhưng đến nay vẫn chưa có quy định về xử phạt.

Tránh xa gas rò rỉ

Những vụ nổ khí gas gần đây phần lớn là do rò rỉ từ bình gas, bếp gas. Theo ông Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc Công ty NaMilux Việt Nam (chuyên kinh doanh bếp gas), khí gas rò rỉ liên quan đến 5 thành phần trong hệ thống bếp: bình gas, van đóng mở bình, van điều áp, ống dẫn và bếp. Nếu các thành phần này kém chất lượng, nguy cơ rò rỉ gas rất lớn. Thêm nữa, có thể khi đang nấu, lửa bất ngờ tắt do gió hoặc nguyên nhân khác, lúc này chỉ có khí gas xì ra; người dùng nếu không hay biết và thực hiện bất kỳ động tác nào gây ra tia lửa thì sẽ dẫn đến cháy nổ.

Khi phát hiện khí gas rò rỉ, tốt nhất là nhanh chóng tránh xa khu vực có mùi gas; mở hết cửa để gas hòa loãng vào không khí; tuyệt đối không đi vào vùng đang có khí gas rò rỉ vì bất cứ động tác nào gây ra tia lửa lúc này đều có thể gây ra cháy nổ. Tốt nhất là để gas tự động rò ra hết và loãng vào không khí. Người tiêu dùng nên tự kiểm tra bình, bếp gas hoặc nhờ thợ kiểm tra thường xuyên để hạn chế tối đa việc rò rỉ khí gas.

Chánh Trung