"Bình thường hóa" khi khởi nghiệp thất bại

Việc khởi nghiệp có tỉ lệ thất bại rất cao. Vì vậy, khi một dự án phải dừng lại giữa chừng, cách kết thúc đôi khi cũng quan trọng không kém cách bắt đầu.

Chuyên gia khởi nghiệp Trần Thanh Tùng (Tùng BT), thành viên Ban Tổ chức cộng đồng SME Mentoring 1on1, chia sẻ góc nhìn về việc đóng cửa doanh nghiệp (DN) một cách chuyên nghiệp để giữ uy tín và mở ra những cơ hội mới trong tương lai.

Phóng viên: Vì sao các dự án trong hệ sinh thái của Tùng BT thường "tưng bừng khai trương, ồn ào đóng cửa"?

- Ông TRẦN THANH TÙNG: Cuộc sống của nhà khởi nghiệp vẫn tiếp diễn sau khi DN của họ đóng cửa.

Ở Việt Nam, thất bại trong khởi nghiệp vẫn chưa được nhìn nhận một cách cởi mở. Nhiều người phải đối mặt những đánh giá, phán xét thiếu khách quan. Đau lòng hơn, đôi khi những áp lực đó lại đến từ chính người thân, bạn bè. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến tỉ lệ nhà khởi nghiệp gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần rất cao.

Tôi luôn mong muốn góp phần "bình thường hóa thất bại", để người sáng lập DN có thể nhanh chóng chấp nhận thực tế, đứng dậy sớm hơn và bắt đầu hành trình mới.

Thực tế, việc công khai tình trạng của dự án cũng là cách "bật tín hiệu" chào đón những cơ hội mới. Dự án có thể thất bại nhưng với những người làm nghề lâu năm, họ vẫn nhận thấy uy tín, năng lực, sở trường, kinh nghiệm của nhà khởi nghiệp và các nhân sự của dự án. Đó là nền tảng để bắt đầu những hành trình tiếp theo.

Nếu buộc phải dừng một dự án từng rất tâm huyết, chủ DN nên bắt đầu từ đâu?

- Điều đầu tiên là phải bình tĩnh. Khi DN gặp khó khăn, nhiều người dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn hoặc suy sụp, dẫn đến những quyết định sai lầm.

Sau khi ổn định tâm lý, chủ DN cần tập trung giải quyết các vấn đề pháp lý. Nhà khởi nghiệp cần làm việc với luật sư, đơn vị tư vấn thuế và các bên liên quan để bảo đảm việc đóng cửa DN được thực hiện đúng quy định.

Tiếp đó là xử lý các vấn đề tài chính và nội bộ như hàng tồn kho, công nợ, tài sản và các cam kết với đối tác. Điều quan trọng là phải chủ động trao đổi thông tin, nhất là với chủ nợ, để duy trì sự minh bạch và thiện chí.

Cuối cùng là truyền thông. Đây là điều mà nhiều người nhận thấy nhưng thực chất chỉ là phần nổi của tảng băng. Nếu làm tốt, nhà khởi nghiệp vẫn có thể giữ được niềm tin của khách hàng, đối tác và cộng đồng. Thậm chí, có những trường hợp dự án này vừa khép lại thì dự án tiếp theo đã bắt đầu hình thành.

Với nhân viên, DN nên ứng xử như thế nào khi dự án phải kết thúc?

- Điều quan trọng nhất là thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ và cam kết theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, nếu có thể, chủ DN nên hỗ trợ nhân viên tìm kiếm cơ hội việc làm mới. Tôi gọi đó là "dịch vụ tốt nghiệp". Một DN tử tế không chỉ quan tâm đến người lao động khi họ còn làm việc mà còn quan tâm tương lai của họ sau khi dự án kết thúc.