Công đoàn vào cuộc giúp khôi phục quyền lợi cho hàng ngàn người lao động

(NLĐO) - Chủ động phòng ngừa tranh chấp lao động tập thể từ sớm, từ xa là giải pháp cốt lõi xây dựng quan hệ lao động hài hòa tại TPHCM

Chiều 3-6, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam bước vào phiên làm việc thứ 2. Các đại biểu tập trung thảo luận tại 5 Trung tâm.

Tại trung tâm thảo luận số 1, chủ đề "Công đoàn đại diện, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động", ông Nguyễn Thành Đô - Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật LĐLĐ TPHCM phát biểu tham luận "Chủ động phòng ngừa tranh chấp lao động tập thể từ sớm, từ xa – Giải pháp cốt lõi xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ tại TPHCM trong tình hình mới"

Quyết liệt bảo vệ người lao động

Theo ông Đô, bên cạnh những thời cơ lớn từ Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, đời sống và việc làm của đội ngũ công nhân, người lao động đang đối mặt với áp lực, thách thức. Đó là sự phân hóa về thu nhập; khó khăn về nhà ở, chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội, cùng nhiều nguy cơ tiềm ẩn… Những yếu tố này đe dọa trực tiếp đến tính ổn định của quan hệ lao động.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là sự chủ động mang tính bước ngoặt của tổ chức Công đoàn, tình hình quan hệ lao động trên địa bàn đã duy trì được sự ổn định chiến lược. Thành phố không ghi nhận các vụ ngừng việc tập thể quy mô lớn hay các "điểm nóng" phức tạp, nhiều mâu thuẫn đã được tháo gỡ kịp thời ngay từ tổ sản xuất nhờ phương châm "phòng ngừa từ sớm, giải quyết từ gốc, ổn định từ cơ sở".

Điểm nhấn đột phá là việc Công đoàn chủ động khởi kiện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, "lá chắn pháp lý" kiên cường bảo vệ người lao động từ sớm, từ xa.

Minh chứng rõ nét nhất là thời gian qua, nhận được sự ủy quyền từ tập thể người lao động, các cấp Công đoàn Thành phố đã chủ động tiến hành các thủ tục pháp lý, khởi kiện hàng loạt doanh nghiệp cố tình chây ỳ, vi phạm nghĩa vụ, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động. 

Trung tâm Tư vấn Pháp luật và Công đoàn các cấp đã trực tiếp lập hồ sơ khởi kiện, tham gia tố tụng và tranh tụng bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho hơn 2.500 người lao động. 

Qua các bản án có hiệu lực và quá trình đối thoại tại tòa, Công đoàn đã buộc các chủ doanh nghiệp phải khắc phục, chi trả tiền lương, trích nộp lại số tiền nợ đọng bảo hiểm xã hội và các khoản bồi thường khác, với tổng số tiền lên đến hơn 49 tỉ đồng, giúp khôi phục quyền lợi an sinh cho hàng ngàn gia đình công nhân. Đồng thời, tạo sức răn đe mạnh mẽ, góp phần ngăn chặn hiệu quả các cuộc ngừng việc tập thể tự phát.

Thiết lập cơ chế ứng phó nhanh

Để phát huy tinh thần đổi mới, đột phá của Đại hội Công đoàn Việt Nam và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng quan hệ lao động bền vững, LĐLĐ TPHCM đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm. 

Trong đó có nâng tầm đối thoại, thương lượng tập thể và xây dựng công cụ hỗ trợ chuyên sâu cho cơ sở. Đưa đối thoại và thương lượng tập thể trở thành công cụ phòng ngừa tranh chấp chủ động. Triển khai hiệu quả "Thư viện Thỏa ước lao động tập thể Thành phố" và bộ cẩm nang hướng dẫn đàm phán để hỗ trợ kỹ thuật sát sườn cho công đoàn cơ sở.

Cùng với đó là thiết lập cơ chế ứng phó nhanh liên ngành và hệ thống cảnh báo xung đột sớm. Chủ động phối hợp vận hành cơ chế phản ứng nhanh giữa Liên đoàn Lao động – Sở Nội vụ – Bảo hiểm xã hội cùng Ban Quản lý các KCX-KCN, Khu công nghệ cao và chính quyền địa phương để giải quyết dứt điểm các kiến nghị ngay khi mới hình thành.

Cuối cùng là phát huy vai trò tiên phong của Công đoàn trong bảo vệ người lao động bằng công cụ pháp lý. Kiên quyết sử dụng các công cụ pháp lý phù hợp để răn đe vi phạm và bảo vệ đoàn viên.

"Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ không chỉ là nhiệm vụ kinh tế - xã hội, mà còn là mệnh lệnh chính trị khẳng định vị thế, vai trò đại diện thực chất, duy nhất và không thể thay thế của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay"- ông Nguyễn Thành Đô nhấn mạnh.