Chuyện chưa kể về ca song thai hiếm gặp

Ca bệnh khẳng định năng lực chuyên môn, khả năng làm chủ kỹ thuật và quy trình điều trị tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế của đội ngũ y tế Việt Nam

Thành công ca bệnh này không chỉ mở thêm hy vọng cho những thai kỳ nguy cơ cao, mà còn ghi dấu mốc quan trọng trong lĩnh vực sản - nhi Việt Nam.

Hạnh phúc vỡ òa

Gần một tuần sau ngày xuất viện, chị N.T.H.N (21 tuổi, ở Tây Ninh) vẫn còn lâng lâng hạnh phúc mỗi khi nhìn con ngủ yên trong vòng tay mình. Với chị, đó là khoảnh khắc mà trước đây chưa từng dám nghĩ tới. "Bế con trên tay, em mới dám tin là con thật sự ở lại với mình. Em không nghĩ là có thể giữ được lâu như vậy" - chị N. xúc động.

Chị N. là thai phụ trong một ca song thai biến chứng cực kỳ hiếm gặp, được các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ (TP HCM) theo dõi và xử trí thành công. Sau khi một thai sẩy ở tuổi thai rất non, ê-kíp y tế đã quyết định tiếp tục dưỡng thai còn lại, kéo dài thai kỳ thêm hơn 8 tuần, khoảng thời gian mang tính quyết định để giành lại sự sống cho em bé.

Trước đó, chị N. mang song thai nhờ thụ tinh trong ống nghiệm. Với người mẹ trẻ, đó là hành trình nhiều hy vọng sau những ngày chờ đợi. Nhưng niềm vui không kéo dài lâu. Ở tuần thai 16-17, qua siêu âm, các bác sĩ phát hiện một thai nhi bị dị tật bẩm sinh nặng, không có khả năng sống sau sinh. Sau khi hội chẩn kỹ lưỡng, thai bất thường được đình chỉ nhằm bảo toàn cơ hội sống cho thai còn lại.

Đến khi thai được 24 tuần 6 ngày, chị N. sinh non thai thứ nhất. Với cân nặng chỉ khoảng 620 g, nếu thai còn lại sinh theo, khả năng sống gần như rất thấp. Trong tâm trí người mẹ trẻ lúc đó, mọi hy vọng dường như khép lại. "Em sợ lắm. Sợ mất một bé, rồi bé còn lại cũng không giữ được. Khi đó, em nghĩ chắc không còn hy vọng gì nữa" - chị nghẹn ngào nhớ lại.

Điều không ai ngờ tới là sau khi sinh thai thứ nhất, tử cung co hồi và quá trình chuyển dạ bất ngờ dừng lại. Thai còn lại vẫn tiếp tục nằm trong bụng mẹ. Các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ đứng trước một lựa chọn cực kỳ khó khăn: Chấm dứt thai kỳ để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người mẹ hay tiếp tục dưỡng thai trong bối cảnh nguy cơ nhiễm trùng luôn rình rập?

Kỳ tích

BS.CKII Nguyễn Hữu Trung, Trưởng Khoa Sản A - Bệnh viện Từ Dũ (người trực tiếp theo dõi ca sinh sản đặc biệt này), cho biết đây là một trường hợp vô cùng hiếm gặp. Trong y văn thế giới, số ca tương tự được ghi nhận chỉ vài chục và thời gian trì hoãn sinh giữa 2 thai chỉ từ 1-4 tuần.

Sau khi hội chẩn toàn viện, ê-kíp thống nhất theo dõi sát. Điều kiện tiên quyết là sản phụ không có dấu hiệu nhiễm trùng, không có cơn gò tiến triển và các chỉ số viêm trong giới hạn cho phép. Song song đó, các bác sĩ trao đổi kỹ lưỡng với sản phụ và gia đình để thống nhất nguyện vọng. Gia đình mong muốn tiếp tục giữ thai, dù hiểu rõ nguy cơ nhiễm trùng có thể xảy ra bất cứ lúc nào và khi đó bắt buộc phải chấm dứt thai kỳ để bảo đảm an toàn cho người mẹ.

Những ngày sau đó là chuỗi ngày căng thẳng. Chị N. được theo dõi từng chỉ số nhỏ nhất như đo nhiệt độ, xét nghiệm máu, dịch âm đạo. Khi xuất hiện cơn gò nhẹ và nhiễm vi khuẩn E.coli ESBL, các bác sĩ đã nhanh chóng phối hợp đa chuyên khoa, lựa chọn kháng sinh phù hợp để kiểm soát nhiễm khuẩn. "Em không dám hy vọng nhiều. Chỉ mong giữ được con ngày nào hay ngày đó. Mỗi ngày trôi qua đều là một ngày hồi hộp" - chị N. chia sẻ.

Sau hơn một tuần, cổ tử cung từ tình trạng mở khoảng 2 cm dần khép lại. Sản phụ được cho xuất viện theo dõi ngoại trú nhưng vẫn nằm trong vòng kiểm soát chặt chẽ của bác sĩ điều trị. Thai kỳ tiếp tục được duy trì qua từng tuần lễ, điều mà chính ê-kíp điều trị cũng không dám kỳ vọng ban đầu. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như dịch âm đạo đổi màu, sản phụ lập tức được nhập viện để tầm soát.

Đến tuần thai 32, sản phụ vỡ ối và chuyển dạ. Em bé gái thứ hai chào đời với cân nặng 1,8 kg. Bé được chăm sóc tại Khoa Sơ sinh, áp dụng phương pháp Kangaroo và tiến triển tốt. Sau một tuần, cả hai mẹ con đủ điều kiện xuất viện.

BS.CKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, cho biết nếu sinh quá sớm, đặc biệt trước 30 tuần, tỉ lệ sống của trẻ rất thấp. Nhưng khi kéo dài được đến khoảng 32-33 tuần, nhờ sự tiến bộ của hồi sức sơ sinh, cơ hội sống của trẻ có thể đạt trên 90%. "Thành công của ca bệnh thể hiện rõ năng lực của hệ thống chăm sóc thai kỳ nguy cơ cao và hồi sức sơ sinh đạt chuẩn quốc tế tại Bệnh viện Từ Dũ, từ kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý chuyển dạ đến chăm sóc sau sinh" - BS Hải nói.

Theo BS.CKII Bùi Thị Hồng Nhu, Trưởng Phòng Công tác xã hội - Bệnh viện Từ Dũ, đây là ca bệnh "bước ra từ y văn". Những trường hợp tương tự từng có trên thế giới nhưng rất hiếm khi thấy xuất hiện tại Việt Nam. Việc chuyển dạ dừng lại sau khi sinh một thai đã là hiếm, việc kéo dài thai kỳ thêm đến 8 tuần lại càng hiếm hơn. "Thành công của ca bệnh là sự tổng hòa của nhiều yếu tố cơ địa người mẹ, đáp ứng miễn dịch, đặc điểm thai nhi và đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp y tế. Bác sĩ chỉ là một phần trong quá trình điều trị. Có những yếu tố mà y học đến nay vẫn chưa thể lý giải hoàn toàn" - BS Nhu chia sẻ.