Chiến sự Trung Đông chưa làm giảm đơn hàng, vì sao doanh nghiệp Việt vẫn kêu khó?

(NLĐO)- Đối với ngành gỗ hiện không rơi vào tình trạng khủng hoảng đơn hàng trước bất ổn tại Trung Đông, tuy nhiên đang phải đối mặt với "cú sốc về chi phí".

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 - Lần thứ I với chủ đề: "Doanh nghiệp trước cú sốc địa chính trị toàn cầu: Ứng phó thế nào?" do Báo Người Lao Động tổ chức sáng 26-3, các doanh nghiệp đã chia sẻ bức tranh vừa tích cực vừa thách thức trong bối cảnh biến động toàn cầu.

Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM (HAWA) đã bày tỏ sự tự hào khi chặng đường 25 năm qua, ngành gỗ Việt Nam đã có sự phát triển ấn tượng, từ kim ngạch 200 triệu USD năm 2000 tăng lên 17,26 tỉ USD vào năm 2025.

Riêng TPHCM đóng góp hơn 8 tỉ USD, chiếm tỉ trọng đáng kể trong cơ cấu xuất khẩu của thành phố.

Ông khẳng định ngành gỗ không rơi vào tình trạng khủng hoảng đơn hàng trước bất ổn tại Trung Đông, thậm chí đơn hàng còn tăng trưởng nhẹ.

Tuy nhiên, doanh nghiệp đang phải đối mặt với một "cú sốc về chi phí". Những bất ổn đã đẩy giá vận chuyển (logistics) và các nguyên vật liệu phụ trợ như sơn, keo, bao bì tăng đột biến, gây áp lực rất lớn lên chi phí bán hàng.

Ông Phùng Quốc Mẫn nhận định những khó khăn hiện tại chỉ mang tính tạm thời, tương tự như đại dịch COVID-19, đồng thời là lời nhắc nhở để doanh nghiệp không "ngủ quên trên chiến thắng", mà cần tái cấu trúc toàn diện và củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.

Dù vậy, ông kiến nghị Chính phủ và các cơ quan chức năng cần mở rộng tối đa các cơ chế hỗ trợ để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. Đặc biệt, mặt bằng lãi suất hiện nay đang rất nóng.

Ông cho hay từ mức 6-7% trước đây, lãi suất cho vay hiện đã lên 11-13%, thậm chí 15% đối với lĩnh vực bất động sản, tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp liên quan.

"Rất kỳ vọng các tổ chức tài chính xem xét, tạo điều kiện thuận lợi hơn về vốn để doanh nghiệp duy trì sản xuất và phát triển ổn định"- Chủ tịch HAWA bày tỏ.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Lâm Thúy Ái, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn, cho biết nhiều doanh nghiệp đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động địa chính trị. 

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là tiếp cận vốn, khiến các doanh nghiệp đang mở rộng quy mô gặp nhiều trở ngại.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp buộc phải quản trị chi phí chặt chẽ, duy trì sự linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo an toàn, đặc biệt đối với người lao động. Nhiều đơn vị vẫn duy trì tăng trưởng, tiếp tục tuyển dụng ở nhiều vị trí, đồng thời cắt giảm các khoản chi không cần thiết. 

Bà Lâm Thúy Ái lưu ý khi lãi suất huy động ở mức 8–9%, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang kênh gửi tiết kiệm, trong khi chi phí vốn vay và huy động bên ngoài đều cao, khiến doanh nghiệp phải tiết giảm mạnh chi tiêu.

Do đó, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị cần có các giải pháp hỗ trợ dòng tiền hiệu quả hơn. Dù đối mặt nhiều thách thức, các doanh nghiệp khẳng định vẫn chủ động tái cấu trúc và nâng cao năng lực, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất, đồng thời theo đuổi định hướng phát triển bền vững để duy trì hoạt động và thích ứng với biến động trong thời gian tới.