Làng… chạy sóng!

Nằm bên bờ vịnh thơ mộng tuyệt đẹp nhưng người dân phường Vĩnh Nguyên, TP Nha Trang - Khánh Hòa luôn nơm nớp lo sợ vào mỗi mùa biển động

Mỗi lần nghe tin áp thấp nhiệt đới xuất hiện ở biển Đông, cả trăm hộ dân làng Chụt, phường Vĩnh Nguyên - TP Nha Trang phải gác chuyện ra biển, lo ở nhà chèn chống những “tổ chim” của mình, rồi thu dọn đồ đạc lo tránh sóng dữ.

Mong giữ được nhà

Loay hoay sửa lại hàng rào gỗ để chắn những cơn sóng đang vỗ mạnh từng đợt vào tường nhà, anh Nguyễn Văn Thiện, 44 tuổi, cư dân làng Chụt, ngao ngán: “Hàng rào gỗ thế này chỉ tạm ngăn sóng nhỏ thôi, gặp triều cường, sóng lớn là thua”. Vợ anh Thiện, chị Nguyễn Thị Hoa, tất bật thu dọn xoong nồi, giường chiếu để gửi nhà người quen. “Khiếp lắm, sóng phủ đến tận nóc, trong nhà có gì là lôi hết ra biển. Khi biển nổi sóng lớn là vợ chồng tôi cùng 2 đứa con phải bỏ chạy vào trú tạm ở đình Tây Hải cách nhà mấy trăm mét” - chị Hoa cho biết.

img
Người dân làng Chụt, phường Vĩnh Nguyên – TP Nha Trang che chắn nhà cửa để ngăn sóng dữ

Bà Võ Thị Tuyết, 57 tuổi, ngụ cạnh nhà vợ chồng anh Thiện, lo ngại: “Mùa biển động năm ngoái, sau khi thu dọn đồ đạc gửi cho người quen, vợ chồng tôi nán lại ăn bữa cơm trước khi chạy. Ai ngờ, vừa dọn chén dĩa, tôi bỗng nghe cái ầm, nước phủ tối mặt, lôi luôn mâm cơm ra biển. May mà vợ chồng tôi vịn được khung cửa”.

Ở phường Vĩnh Nguyên này, không ai biết làng chài Chụt có từ khi nào, chỉ biết chuyện chạy sóng đã thành lệ của mỗi gia đình tại đây. Trước mỗi mùa biển động, ai cũng lo mua gỗ về dựng kè tạm chắn sóng, mong giữ được nhà.“Mùa gió bấc, sóng lớn, cả làng nháo nhào cả lên, mệt mỏi vô cùng” - ông Năm, lão ngư làng Chụt, lo lắng.

Sống tạm bợ

Biển Nha Trang nổi tiếng êm ả nhưng vẫn có những ngôi làng luôn bị sóng lớn, triều cường xâm thực mỗi năm. Tại làng Chụt, nhiều lão ngư bảo rằng do nằm ở vị trí đáy của cái túi khổng lồ vịnh Nha Trang nên luôn hứng chịu các đợt sóng lớn mùa biển động. Thậm chí, sau mỗi trận lụt, rác rưởi theo nước từ thượng nguồn sông Cái chảy ra biển cũng tấp vào đây.

Vài năm nay, gia đình anh Nguyễn Hoàng Tâm phải ở tạm căn nhà tuềnh toàng dựng sát mé biển. Mùa biển động năm 1992, anh Tâm cùng vợ con chạy sóng, đến ở nhờ nhà người bác. Sau một tuần, khi biển êm, anh trở về thì căn nhà cấp 4 của gia đình đã bị sập hoàn toàn. “Chạy vạy mãi, chúng tôi mới có tiền dựng tạm căn nhà bằng ván để có chỗ chui ra, chui vô. Ai dè, đến đợt biển động năm 2004, sau một đêm tránh sóng trở về, căn nhà này cũng bị sóng cuốn mất” – anh Tâm cho biết .

Cũng như anh Tâm, hàng chục hộ dân ở Vĩnh Nguyên đã bị mất nhà, đang sống tạm bợ trong nơm nớp âu lo trước những cơn thịnh nộ của thủy thần. Mong muốn của bà con là được chính quyền bố trí nơi tái định cư để có thể yên tâm làm ăn, sinh sống. Tuy nhiên, nhiều năm qua, ước mong của họ vẫn chỉ là mong ước. “Nhà tạm như thế này sớm muộn gì rồi cũng bị sóng biển cuốn phăng, không biết mai này chúng tôi sẽ sống ra sao” - anh Tâm lo lắng.

Người dân Vĩnh Nguyên đến giờ vẫn còn ám ảnh bởi đợt triều cường vào năm 1988 đánh sập hoàn toàn 58 căn nhà của làng Chụt. Phần lớn số hộ dân bị nạn sau đó được cấp đất tái định cư ở khu Thánh Gia, cũng thuộc phường Vĩnh Nguyên. Gần đây nhất là đợt triều cường năm 2009, làm sập 34 nhà và người dân cũng được tái định cư ở Hòn Rớ. “Cứ mỗi mùa biển động là chúng tôi phải chuẩn bị lực lượng để ứng cứu cho bà con” - ông Dương Quốc Việt, Phó Chủ tịch UBND phường Vĩnh Nguyên, cho biết.

Bặt tăm phương án tái định cư

Theo ông Dương Quốc Việt, hơn 10 năm trước, làng Chụt cách bờ đến hơn 50 m nhưng do biển xâm thực, dần dà người dân bỏ đi lánh nạn, giờ chỉ còn gần 100 hộ.

Ông Việt cho biết sau đợt triều cường năm 2009, UBND tỉnh Khánh Hoà và Bộ NN-PTNT đã thống nhất phương án xây kè chắn sóng để người dân tái định cư tại chỗ. Theo đó, kè sẽ được xây dựng lấn biển khoảng 40 m, bên trên là đường vành đai. Giữa năm 2010, các cơ quan chức năng đã đo đạc, khảo sát địa chất. Tuy nhiên, đến nay, dự án vẫn chưa được triển khai.