Về nguồn, ấn tượng hay... bôi bác!

Chủ nhật vừa qua, có dịp đi qua đường Tôn Thất Thiệp, Ngô Đức Kế, Hồ Tùng Mậu, phường Bến Nghé, quận 1, TPHCM, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi thấy những bảng hiệu đặt tên cho các cửa hàng buôn bán, kinh doanh rất xốn mắt, chạm lòng người dân Việt Nam tự trọng. Vì sao?

Tại số 45 Tôn Thất Thiệp là cửa hàng may thời trang với bảng hiệu: Anna Mọi. Bên cạnh tên bảng hiệu còn kèm theo một ảnh to chụp ba người phụ nữ mặc váy đen, dải thắt lưng dài, chiếc yếm ngực mỏng manh ý chừng giới thiệu phụ nữ Việt Nam thời xa xưa... Anna có thể là tên của cô chủ hay bà chủ cửa hàng, nhưng Anna Mọi thì không ổn. Vì rằng, từ xưa kia, thực dân Pháp thường dùng từ “mọi” đặt tên chung cho bà con người dân tộc thiểu số vùng rừng núi cao nguyên bởi đời sống, sinh hoạt của dân tộc vùng này thời ấy còn rất thấp, đào củ, mót lúa và mặc thì chằm lá, vải đụp đóng khố che thân. Vì vậy, khi miệt thị, phỉ báng ai, có ngôn từ “đồ mọi rợ” mà giới gia chủ dùng để quát mắng và nhục mạ người làm công đói khổ. Ngày nay, Việt Nam có 54 dân tộc ở các vùng cao, đồng bằng từ Bắc chí Nam như dân tộc Thái, Tày, Lô Lô, Mường, Ba Na, Ê Đê, Stiêng, người Chăm... sách giáo khoa đã biên soạn đều không có tên dân tộc “mọi”. Vậy vì sao lại cho phép có một bảng hiệu được đặt tên như trên?

Cách cửa hiệu nói trên vài ba trăm mét, tại góc đường Ngô Đức Kế và Hồ Tùng Mậu lại có cửa hàng thực phẩm với dòng thương hiệu màu đỏ rực, mẫu chữ sắc nét Annam Fine Food. “Annam” có phải là tên chính thức của nước Việt Nam hay không? Quyển sách Lịch sử Việt Nam bằng tranh do ông Trần Bạch Đằng chủ biên có đoạn: Là người có ý thức và có óc tự cường, muốn đưa đất nước trở nên hưng thịnh và ngày một lớn mạnh, vừa mới lên ngôi Lý Thánh Tông liền đổi tên nước là Đại Việt. Từ đấy nước ta có tên mới, mở đầu kỷ nguyên Đại Việt, kéo dài đến 750 năm. Cho đến thế kỷ 19, dưới triều vua Gia Long, tên nước mới đổi thành Việt Nam như ngày nay (trang 8).

Còn Annam trong Annam Fine Food thì sao? Thuở còn Pháp thuộc, chúng ta cũng đã từng nghe, đọc những mẩu chuyện học sinh Việt Nam khi còn học ở ghế nhà trường, đến khi đi làm đã từng bị người Tây thực dân chửi: “Sale Annamite”! (Đồ annamite bẩn thỉu).

 Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi. Cờ đỏ sao vàng, hồn thiêng của dân tộc luôn kiêu hãnh vì cả thế giới biết đến Việt Nam. Thế sao những từ Anna “Mọi”, “Annam” Fine Food lại được dùng làm tên các cửa hàng với mục đích quảng cáo gây “ấn tượng”, “hiếu kỳ” cho thương hiệu, có tính chất “về nguồn” như  ý kiến giải thích nhưng thực chất là bôi bác, dẫn chứng không đúng, sai lệch về lịch sử, văn hóa Việt Nam?