Không phải trường hợp nào cũng “xin phép” hàng xóm

Trước tình hình nhiều công trình cũ khi phá dỡ để xây dựng mới làm ảnh hưởng đến các công trình lân cận, UBND TPHCM đã ra Chỉ thị 09 (ban hành ngày 27-3-2007) về việc chủ có nhà phá dỡ phải thỏa thuận (tạm gọi là “xin phép”) với hàng xóm.

Do văn bản này chưa cụ thể nên đã gặp vướng mắc từ phía người dân. Thực hiện chỉ đạo của UBND TP, sau khi tham khảo ý kiến của Bộ Xây dựng, các quận-huyện... ngày 24-10-2007, Sở Xây dựng vừa ban hành văn bản hướng dẫn số 8440 thực hiện Chỉ thị 09 nói trên.

Chung phần sở hữu mới cần... “xin phép”!

Ngày 29-10, ông Nguyễn Văn Hiệp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP, cho biết không phải bất cứ công trình nào khi phá dỡ xây dựng mới đều phải “xin phép” các hộ liền kề. Việc “xin

phép” chỉ áp dụng với các trường hợp có chung phần sở hữu công trình (căn cứ theo ranh giới sở hữu khuôn viên khu đất được xây dựng). Cụ thể, chung một trong các bộ phận kết cấu (móng, cột, đà, tường...) hay bộ phận bao che; chung hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước, thông tin liên lạc...

Trường hợp không có chung phần sở hữu, nhưng việc phá dỡ có thể gây ảnh hưởng xung quanh, thì chủ đầu tư phải thông báo việc phá dỡ cho các hộ dân lân cận và cơ quan chức năng để có sự phối hợp xử lý kịp thời, tránh gây ô nhiễm môi trường, sức khỏe cộng đồng dân cư (chú ý phá dỡ vào thời gian có ít người ở nhà để tránh gây ảnh hưởng sức khỏe do bụi, tiếng ồn).

Nội dung trong thỏa thuận cần nêu rõ những thông tin như: thời gian, trình tự thực hiện tháo dỡ, phá dỡ. Việc thỏa thuận thực hiện bằng văn bản, có xác nhận của các bên liên quan.

Trường hợp thỏa thuận giữa các hộ liên quan không thực hiện được thì UBND cấp phường, xã sẽ hướng dẫn giải quyết.

Trường hợp đã hoàn tất các thủ tục theo quy định pháp luật, nhưng vẫn không thể đạt sự thỏa thuận, đồng thuận của chủ hộ liền kề, chủ đầu tư vẫn được triển khai thực hiện phá dỡ với điều kiện không làm ảnh hưởng đến bất động sản liền kề; phải có biện pháp hạn chế ảnh hưởng xấu đến môi trường và điều kiện sinh hoạt của các hộ liền kề và cộng đồng...

Làm hỏng nhà hàng xóm: Xử sao?

Văn bản hướng dẫn của Sở Xây dựng nêu rõ: Căn cứ theo điều 627 Bộ Luật Dân sự, chủ có nhà cần phải phá dỡ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bồi thường thiệt hại do lỗi mình gây ra khi phá dỡ công trình, trong cả trường hợp được chủ hộ liền kề thỏa thuận hay không thỏa thuận. Trách nhiệm này cần được ghi vào bản cam kết giữa chủ đầu tư với chủ hộ liền kề (nếu có).

Để tránh tình trạng “nhùng nhằng” trong xử lý, giải quyết hậu quả khi xảy ra sự cố hư hỏng, gây sập nhà như ở quận Bình Thạnh, Tân Bình đã qua..., Sở Xây dựng đề nghị chủ đầu tư nên chủ động thuê tổ chức tư vấn có đủ điều kiện năng lực để thực hiện việc chụp ảnh, quay phim, khảo sát, đo vẽ hiện trạng nhà của các hộ liền kề trước khi khởi công phá dỡ công trình.

Ông Hiệp khẳng định: “Điều này cần thiết và là cơ sở để xem xét trách nhiệm khi có những khiếu nại về sau và ảnh hưởng gây hại do việc tháo dỡ, phá dỡ gây ra”.

Cũng theo ông Hiệp, kết quả công việc cần được thể hiện bằng các bản vẽ, báo cáo khảo sát hiện trạng và biên bản được lập tại hiện trường (nên có xác nhận của các hộ liền kề liên quan) và được gửi tới các hộ liền kề liên quan. Chi phí thuê tư vấn do chủ đầu tư có công trình phá dỡ chịu...

Sở Xây dựng đã giao các quận, huyện tổ chức phổ biến, niêm yết công khai văn bản hướng dẫn số 8440 và triển khai áp dụng ngay quy định này vào đầu tháng 11-2007.