Chiến sự Trung Đông ngày 4-5: Mỹ trả tàu Iran cùng 22 thủy thủ, điều gì đang xảy ra ở Hormuz?

(NLĐO) - Tàu M/V Touska của Iran mà Mỹ đã bắt giữ hồi tháng trước sẽ được chuyển đến vùng biển của Pakistan để trao trả sau khi sửa chữa.

Thêm lời đe dọa từ Iran

Trong một thông điệp được phát đi hôm 4-5, Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbia của Iran, nhấn mạnh Tehran đã nhiều lần tuyên bố rằng an ninh eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của Lực lượng vũ trang Iran.

"Chúng tôi sẽ bảo vệ và quản lý chặt chẽ an ninh eo biển Hormuz bằng toàn bộ khả năng, đồng thời khuyến cáo tất cả tàu thương mại và tàu chở dầu không nên cố gắng đi qua eo biển Hormuz mà không có sự phối hợp với lực lượng vũ trang (của Iran) đóng tại đó để không gây nguy hiểm cho an ninh của họ" - ông Abdollahi nói.

Vị tư lệnh cũng cảnh báo bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là "quân đội Mỹ hiếu chiến", cố gắng tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz sẽ trở thành mục tiêu tấn công, theo Tasnim.

Tuyên bố của ông Abdollahi được đưa ra vào ngày mà Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố "Dự án Tự do" bắt đầu.

Dự án Tự do là một kế hoạch trong đó các tàu chiến, chiến đấu cơ và binh lính Mỹ - do Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) điều hành - sẽ "hướng dẫn" các tàu thương mại bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz đi qua theo một lộ trình an toàn, với sự phối hợp của Oman.

Eo biển Hormuz vốn là đoạn đường biển hẹp nằm giữa Oman và Iran.

Theo hãng tin Fars, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố một bản đồ mới về các khu vực ở eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của hải quân nước này.

Khu vực này bắt đầu ở phía Tây với một đường thẳng nối liền điểm cực Tây của đảo Qeshm thuộc Iran với tiểu vương quốc Umm al-Quwain của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).

Ở phía Đông, khu vực này kết thúc tại một đường ranh giới giữa núi Mobarak của Iran và tiểu vương quốc Fujairah của UAE.

Hiện chưa rõ phạm vi kiểm soát được tuyên bố đã thay đổi đến mức nào.

20.000 thủy thủ mắc kẹt ở Hormuz

Trao đổi với đài Al Jazeera hôm 4-5, ông Raman Kapoor, thuyền trưởng một tàu chở dầu đang mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, cho biết hiện vẫn chưa có tàu nào cố gắng vượt qua eo biển Hormuz.

“Không con tàu nào muốn thể hiện lòng can đảm của mình và đi qua eo biển Hormuz trừ khi có tuyên bố chính thức là là an toàn để đi qua” - ông Kapoor nói. Ông giải thích sự "an toàn" này phải bao gồm lời đảm bảo từ phía Iran rằng các thủy lôi đã được gỡ bỏ hoàn toàn.

Vị thuyền trưởng cho biết tàu của ông có khả năng được tiếp nhiên liệu, thực phẩm và nước, nhưng một số tàu thương mại khác lại không. Ước tính có khoảng 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt ở eo biển.

Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết mức độ đe dọa an ninh hàng hải tại Hormuz vẫn ở mức nghiêm trọng.

Hai tin tốt

Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết Mỹ đã gửi 22 thành viên thủy thủ đoàn bị giam giữ trên một tàu container của Iran đến Pakistan và sẽ bàn giao họ cho chính quyền Iran, gọi động thái này là một “biện pháp xây dựng lòng tin”.

“Con tàu Iran cũng sẽ được chuyển trở lại vùng biển thuộc lãnh thổ Pakistan để trả lại cho chủ sở hữu ban đầu sau khi được sửa chữa cần thiết" - Bộ Ngoại giao Iran cho biết.

Thông tin này liên quan đến tàu M/V Touska, bị Mỹ bắt giữ tại vịnh Oman hồi tháng trước.

Vào cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết các quan chức đang xem xét đề xuất mới nhất của Mỹ về việc chấm dứt xung đột. Bản đề xuất này đã được gửi đến Iran thông qua nhà trung gian Pakistan.