Châu Âu siết “hạm đội bóng tối”, 14 nước đồng loạt ra tay
(NLĐO) - 14 nước giáp biển Baltic và biển Bắc, cùng Iceland, tuyên bố sẽ tích cực ngăn chặn tàu chở dầu vi phạm lệnh trừng phạt hoặc quy tắc hàng hải quốc tế.
Thỏa thuận được ký kết bởi 14 nước châu Âu gồm Bỉ, Vương quốc Anh, Đức, Đan Mạch, Latvia, Lithuania, Iceland, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Phần Lan, Pháp, Thụy Điển và Estonia.
Theo tuyên bố chung do Bộ Giao thông Vận tải Anh công bố, tàu thuyền chỉ được phép hoạt động dưới cờ một quốc gia duy nhất, đồng thời phải mang theo các giấy tờ hợp lệ chứng minh an toàn và có bảo hiểm đầy đủ.
Những tàu chở dầu không đáp ứng các tiêu chuẩn này, trong đó có phương tiện mang nhiều quốc tịch, sẽ bị coi là “tàu không quốc tịch”. Trong trường hợp này, các quốc gia ven biển có quyền can thiệp.
Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển, tàu hải quân có thể dừng và kiểm tra những tàu không có quốc tịch rõ ràng trên vùng biển quốc tế.

Hải quân Pháp ngày 22-1 chặn bắt tàu chở dầu Grinch trên biển Địa Trung Hải, nghi xuất phát từ Nga. Ảnh: AP
14 quốc gia này cũng yêu cầu tàu thuyền tuân thủ nghiêm ngặt các quy định quốc tế, trong đó tất cả tàu luôn bật hệ thống định vị. Họ cáo buộc Nga làm suy yếu an ninh hàng hải bằng cách gây nhiễu hệ thống định vị vệ tinh và ra lệnh cho “hạm đội bóng tối” tắt thiết bị phát tín hiệu định vị.
Mỹ và châu Âu cáo buộc Nga thành lập “hạm đội bóng tối” sau xung đột với Ukraine năm 2022 nhằm né tránh lệnh trừng phạt mà phương Tây áp đặt.
Những con tàu này, theo cáo buộc của phương Tây, thường che giấu chủ sở hữu thực sự và hành trình, treo cờ giả hoặc nhiều cờ cùng lúc và tắt hệ thống theo dõi để "biến mất" trên biển. Nhiều tàu đã cũ và được quản lý lỏng lẻo.
Mỹ và EU đã siết chặt thực thi pháp luật, tịch thu, khám xét tàu chở dầu và mở rộng các biện pháp trừng phạt. Ukraine cũng nhắm mục tiêu vào một số tàu bằng máy bay không người lái.
Tuần trước, Hải quân Pháp chặn tàu chở dầu Grinch trên vùng biển quốc tế. Paris cho rằng Grinch treo cờ giả nhưng di chuyển từ Nga, do đó đã áp giải về cảng Fos-sur-Mer để phục vụ điều tra.
Tuy nhiên, suốt nhiều năm, Điện Kremlin phủ nhận việc dùng "hạm đội bóng tối" vận chuyển các sản phẩm năng lượng.