Cuộc thi “Tết xanh”: Chắt chiu màu xanh trong hồn lễ hội

(NLĐO)- Sự nhộn nhịp của hội xuân không lấn át ý thức bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp của cộng đồng

Lễ hội truyền thống đình Tình Lam (xã Hưng Đạo, Hà Nội) tổ chức vào dịp đầu năm đã thu hút đông đảo cả người dân lẫn những người con xa xứ. Giữa thanh âm náo nức của mùa xuân, có một điều lặng lẽ được chắt chiu: màu xanh của không gian đình làng, màu xanh của tán cây, của sự trong lành và của ý thức cộng đồng đang lớn lên từ tình yêu quê hương.

"Lễ trang nghiêm, hội văn minh"

Mỗi độ xuân về, khi nhịp trống hội ngân lên giữa sân đình Tình Lam, người dân trong làng lại trở về trong dòng ký ức thân quen: bóng cây đa in xuống nền gạch cũ, mái đình rêu phong lặng lẽ, con ngõ nhỏ dẫn vào nơi thờ tự thiêng liêng.

Ngay từ những ngày đầu chuẩn bị, ông Hoàng Văn Sản - đại diện Ban Tổ chức lễ hội năm nay nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của mùa hội: "Phần lễ và phần hội phải phân định rõ ràng. Lễ là nghi thức phụng linh rước Thánh, là cội nguồn tâm linh nên phải giữ trọn sự trang nghiêm. Hội có thể đông vui, sôi nổi hơn trước, nhưng phải văn minh, không làm ảnh hưởng đến không gian chung của đình làng".

Bên cạnh kịch bản rước kiệu, Ban tổ chức năm nay đặc biệt chú trọng đến công tác môi trường. Thùng rác được bố trí dọc lối đi, lực lượng thu gom trực theo khung giờ, các gian hàng được nhắc nhở hạn chế rác thải nhựa dùng một lần. "Nếu rước xong mà sân đình đầy rác thì còn đâu sự thành kính. Mỗi mùa hội đi qua, đình phải vẫn sạch như buổi sớm đầu xuân"- ông Sản nói.

Ý thức xanh giữa nhịp hội xuân

Từ đầu giờ chiều, khu vực sân đình - điểm tập kết trước giờ rước đã rộn ràng tiếng gọi nhau vào đội hình. Những bộ áo the, khăn xếp, dải lụa ngũ sắc và long đình sơn son thếp vàng nổi bật giữa nền trời xuân nhạt nắng. 

Các thành viên đội rước đứng ngay ngắn, chỉnh lại hàng ngũ, ánh mắt tập trung theo từng hiệu lệnh. Không khí vừa trang nghiêm, vừa hồi hộp trước giờ xuất phát.

Càng về chiều, dòng người đổ về xem tập duyệt càng đông. Bên ngoài, các gian hàng xuân cũng bắt đầu tấp nập hơn, tiếng nói cười hòa cùng nhịp trống thử vang xa. Thế nhưng giữa sự đông đúc ấy, một điều dễ nhận ra là sự chủ động của người dân trong việc giữ gìn không gian chung. Thanh niên trong làng vừa tham gia hỗ trợ đội hình rước, vừa nhắc nhau thu dọn gọn gàng khu vực tập trung. Thấy mẩu rác rơi, có người cúi xuống nhặt ngay để lối đi thông thoáng cho đoàn kiệu di chuyển.

Bà Trần Thị Ngọc (52 tuổi), nhiều năm tham gia đội rước, chia sẻ rằng với bà, sự trang nghiêm không chỉ nằm ở bước chân đều hay trang phục chỉnh tề: "Đã đứng trong đội rước thì phải ý thức từ việc nhỏ nhất. Đông người đến xem càng phải gọn gàng, sạch sẽ để xứng với không khí linh thiêng". Khi phần tập duyệt kết thúc, mặt đường vẫn giữ được vẻ sạch sẽ dù lượng người tập trung đông hơn trước. 

Sự nhộn nhịp của hội xuân không lấn át ý thức cộng đồng. Chính từ những hành động nhỏ, tinh thần "Tết xanh" được thể hiện rõ nét - không chỉ trong khu vực tập duyệt, không chỉ ở hội chợ, mà trong cách mỗi người dân tự điều chỉnh mình giữa mùa lễ hội đông vui.

Chiều rước Thánh luôn là khoảnh khắc thiêng liêng nhất, nhưng đó không phải là tất cả. Với người Tình Lam, lễ hội không chỉ là đoàn kiệu long đình đi qua trong tiếng trống dồn dập, mà còn là không gian chung nơi bao thế hệ gặp gỡ, sum vầy và tìm lại sợi dây nối với cội nguồn. Sân đình, con ngõ nhỏ, gốc đa già, tất cả hợp thành phần hồn thầm lặng của ngày hội.

Khi trống lệnh vang lên, người dân tự giác lùi sang hai bên đường, nhường lối cho đoàn rước tiến qua. Tiếng mời chào bên ngoài lắng xuống, không gian như được trả lại sự trang nghiêm vốn có. Và giữa dòng người đông đúc, mặt sân vẫn sạch sẽ. Không có rác vương vãi dưới chân kiệu, không có cảm giác ngổn ngang sau những đợt tụ tập đông người.

Theo sự xoay chuyển của đời sống hiện đại, lễ hội có thể đông vui hơn theo năm tháng, các hình thức kinh doanh tại đó có thể đa dạng hơn. Nhưng nếu sân đình còn xanh sạch, nếu con ngõ sau hội vẫn yên bình như buổi sớm đầu xuân, thì truyền thống ấy vẫn trọn vẹn. Bởi với người Tình Lam, giữ gìn không gian chung không chỉ là bảo vệ môi trường, mà còn là cách gìn giữ phần hồn của lễ hội - thứ làm nên ý nghĩa sâu xa cho mỗi mùa xuân trở lại.