Đánh thức trụ sở dôi dư
Các trụ sở dôi dư sau sắp xếp đứng trước yêu cầu khai thác, sử dụng hiệu quả, chống lãng phí… Qua đó, khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội
Mỗi ngày, từ chung cư trên đường Đỗ Mười, phường Thới An, TP HCM, chị Hoàng Thị Hằng thường nhìn sang phía trụ sở UBND quận 12 trước đây với kỳ vọng con mình sẽ sớm được học gần nhà.
Mục tiêu ưu tiên
Chị Hằng có 2 con gái đều học trường cách khá xa nhà. Mới đây, chị được biết trụ sở UBND quận 12 cũ từng vắng bóng người mấy tháng nay sẽ chuyển thành trường liên cấp nên rất chờ đợi.
"Giữa đô thị đông đúc, chuyện các bé đi học là mối trăn trở lớn đối với gia đình. Nay sắp có trường ở kế bên, tôi vui lắm" - người mẹ này nói và bày tỏ sự ủng hộ hoàn toàn việc nhà nước sử dụng trụ sở dôi dư cho các mục đích như làm trường, bệnh viện, không gian công cộng hoặc phát triển kinh tế.
Suy nghĩ của chị Hằng cũng là mong mỏi của nhiều người dân. Theo tìm hiểu, sau thời điểm 1-7-2025, giữa bối cảnh cả nước có rất nhiều trụ sở công dôi dư, TP HCM coi công tác sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên. Sở Tài chính thành phố đã chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức, đơn vị rà soát, tổng hợp, trình UBND TP HCM xem xét, quyết định phương án xử lý.
Kết quả, đối với nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng, để trống, UBND TP HCM thu hồi, giao đơn vị chức năng tiếp nhận và xây dựng kế hoạch quản lý, khai thác. Trong đó, giao 151 cơ sở nhà, đất cho Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng, giao 13 khu đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất. Với 60 địa chỉ nhà, đất từng được các bộ, ngành và đơn vị Trung ương quản lý, sử dụng, thành phố cũng tiếp nhận và đề xuất phương án phù hợp.
Đại diện lãnh đạo Sở Tài chính TP HCM xác nhận thành phố ưu tiên chuyển đổi công năng các cơ sở nhà, đất dôi dư thành cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa, công trình công cộng... để phục vụ người dân. Điển hình như trường hợp trụ sở cũ của UBND quận 12, quận Tân Phú sẽ được chuyển đổi công năng thành trường học. Trường hợp không thể phục vụ cho các mục đích y tế, giáo dục, văn hóa, công cộng thì giao cho tổ chức có chức năng quản lý kinh doanh nhà để khai thác theo quy định pháp luật, tạo nguồn thu cho ngân sách.
"Đến thời điểm hiện nay, việc rà soát số lượng tổng thể nhà, đất cùng phương án sử dụng hiệu quả của từng địa chỉ cơ bản đã hoàn thành, sau khi cấp có thẩm quyền thông qua sẽ công bố cho người dân được biết" - đại diện lãnh đạo Sở Tài chính TP HCM cho hay.
Chuyển động từ nhiều địa phương
Nhiều địa phương trong cả nước cũng có phương án đối với trụ sở dôi dư. Tại TP Hà Nội, trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã Chu Minh cũ được bàn giao cho Trường THCS Chu Minh với khoảng 500 học sinh. Trước đây, nhà trường không có sân tập thể dục nên việc bàn giao tạo điều kiện để các em có thêm không gian học tập, sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.
Tại xã Quảng Oai, địa phương đã rà soát 15 trụ sở. Trong đó, 3 trụ sở được bàn giao cho cấp trên quản lý, 12 trụ sở còn lại chuyển đổi công năng sử dụng thành trường học, cơ sở y tế, cơ sở văn hóa hoặc bố trí cho Ban Chỉ huy quân sự. Trong khi đó, phường Cầu Giấy tiếp nhận 6 cơ sở nhà, đất... Trong đó, trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND quận Cầu Giấy cũ được thành phố tạm giao cho Đảng ủy, HĐND, UBND phường Cầu Giấy cùng một số đơn vị trực thuộc thành phố sử dụng nhằm phát huy công năng công trình.

Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND quận Cầu Giấy cũ sau khi sắp xếp. Ảnh: NGUYỄN CHÁNH
Tại Đà Nẵng, toàn thành phố có trên 820 cơ sở nhà, đất công dôi dư. Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy TP Đà Nẵng, cho biết lãnh đạo thành phố đã chỉ đạo cơ quan chức năng rà soát, hoàn tất thủ tục thu hồi để bổ sung vào quỹ đất phục vụ quy hoạch phát triển đô thị.
Quỹ đất sau thu hồi sẽ được ưu tiên cho 2 mục tiêu chiến lược. Đó là phục vụ giáo dục, với định hướng mở rộng và xây mới trường học các cấp nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của người dân. Bên cạnh đó, tập trung phát triển hạ tầng công cộng như công viên, không gian cây xanh, các bãi đỗ xe.
Ở Đồng Nai, thống kê hết quý I/2026, thành phố còn hơn 60 trụ sở dôi dư. Trong đó, khu vực trung tâm hành chính tỉnh Bình Phước cũ là nơi có số lượng lớn nhất, với trên 20 cơ sở. Một số địa phương khác như xã Thiện Hưng có 8 trụ sở dôi dư, Đồng Phú có 6 cơ sở. Để góp phần sử dụng hiệu quả tài sản công, ngăn chặn thất thoát và lãng phí, Chủ tịch UBND TP Đồng Nai vừa yêu cầu việc xử lý hoàn thành trong quý II/2026.
Không lãng phí tài sản công
Tại Tây Ninh, lãnh đạo tỉnh chỉ đạo cơ quan chuyên môn và địa phương nghiên cứu, đề xuất phương án sắp xếp, sử dụng trụ sở dôi dư, nhất là trụ sở làm việc tại khu vực phường Tân Ninh (trung tâm hành chính tỉnh Tây Ninh cũ). Bên cạnh đó, nghiên cứu cơ chế để một số cơ quan, đơn vị bố trí làm việc tập trung tại một số trụ sở.
Với tỉnh Cà Mau, trước thực tế 335 cơ sở nhà, đất dôi dư, địa phương đã bố trí sử dụng 323 cơ sở. Công tác này bước đầu đạt kết quả tích cực khi nhiều nơi chuyển đổi công năng sang các trường học, trung tâm y tế, các trụ sở khóm, ấp và mục đích công cộng tại địa phương; hoặc giao cho đơn vị có chức năng quản lý, khai thác, bán đấu giá theo quy định.
Ông Nguyễn Hồ Hải - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau - trong hội nghị mới đây đã chỉ đạo đẩy nhanh việc sắp xếp, bố trí, khai thác hiệu quả đất công và tài sản công. Trong đó, quỹ đất công chưa được khai thác hoặc khai thác chưa hiệu quả cần sớm có kế hoạch, ưu tiên phục vụ cho phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. "Mục tiêu đặt ra là không để đất công, tài sản công bị bỏ không, xuống cấp hoặc sử dụng không đúng mục đích và làm thất thoát giá trị nguồn lực của nhà nước" - Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau nhấn mạnh.
Mới đây, UBND TP HCM có công văn yêu cầu các địa phương, đơn vị đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính.

Trụ sở UBND quận Tân Phú trước đây sẽ được sử dụng làm trường học. Ảnh: THIỆN AN
Văn bản nhấn mạnh tính kịp thời của việc xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư. Đồng thời yêu cầu tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc bố trí, sắp xếp, khai thác trụ sở, tài sản công; chấn chỉnh kịp thời các hành vi vi phạm trong bố trí, sắp xếp, khai thác trụ sở, tài sản công. Lãnh đạo các địa phương, đơn vị chịu trách nhiệm hoàn toàn trước UBND TP HCM nếu để xảy ra thất thoát, lãng phí.
Khơi thông nguồn lực phát triển
Trong công tác xử lý trụ sở công dôi dư, các địa phương gặp khó khăn nhất định. Đơn cử như TP Hà Nội, lãnh đạo Sở Tài chính thông tin do quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công đang trong quá trình hoàn thiện (dự kiến ban hành trước ngày 1-7), việc xác định tính phù hợp khi bố trí trụ sở cho các đơn vị hành chính mới hiện chỉ mang tính tương đối. Dẫn một số trở ngại khác, địa phương này kiến nghị sớm ban hành quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công để có căn cứ lập phương án xử lý.
Trong diễn biến liên quan, Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại các bộ và một số địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Nội vụ... Thời kỳ thanh tra từ ngày 1-3-2025 đến 30-4-2026 và kết luận ban hành trước ngày 25-6.
Phó Tổng TTCP Lê Tiến Đạt nêu rõ các cuộc thanh tra nhằm đánh giá thực trạng cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp để kiến nghị giải pháp xử lý, tạo chuyển biến thực chất trong việc đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả, chống lãng phí, khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Thông qua thanh tra, TTCP hướng tới phát hiện những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và phòng chống lãng phí để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy định pháp luật cho phù hợp.