Để giá nhà không bỏ xa thu nhập
Thực tiễn chứng minh giá nhà đất đang bỏ xa thu nhập của đại đa số người dân.
Tại phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, diễn ra ngày 13-1, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu phải tăng nguồn cung ở các phân khúc, phát triển nhà ở xã hội (NƠXH), nhà cho thuê, kéo giảm giá nhà ở thương mại.
Gắn với yêu cầu này là xây dựng cơ chế, chính sách, trong đó có chính sách phát triển nhà ở cho người thu nhập trung bình (trên 20 triệu đồng/tháng).
Đây là giải pháp quan trọng nhằm giúp thị trường bất động sản phát triển cân bằng hơn, tránh tình trạng lệch pha cung - cầu như hiện nay. Đặc biệt, nếu đề án được xây dựng và triển khai theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng, sẽ góp phần giúp người thu nhập thấp có thêm cơ hội sở hữu nhà ở, bên cạnh việc đẩy mạnh các dự án NƠXH.
Một trong những điểm tích cực của kinh tế năm 2025 là sự phục hồi rõ nét của lĩnh vực xây dựng và bất động sản. Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy ngành xây dựng năm 2025 tăng 9,62%, cao hơn mức tăng GDP bình quân cả nước (8,02%). Trong khi đó, lĩnh vực kinh doanh bất động sản tăng 4,63%, mức cao nhất trong 6 năm gần đây, đóng góp khoảng 3,5% GDP.
Năm 2025 cũng ghi nhận khoảng 2.700 doanh nghiệp bất động sản được thành lập mới, tăng 27% so với năm trước. Tín dụng bất động sản ước tăng khoảng 22%-23%, cao hơn mức tăng tín dụng bình quân toàn hệ thống ngân hàng; trong đó, tín dụng kinh doanh bất động sản tăng gần 30%, tín dụng nhà ở tăng khoảng 15% so với đầu năm.
Tuy nhiên, thị trường vẫn tồn tại nghịch lý khi giá bất động sản tăng quá cao. Các số liệu thống kê cho thấy hiện nay, một công chức ở Việt Nam cần khoảng 26 năm làm việc liên tục mới có thể mua được một căn hộ chung cư. Thực tiễn chứng minh giá nhà đất đang bỏ xa thu nhập của đại đa số người dân.
Trong khi đó, tình trạng doanh nghiệp bất động sản đầu tư dàn trải vẫn diễn ra phổ biến; có doanh nghiệp cùng lúc triển khai 10 - 15 dự án, đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn. Một rủi ro đáng lưu ý hiện nay là lãi suất có xu hướng tăng cao hơn, tín dụng kinh doanh bất động sản bị kiểm soát chặt chẽ và dòng tiền không còn dễ dàng như trước.
Dù bất động sản không phải là lĩnh vực ưu tiên của hệ thống ngân hàng nhưng riêng phân khúc đầu tư xây dựng NƠXH và bất động sản khu công nghiệp vẫn được ưu tiên dòng vốn tín dụng. Do đó, bản thân doanh nghiệp cần cơ cấu lại sản phẩm, cân nhắc kỹ phân khúc cao cấp. Các doanh nghiệp bất động sản cũng cần chú trọng kiểm soát rủi ro dòng tiền, tránh đầu tư dàn trải.
Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa nguồn vốn cho thị trường thông qua các kênh như trái phiếu doanh nghiệp, Quỹ Nhà ở quốc gia và quỹ tín thác bất động sản. Để kiểm soát giá bất động sản, doanh nghiệp cần đồng hành với Nhà nước và người mua nhà trong việc điều tiết giá theo hướng hợp lý, lành mạnh hơn.
Thực tế, Nhà nước có 3 công cụ quan trọng để điều tiết thị trường bất động sản gồm: điều tiết cung - cầu; chính sách tài khóa (thuế, phí); chính sách tiền tệ (tín dụng, lãi suất). Bài toán đặt ra là phải tìm được điểm cân bằng - vừa kiểm soát rủi ro vừa không siết quá mức khiến thị trường suy giảm.