Sai phạm có hệ thống của một nhóm DN

Phần lớn các cuộc tranh chấp cứ diễn đi diễn lại ở một số khu vực và tại một số doanh nghiệp Sáng 30-6, hơn 1.000 công nhân (CN) Công ty Alexander Theodore (KCN Linh Trung 2 –TPHCM) đã ngừng việc, yêu cầu nâng thu nhập. Cuộc ngừng việc chưa được giải quyết thì sáng 1-7, gần 1.200 CN Công ty Yesum Vina gần đấy cũng ngừng việc với cùng yêu cầu. Những cái tên trên đã quá quen thuộc trên “bản đồ” ngừng việc tập thể tại TPHCM

Những “địa chỉ đen” về tranh chấp

Đầu năm 2008, gần 1.000 CN Công ty Alexander Theodore cũng đã ngừng việc yêu cầu tăng lương, công khai thang, bảng lương, phụ cấp độc hại... Trước đó, hầu như năm nào tại công ty cũng xảy ra ngừng việc với yêu cầu tăng lương, cải thiện đời sống. Anh N.H.T, CN xưởng chế tác gỗ, nói: “Ở đây ngừng việc định kỳ. Mỗi năm 1 lần”. Tương tự, 2 năm qua tại Công ty Yesum Vina, năm nào CN cũng ngừng việc vì những yêu cầu chính đáng của CN không được giải quyết thấu đáo.

Nói đến “lịch sử” ngừng việc của Công ty E Land (huyện Bình Chánh –TPHCM) thì cán bộ lao động địa phương phải lắc đầu ngao ngán. Gần 10 năm qua, năm nào nơi đây cũng xảy ra ngừng việc. Hết ép buộc tăng ca, không trả tiền phụ trội đến không đóng BHXH rồi chậm nâng lương... CN cũng mệt mỏi với sai phạm dai dẳng của công ty. Hàng loạt “điển hình” khác về ngừng việc đã được cơ quan chức năng lưu ý: Công ty BS VN Footwear (quận Bình Tân –TPHCM); Kollan, Hugo, Daeyun Vina (KCX Linh Trung –TPHCM)...

Giải quyết lấy lệ

Qua hơn 10 năm tham gia giải quyết tranh chấp lao động trên địa bàn, nhiều cán bộ CĐ có cùng nhận xét: Phần lớn các cuộc tranh chấp cứ diễn đi diễn lại ở một số khu vực và tại một số DN. Nguyên nhân là quyền lợi của người lao động bị xâm hại, trong khi DN thiếu thiện chí chấn chỉnh.

Trở lại với Công ty E Land, từ năm 2000, CN đã ngừng việc, yêu cầu công ty hạn chế tăng ca, giải quyết tiền lương theo đúng quy định... Tháng 12-2004, CN lại ngừng việc vì công ty chỉ tăng lương cho bộ phận hành chính, không tăng lương cho CN trực tiếp, cán bộ quản lý xúc phạm CN, không giải quyết tiền ăn tăng ca... Cho đến nay, tình hình quan hệ lao động nơi đây vẫn bất ổn.

Có thể nói kỷ lục về ngừng việc là 2 KCX Tân Thuận và Linh Trung – TPHCM. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2008, nơi đây đã xảy ra 35 vụ ngừng việc. Điển hình là Công ty Kollan (KCX Linh Trung), liên tục nhiều năm qua xảy ra ngừng việc đòi nâng thu nhập. Nhiều CN phản ánh với cơ quan chức năng TP: Mỗi lần CN ngừng việc, công ty chỉ nâng lương, nâng định suất bữa ăn... cho có lệ.

Trả giá đắt

Với chủ trương tối đa hóa lợi nhuận, nhiều DN không hề quan tâm đến quyền lợi của CN. Đây là những toan tính thiển cận, bởi “gieo gì, gặt nấy”, DN chỉ nhận lại sự bất ổn trong quan hệ lao động và mất uy tín đối với khách hàng. Là một trong những công ty lớn, sử dụng đến hơn 2.000 lao động của những năm trước, đến nay Công ty Anjin (quận Bình Tân –TPHCM) chỉ hoạt động cầm chừng với chưa đầy 200 lao động. Đây là hậu quả của một thời gian dài công ty lâm vào tình trạng tranh chấp, ngừng việc vì xâm hại quyền lợi của CN. Còn Công ty Huê Phong từ 8.000 CN nay chỉ còn lại khoảng 5.000 người và luôn phải đối mặt với bất ổn, tranh chấp...

Vừa qua, Công ty Kwang Nam (quận Phú Nhuận –TPHCM) bị TAND quận Phú Nhuận tuyên phải truy nộp hơn 7 tỉ đồng BHXH. Từ một công ty lớn với 4.000 lao động, đến nay, Kwang Nam chỉ còn khoảng 300 lao động. Tại KCN Tân Thới Hiệp (quận 12-TPHCM), một DN may mặc đã bán toàn bộ nhà xưởng cho đối tác nước ngoài. Nguyên nhân là sản xuất bị đình trệ, khách hàng không tin tưởng do thường xuyên để xảy ra tranh chấp vì quyền lợi CN bị xâm hại.