Cản trở hiếu học là có tội!
Xúc động, tự hào và hy vọng vào tương lai là cảm xúc chung của hàng ngàn đại biểu dự Đại hội Gia đình hiếu học và Dòng họ khuyến học tiêu biểu toàn quốc lần thứ II, được tổ chức hôm qua, 9-10, tại thủ đô Hà Nội ngàn năm văn vật
321 gia đình hiếu học và 70 dòng họ khuyến học đã mang đến đại hội những câu chuyện thật đến nao lòng về cảnh đời, khát vọng và nghị lực vươn lên của những con người tưởng chừng không thể vượt qua số phận. Câu chuyện nghe như giai thoại của một gia đình nông dân đói nghèo, sống du canh du cư trên những đỉnh núi cao mây phủ tỉnh Cao Bằng.
Hay chuyện một phụ nữ ở tỉnh Đồng Tháp bầm dập, quỵ ngã trong dông bão cuộc sống nhưng biết cách đứng lên thật kiêu hãnh vì những đứa con, chuyện đôi vợ chồng ở tỉnh Bắc Kạn vay tiền nuôi bò để đưa con tới trường...
Hãy nghe một đoạn kể của bà Huỳnh Thị Phú, ở xã Trường Xuân, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp: “Hai đứa con tôi khi còn học cấp I, cấp II gần nhà, đi học về ngoài phụ giúp việc nhà chúng còn kiếm cá, bắt chuột để lo cho bữa ăn hoặc bán kiếm tiền phụ giúp gia đình. Có năm, hè về, hai đứa tranh nhau chăn vịt thuê cho chủ vịt chạy đồng... Ngày tháng trôi nhanh, rồi thì tụi nó vào đại học. Ngày tụi nó nhận giấy báo trúng tuyển đại học là ngày tôi cười ra nước mắt... (theo báo điện tử Dân Trí). Hằng ngày, chúng ta vẫn đọc được đâu đó thông tin về những em bé, ngay trên giường bệnh (không ít trường hợp nan y), đã nói lên mơ ước thật nhỏ nhoi rằng “con chỉ muốn bác sĩ chữa lành bệnh để về đi học...”.
4,2 triệu gia đình đăng ký đạt danh hiệu “Gia đình hiếu học” và trên 26.000 đăng ký phấn đấu trở thành “Dòng họ khuyến học” là những con số có sức lay động lớn. Đến dự và phát biểu với đại hội, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết bày tỏ niềm vui trước những thành quả tốt đẹp nhờ vào tinh thần hiếu học và phong trào khuyến học, đặc biệt Chủ tịch nước rất cảm kích trước những tấm gương hiếu học và khuyến học trong các gia đình đồng bào dân tộc Thái, Khmer, Nùng, Tày, K.ho, H.rê, Dao, Mông...
Tất cả các câu chuyện trên, dù chỉ là những nét chấm phá, lại một lần nữa cho thấy đức tính hiếu học đã, đang và mãi mãi là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam.
Nhưng học phải đi đôi với dạy. Ngọn lửa hiếu học sẽ sớm tàn lụi, lạnh lẽo nếu công việc dạy dỗ thiếu sức khai mở trí tuệ bằng những phương pháp tốt. Nói cách khác, vai trò người thầy- và rộng hơn là cỗ máy giáo dục- giống như chiếc áo, nó không thể quá chật chội đối với một cơ thể nảy nở cường tráng. Chúng ta dường như đang đứng trước vấn đề này và loay hoay, lúng túng tìm lối đi. Vâng, lối đi cần có phải là lối đi thông thoáng, tương xứng với ngọn lửa hiếu học luôn hừng hực!
Hãy đừng tạo ra bất cứ rào cản nào đối với nguồn cảm hứng của một dân tộc hiếu học. Mọi sự cản trở các em đến trường, dù hữu ý hay vô tâm, dù với lý do học phí hay là gì đó khác, đều có tội. Không phải có tội với một cá nhân, một gia đình, mà có tội với truyền thống dân tộc.
Để ra biển lớn, để kết nối với thế giới, con tàu giáo dục của chúng ta phải đủ sức chở tinh thần hiếu học ngời sáng của cả dân tộc. Và đó là sứ mệnh thiêng liêng nhất.