Chăm lo thực chất

Ngày 27-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm và tặng quà cho đoàn viên Công đoàn, người lao động (NLĐ) TP HCM.

Tại buổi nói chuyện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có những chỉ đạo sâu sắc liên quan công nhân (CN), lao động của thành phố.

Thứ nhất, phải bảo đảm an sinh lâu dài, không chỉ hỗ trợ một phần vật chất trong dịp lễ, Tết, mà quan trọng hơn là tạo việc làm ổn định, thu nhập tốt hơn, môi trường lao động an toàn hơn, nhà ở tử tế hơn... cho NLĐ. Thứ hai, rà soát kỹ hơn nhu cầu về nhà ở xã hội (NƠXH), nhà lưu trú CN, trường học, nhà trẻ, trạm y tế, thiết chế văn hóa, khu sinh hoạt cộng đồng tại các KCN-KCX và những địa bàn có đông CN sinh sống. Thứ ba, Công đoàn các cấp phải thực sự là mái nhà ấm áp, gần CN hơn nữa, hiểu CN hơn nữa, nói được tiếng nói của CN và bảo vệ thiết thực quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của họ. Thứ tư, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải chăm lo cho CN bởi họ không chỉ là người làm thuê mà là người đồng hành. Cuối cùng, bản thân CN, NLĐ phải chủ động học nghề, nâng cao kỹ năng số, ngoại ngữ, rèn luyện tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động...

Nhìn vào thực tế, tôi nhận thấy rằng cuộc sống của CN tại TP HCM đã đổi khác nhiều so với hơn một thập niên trước. Không chỉ dừng ở mức lương tối thiểu, nhiều đơn vị đã chú trọng giữ chân NLĐ bằng phúc lợi như hỗ trợ nhà trọ, nâng chất bữa ăn ca, thưởng năng suất, xe đưa đón... Các dự án NƠXH, nhà lưu trú CN được thúc đẩy, dù nguồn cung chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Tổ chức Công đoàn cũng chuyển từ chăm lo phong trào sang hoạt động thiết thực hơn như kết nối hàng hóa giá rẻ, đối thoại, thương lượng điều kiện làm việc.

Song, quá trình "nâng chất" diễn ra chưa đồng đều. Một bộ phận CN, nhất là lao động nhập cư, vẫn chịu áp lực chi phí sinh hoạt tăng cao. Tiền thuê trọ, nuôi con, học hành, y tế... đang "ăn" vào phần lớn thu nhập tăng thêm. Lương có thể tăng nhưng khả năng tích lũy và chất lượng sống của CN chưa cải thiện tương xứng. Nếu không hóa giải được điều này, các chính sách tăng lương hay phúc lợi khó lòng mang lại hiệu quả thiết thực.

Thực tế trên đòi hỏi định hướng chính sách cần có tầm nhìn xa hơn, không chỉ dừng ở giải pháp đơn lẻ. Phát triển NƠXH phải gắn với hệ sinh thái dịch vụ gồm trường học, y tế, bán lẻ giá hợp lý và kết nối giao thông thuận tiện. Bên cạnh đó, con đường bền vững để cải thiện thu nhập là đẩy mạnh đào tạo lại, nâng cao kỹ năng để CN chuyển từ lao động giản đơn sang lao động kỹ thuật.

Về phía doanh nghiệp, đầu tư phúc lợi cần được xem là chiến lược dài hạn và có thể được khuyến khích bằng các chính sách ưu đãi phù hợp.

Quan trọng hơn, cần thay đổi cách tiếp cận chính sách: Chăm lo cho CN không chỉ là an sinh mà còn là đầu tư cho năng lực cạnh tranh. Một lực lượng lao động ổn định, có chất lượng sống tốt sẽ tạo ra năng suất cao hơn, giảm biến động và đóng góp bền vững cho kinh tế đô thị.

Đời sống CN tại TP HCM đang chuyển mình nhưng để nâng cao chất lượng sống của CN một cách thực chất, chính sách phải chạm đúng điểm nghẽn cốt lõi, và điều này thể hiện rõ ở những chỉ đạo sâu sắc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.