Đề xuất lộ trình và mức hỗ trợ chuyển đổi giao thông xanh tại TPHCM đến 2040

(NLĐO) - Nhiều nhóm phương tiện tại TPHCM sẽ bắt đầu chuyển đổi sang điện từ năm 2027 theo lộ trình giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Ngày 30-5, Sở Xây dựng TPHCM cho biết Đề án chuyển đổi xanh giao thông TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2040, 100% phương tiện lưu thông sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

 Lộ trình chuyển đổi theo từng khu vực   

Trước đó, ngày 29-5, Sở Xây dựng TPHCM đã tổ chức cuộc họp nghe báo cáo kết quả nghiên cứu Đề án chuyển đổi xanh lĩnh vực giao thông trên địa bàn thành phố, đồng thời tham vấn ý kiến các chuyên gia, doanh nghiệp và địa phương về lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng điện và năng lượng xanh.

Theo đơn vị tư vấn, đề án đề xuất lộ trình chuyển đổi theo từng khu vực, từng loại phương tiện, hướng tới mục tiêu đến ngày 1-1-2040, 100% phương tiện giao thông đường bộ lưu thông trên địa bàn TP HCM sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Trong đó, Đặc khu Côn Đảo được xác định là địa bàn chuyển đổi sớm nhất. Từ năm 2027, toàn bộ xe buýt phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; xe máy hoàn tất chuyển đổi trong năm 2027 và đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông đường bộ tại đây phải là phương tiện xanh.

Tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An, xe buýt sẽ chuyển đổi hoàn toàn từ năm 2027. Đến năm 2030, xe ô tô, xe máy của người dân và phương tiện kinh doanh vận tải phải hoàn tất chuyển đổi, ngoại trừ một số phương tiện đặc thù. Từ năm 2035, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ lưu thông trên địa bàn phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Đối với vùng phát thải thấp được đề xuất bên trong vành đai hạn chế xe tải hiện hữu (bên trong Vành đai 2), lộ trình kiểm soát khí thải và chuyển đổi phương tiện sẽ được áp dụng sớm hơn. Từ năm 2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Đến năm 2030, xe taxi phải chuyển sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; xe công nghệ hai bánh cũng phải hoàn tất chuyển đổi từ năm 2028.

Các nhóm xe hợp đồng, xe khách, xe tải, xe máy và ô tô cá nhân sẽ từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải cao hơn trước khi chuyển đổi hoàn toàn sang phương tiện điện hoặc năng lượng xanh vào năm 2035 đối với vùng phát thải thấp.

Tại các khu vực còn lại của TPHCM, từ năm 2027, các phương tiện thuộc cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập khi thay thế hoặc đầu tư mới phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Đến năm 2030, toàn bộ phương tiện của khối này phải hoàn tất chuyển đổi.

Đề án cũng đặt mục tiêu đến năm 2027, 100% xe buýt nội tỉnh sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; trước năm 2030, toàn bộ xe buýt liên tỉnh hoạt động trên địa bàn thành phố phải chuyển đổi. Taxi và xe máy công nghệ phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh từ năm 2030.

Đối với xe máy cá nhân, từ năm 2030 phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 trở lên, đến năm 2035 đạt mức 4 và từ năm 2040 phải chuyển đổi hoàn toàn sang phương tiện điện hoặc năng lượng xanh. Xe ô tô cá nhân cũng áp dụng lộ trình tương tự, nâng dần tiêu chuẩn khí thải trước khi chuyển đổi hoàn toàn vào năm 2040.

Nhiều chính sách hỗ trợ chuyển đổi

Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi, đơn vị tư vấn đề xuất nhiều chính sách tài chính dành cho người dân và doanh nghiệp. 

Theo đó, hộ nghèo được hỗ trợ toàn bộ chi phí mua xe máy điện cùng các lệ phí liên quan, tương đương khoảng 20 triệu đồng/xe; hộ cận nghèo được hỗ trợ khoảng 14 triệu đồng/xe. Đối với tài xế công nghệ, shipper, thành phố dự kiến hỗ trợ lệ phí trước bạ, đăng ký xe và lãi suất vay mua phương tiện với mức khoảng 5 triệu đồng/xe.

Riêng tại Côn Đảo, người dân có thể được hỗ trợ toàn bộ chi phí mua xe máy điện; chủ sở hữu ô tô dưới 9 chỗ được hỗ trợ khoảng 10% giá trị xe. Các doanh nghiệp vận tải chuyển đổi sang phương tiện xanh được hỗ trợ từ 5% đến 15% giá trị phương tiện tùy loại xe.

Tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An, người dân được hỗ trợ lệ phí trước bạ, phí đăng ký phương tiện mới. 

Đối với vùng phát thải thấp, chủ sở hữu ô tô điện được hỗ trợ toàn bộ chi phí cấp mới đăng ký và biển số, trong khi ô tô hybrid sạc ngoài được hỗ trợ 50% khoản phí này.

Song song với lộ trình chuyển đổi phương tiện, đề án đề xuất phát triển mạnh hạ tầng sạc điện với hàng chục nghìn trụ sạc và tủ đổi pin trên toàn thành phố. Đồng thời, thành phố sẽ xem xét miễn tiền thuê đất, hỗ trợ lãi suất vay cho các dự án đầu tư trạm sạc điện nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh.

Ngoài các giải pháp về tài chính và hạ tầng, đề án còn đề xuất phát triển vận tải hành khách công cộng, tăng cường quản lý phương tiện ra vào khu vực kiểm soát khí thải và đẩy mạnh công tác truyền thông để tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.