Cô gái khiếm thị chinh phục 7 đại học danh tiếng

Đồng Thị Hải Yến được thán phục khi nhận được thư mời nhập học thạc sĩ từ 7 ngôi trường danh giá trên thế giới, trong đó có Harvard, Oxford, Stanford

Đồng Thị Hải Yến (sinh năm 2000, quê Bắc Ninh) nở nụ cười rạng rỡ, toát ra nguồn năng lượng tích cực khi mở đầu buổi trò chuyện với chúng tôi: "Là người khiếm thị nhưng mình không muốn đây là lý do của những khó khăn trong cuộc sống. So với nhiều người, mình vẫn rất may mắn".

Nỗ lực, đam mê học tập

Hải Yến cho biết dù không thể nhìn rõ mọi thứ bằng mắt thường nhưng qua tri thức, cô cảm nhận được cuộc sống một cách rõ ràng và đặc biệt.

Hải Yến nhớ lại thư mời cô nhập học thạc sĩ đầu tiên đến từ Trường ĐH Columbia (Mỹ), chỉ khoảng 12 ngày sau khi gửi hồ sơ. Sáng mùng 3 Tết Bính Ngọ vừa qua, cô nhận thêm tin vui từ ĐH Yale và Brown (Mỹ).

Ngày 25-2, Hải Yến lại trúng tuyển ngành y tế công cộng ở ĐH Harvard và ngành nghiên cứu sức khỏe cộng đồng ở Trường Y - ĐH Stanford (Mỹ). Khi ấy, cô nhảy cẫng lên, thông báo tin vui cho từng thành viên trong gia đình.

"Thực ra, bố mẹ mình không biết nhiều về tên các trường ĐH quốc tế nhưng vẫn biết đến Harvard, vì trường này quá nổi tiếng. Tết năm nay với mình thật đáng nhớ, khi bố ngồi uống trà trước nhà và khoe khắp xóm về "món quà" đặc biệt của con gái" - Hải Yến hãnh diện.

Để chạm vào ước mơ, cô gái khiếm thị này đã trải qua 12 năm học phổ thông với những nỗ lực gấp đôi người bình thường. Năm Hải Yến 7 tuổi, gia đình gửi cô đến một mái ấm dành cho người khiếm thị ở TP HCM để học tập. Dù phải xa nhà, không có người thân nhưng cô bé chưa ngày nào bỏ cuộc.

Căng thẳng nhất là 3 năm Hải Yến học THPT. Sáng cô đi học ở Trường THPT Vĩnh Lộc, tối về lại cùng các sơ ở mái ấm chép lại toàn bộ tài liệu sang chữ nổi để ôn thi.

Bộ sách giáo khoa chữ nổi dày gấp 4 lần sách bình thường, kèm theo tài liệu ôn tập nên balo đi học của Hải Yến lúc nào cũng nặng trĩu. Dẫu vậy, nhiều năm liền, cô liên tục có thành tích học tập dẫn đầu lớp.

Những lúc khó khăn, Hải Yến thường nhớ lại kỷ niệm năm 15 tuổi, khi lần đầu được ra nước ngoài dự ASEAN Para Games 8 tại Singapore. Bước chân ra khỏi "vùng an toàn", được ở khách sạn cao tầng tại Marina Bay, được tiếp xúc bạn bè quốc tế, cô ao ước mình sẽ học tập và làm việc bằng tiếng Anh.

Hải Yến cười tươi cho biết dù rất thích học ngành báo chí song vì nhiều lý do, cô phải lựa chọn ngành khác phù hợp hơn. Tuy nhiên, cô vẫn ưu tiên chọn ngành học có nhiều đóng góp cho xã hội, nhất là có thể hỗ trợ những yếu thế.

Hải Yến chọn nguyện vọng vào Trường ĐH Fulbright Việt Nam vì cho rằng con người và môi trường học tập ở đây thân thiện. Ngay từ vòng phỏng vấn online, khi biết cô khiếm thị, không nhìn rõ màn hình, các nhân viên tuyển sinh đã lập tức gửi tài liệu qua email riêng. Việc tôn trọng sự khác biệt và tinh thần sẵn sàng hỗ trợ của thầy cô, bạn bè Fulbright Việt Nam khiến cô cảm thấy mình thực sự thuộc về nơi này.

Sau 4 năm, Hải Yến tốt nghiệp song ngành tâm lý học và Việt Nam học, điểm GPA 3.76/4.0. Cô nằm trong danh sách 20% sinh viên có điểm trung bình cao nhất khóa tốt nghiệp 2024 của Trường ĐH Fulbright Việt Nam.

GS Matthew McDonald, cựu giảng viên ngành tâm lý xã hội Trường ĐH Fulbright Việt Nam, đánh giá luận văn tốt nghiệp của Hải Yến là một trong những công trình cử nhân xuất sắc nhất mà ông từng hướng dẫn. Ông ấn tượng mạnh với tư duy lý thuyết sắc sảo, phương pháp nghiên cứu chặt chẽ, đặc biệt là cái tâm của cô trong việc bảo vệ những người yếu thế. Theo ông, chính sự chuyên nghiệp cùng niềm đam mê nghiên cứu cháy bỏng đã giúp cô trở thành một sinh viên xuất sắc.

Biểu tượng của tinh thần hiếu học

Hải Yến đang đảm nhận dự án nghiên cứu về sức khỏe tâm thần và tình trạng việc làm của người khuyết tật tại Việt Nam, hợp tác cùng GS Emily Brinck ở Đại học Wisconsin - Madison (Mỹ). Cô cũng từng là thực tập sinh nghiên cứu ở Trường Sức khỏe cộng đồng T.H. Chan thuộc ĐH Harvard.

Hải Yến thổ lộ: "Thực ra, hướng đi sau ĐH của mình là y tế công cộng, với trọng tâm là sức khỏe tinh thần. Mình cảm nhận nhiều bạn trẻ đang phải đối mặt với rất nhiều áp lực, thậm chí không ít trường hợp dẫn đến trầm cảm hoặc tự tử. Tuy nhiên, các vấn đề về sức khỏe tinh thần thường khó nhận biết và dễ bị bỏ qua hơn so với bệnh lý thể chất".

Dù đã trải qua 7 lần phẫu thuật mắt song Hải Yến vẫn rất lạc quan và tràn đầy năng lượng tích cực. Cô dành nhiều thời gian để nghiên cứu khoa học và tham gia những dự án cộng đồng, hỗ trợ người khiếm thị.

Tại nhà tổ họ Đồng, tên của Hải Yến được trang trọng khắc ghi như một biểu tượng của sự hiếu học. Cô là người đầu tiên trong gia tộc tốt nghiệp ĐH, cũng là người đầu tiên có cơ hội chinh phục trình độ thạc sĩ ở hàng loạt trường ĐH danh giá trên thế giới.

Thế nhưng, xen lẫn niềm vui còn là nỗi lo cơm áo. Hải Yến bộc bạch: "Bố nói nếu cuối cùng mình không thể đi học vì tài chính, bố sẽ cảm thấy rất áy náy. Vì điều kiện kinh tế của gia đình có hạn nên mình phải tính toán thật kỹ".

Hải Yến cho hay cô đang xem xét trường nào trao mức học bổng cao nhất để tính tiếp cho tương lai. Đến nay, ĐH Columbia đưa ra hỗ trợ cao nhất - 60.000 USD (khoảng 1,5 tỉ đồng), với ngành khoa học sức khỏe tâm thần. Các trường ĐH khác có mức hỗ trợ dao động 50%-60% học phí.

Với hệ thạc sĩ, học bổng hỗ trợ thường không dồi dào như ĐH. Dù bố mẹ đã rất nỗ lực nhưng ngay cả khi Hải Yến được giảm 90% học phí thì cũng là bài toán kinh tế lớn với một gia đình thuần nông.

"Mình đã có thu nhập từ công việc nghiên cứu khoa học song rất hạn chế, chỉ đủ để sinh hoạt hằng ngày. Mình đang nỗ lực hết sức trong tháng cuối cùng này để tìm kiếm các nguồn hỗ trợ tài chính hoặc học bổng bổ sung" - Hải Yến tiết lộ.

Mục tiêu lớn nhất hiện giờ của cô gái khiếm thị này là trở thành một giảng viên ĐH và là một nhà nghiên cứu, tập trung vào các vấn đề sức khỏe tinh thần của thanh thiếu niên. Từ đó, cô hy vọng mình sẽ góp phần nâng cao nhận thức, mang lại những giải pháp thiết thực cho cộng đồng.

Nhìn lại hành trình đã qua, Hải Yến cảm ơn sự ủng hộ từ gia đình và các giảng viên Trường ĐH Fulbright Việt Nam đã giúp cô chạm tới ước mơ. Hải Yến cũng bày tỏ sự cảm kích với nhóm cựu sinh viên ĐH Oxford và Cambridge… đã giúp cô hoàn thiện hồ sơ ứng tuyển thạc sĩ.