Điểm nóng xung đột ngày 1-2: Iran bí mật hoạt động tại cơ sở hạt nhân?
(NLĐO) – Loạt ảnh vệ tinh mới được chia sẻ ghi nhận hoạt động tại 2 cơ sở hạt nhân của Iran từng bị Israel và Mỹ ném bom hồi năm ngoái.
Những động thái này có thể là dấu hiệu cho thấy Iran đang tìm cách che giấu nỗ lực thu hồi bất kỳ vật liệu nào còn sót lại tại các địa điểm đó.
Hình ảnh do Planet Labs PBC cung cấp cho thấy các mái che đã được xây dựng phủ lên 2 tòa nhà bị hư hại tại các cơ sở Isfahan và Natanz.
Đây là hoạt động lớn đầu tiên có thể nhận thấy qua vệ tinh tại các cơ sở hạt nhân bị đánh trúng của Iran kể từ xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6-2025.
Các mái che này ngăn vệ tinh quan sát những gì đang diễn ra dưới mặt đất - hiện là cách duy nhất để Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) theo dõi các cơ sở, trong bối cảnh Iran đã ngăn cản việc tiếp cận.
Ảnh vệ tinh do Planet Labs PBC cung cấp cho thấy đống đổ nát của Nhà máy Làm giàu nhiên liệu thử nghiệm (Pilot Fuel Enrichment Plant) tại cơ sở làm giàu hạt nhân Natanz của Iran vào ngày 3-12-2025. Ảnh: AP
Theo giới chuyên gia, mái che không nhất thiết là dấu hiệu cho thấy việc tái thiết đang bắt đầu tại các cơ sở bị tàn phá nặng nề.
Thay vào đó, nhiều khả năng đây là một phần trong nỗ lực của Iran nhằm "đánh giá xem các tài sản then chốt - chẳng hạn như lượng uranium làm giàu - có "sống sót" sau các cuộc không kích hay không".
"Họ muốn tiếp cận bất kỳ tài sản nào thu hồi được mà không để Israel hay Mỹ nhìn thấy thứ gì còn sót lại" – chuyên gia Andrea Stricker của Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD – trụ sở Washington) nói với hãng tin AP.
Trước khi Israel phát động cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Iran vào tháng 6-2025, Iran có 3 cơ sở hạt nhân lớn gắn với chương trình của mình: Isfahan, Natanz và Fordow.
Iran từ lâu khẳng định chương trình hạt nhân của họ mang mục đích hòa bình. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các quan chức Iran ngày càng đe dọa theo đuổi việc chế tạo bom hạt nhân.
Trong xung đột năm ngoái, Israel đã tấn công 3 cơ sở hạt nhân nêu trên, trước khi Mỹ tiến hành các cuộc không kích sử dụng bom xuyên boongke và tên lửa hành trình Tomahawk.
Chiến lược An ninh Quốc gia của Nhà Trắng, được công bố hồi tháng 11-2025, khẳng định các cuộc tấn công của Mỹ đã "làm suy yếu đáng kể chương trình hạt nhân của Iran".
Theo hãng tin AP, Iran những tuần gần đây nỗ lực tái xây dựng một địa điểm tại khu phức hợp Parchin, vốn được Viện Khoa học và An ninh Quốc tế xác định là "Taleghan 2".
Israel đã phá hủy địa điểm này trong một cuộc không kích vào tháng 10-2024.
"Địa điểm này đã được tái thiết rất nhanh. Nó đang được mở rộng để có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cuộc tấn công xuyên phá và ném bom. Một bình chứa khá lớn đang được lắp đặt tại cơ sở, có thể được sử dụng cho các thử nghiệm thuốc nổ mạnh" – chuyên gia Lewis Smart của Công ty Janes (Anh) khẳng định.