Chờ đợi phiên bản FIFA ASEAN Cup mở rộng
(NLĐO) - Việc FIFA tổ chức và định vị lại FIFA (ĐNÁ) với tên gọi FIFA ASEAN Cup tạo ra nhiều kỳ vọng cho bóng đá khu vực.
Tuy nhiên, để giải thực sự nâng tầm, việc FIFA vào cuộc chỉ mới là bước khởi đầu. Một tương lai hấp dẫn hơn có thể nằm ở phiên bản mở rộng, nơi giải đấu không chỉ gói gọn trong khu vực mà còn có sự giao thoa với các nền bóng đá mạnh hơn ở châu Á.
Những lợi ích trước mắt
Khi có mặt FIFA trong cuộc chơi này, lợi ích dễ thấy nhất là tăng vị thế quốc tế cho ASEAN Cup. Khi một giải khu vực gắn với FIFA, nó không còn đơn thuần là sân chơi nội bộ của ĐNÁ, mà trở thành một phần trong hệ sinh thái bóng đá toàn cầu. Điều này kéo theo nhiều thay đổi về tiêu chuẩn tổ chức cao hơn, truyền thông quốc tế quan tâm nhiều hơn và giá trị thương mại tăng lên rõ rệt.

Đội tuyển Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của HLV Kim Sang-sik, đã xuất sắc giành chức vô địch ASEAN Cup 2024 (AFF Cup) sau khi đánh bại Thái Lan với tổng tỷ số 5-3
Một trong những yếu tố quan trọng mà các đội tuyển mong đợi là giá trị chuyên môn và hệ thống điểm xếp hạng. Các đội ĐNÁ sẽ có thêm cơ hội cải thiện thứ hạng khi thi đấu. Điều này đặc biệt quan trọng với những quốc gia đặt mục tiêu vươn ra châu lục như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia…
Bên cạnh đó, FIFA tham gia đồng nghĩa với việc chuẩn hóa công tác tổ chức giải đấu. Những yêu cầu về cơ sở vật chất, sân vận động, điều kiện kỹ thuật, trang bị công nghệ, camera hỗ trợ trọng tài (VAR), hệ thống điều hành, nguồn tài chính minh bạch và năng lực quản trị bóng đá sẽ được siết chặt hơn. Với các liên đoàn ĐNÁ, đây là cơ hội giúp nâng cấp toàn bộ hệ thống bóng đá.
Một lợi ích khác không thể bỏ qua là giá trị thương mại và tài trợ. ĐNÁ là thị trường bóng đá có lượng khán giả lớn nhất châu Á. Khi FIFA đặt dấu ấn vào giải đấu, sức hút đối với các nhà tài trợ quốc tế, các nền tảng truyền hình và các đối tác thương mại sẽ tăng lên đáng kể. Điều này mang lại nguồn lực để các liên đoàn tái đầu tư cho bóng đá trẻ, nâng cấp cơ sở vật chất và đào tạo cầu thủ trẻ.
Tuy nhiên, tất cả những lợi ích này vẫn chỉ là bước khởi đầu. Để chất lượng giải đấu thực sự khác biệt, có lẽ cần một thay đổi sâu hơn, tức phải mở rộng quy mô, nâng cấp trình độ và tăng mức độ cạnh tranh giữa các đội trong và ngoài khu vực.
Phiên bản mở rộng để nâng tầm
Một thực tế khó phủ nhận là, trình độ bóng đá ĐNÁ vẫn còn khoảng cách với các trung tâm bóng đá mạnh của châu Á. Nếu giải đấu chỉ xoay quanh các đội trong khối AFF, mức độ cạnh tranh sẽ có giới hạn nhất định. Vì vậy, phiên bản mở rộng của FIFA ASEAN Cup là ý tưởng mà người hâm mộ khu vực rất mong đợi.

Chẳng hạn, sự xuất hiện của các đội cận khu vực như Australia, New Zealand sẽ tạo ra bước nhảy rõ rệt về chất lượng. Nếu mở rộng hơn, FIFA thậm chí có thể mời các đại diện từ Đông Á hoặc Tây Á, nơi có những nền bóng đá hàng đầu châu lục như Nhật Bản, Hàn Quốc, UAE, Qatar... Trong trường hợp đó, thì phiên bản đội trẻ U23 tăng cường hoặc "đội tuyển B" của họ tham gia cũng đủ tạo ra sự khác biệt.
Nên nhớ, mô hình giải mở rộng không hề mới trên thế giới. Nam Mỹ với nhiều đội tuyển tốp đầu thế giới như Arghentina, Brazil, Chile… nhưng Giải vô địch Copa Ameria từng nhiều lần mở rộng với đại diện đến từ Châu Á (Asia) hay Bắc-Trung-Mỹ -Caribe (Concacaf).
Thành ra, với ASEAN Cup, cách làm này sẽ giúp giải đấu thoát khỏi giới hạn của một sân " ao làng", tính cạnh tranh sẽ cao hơn nhờ chất lượng đội hình của khách mời. Đó cũng là động lực để các đội ĐNÁ đầu tư nâng chất, tránh tình trạng đổ cho thất bại vì "thiếu quân xịn'.
Tuy nhiên, việc mở rộng khó thực hiện ngay ở kỳ giải đầu tiên vào tháng 9-10 tới. Lý do nằm ở lịch thi đấu, sự đồng thuận giữa các liên đoàn và việc bảo đảm bản sắc của giải. ASEAN Cup vốn là giải vô địch ĐNÁ nên mọi thay đổi cần được tính toán kỹ để không làm mất đi tính đại diện của khu vực.
Vì vậy, giải đấu trước mắt vẫn giữ cấu trúc quen thuộc, nhưng phiên bản mở rộng sẽ được chuẩn bị cho các kỳ sau. Khi đó, FIFA và AFF có đủ thời gian để điều chỉnh lịch thi đấu, thu hút đối tác thương mại và thuyết phục các đội khách tham gia.
Nhìn tổng thể, việc FIFA tham gia tổ chức giải là tín hiệu tích cực cho tương lai bóng đá Đông Nam Á. Nhưng để tạo ra bước đột phá thực sự, có lẽ không chỉ là một cái tên mới hay tiêu chuẩn tổ chức cao hơn, mà là một phiên bản FIFA ASEAN Cup mở rộng, nơi chất lượng và sự cạnh tranh được nâng lên một tầm cao mới. Khi đó, giải đấu mới có thể đóng vai trò như cánh cửa để bóng đá khu vực tiến gần hơn với những sân chơi lớn của thế giới.