Động lực thể chế mới cho TP HCM

Điểm nổi bật của Nghị quyết là đặt TP HCM trong một tầm nhìn phát triển dài hạn, với những mục tiêu rất tham vọng

Nghị quyết 09/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP HCM trong kỷ nguyên mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với riêng thành phố và đối với sự phát triển chung của vùng Đông Nam Bộ, ĐBSCL và cả nước.

Sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển, TP HCM đã đạt nhiều thành tựu. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, thành phố đang đứng trước áp lực phải chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, vượt qua các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh đô thị.

Điểm nổi bật của Nghị quyết là đặt TP HCM trong một tầm nhìn phát triển dài hạn, với những mục tiêu rất tham vọng: tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt trên 100.000 USD vào năm 2075. Mục tiêu này đòi hỏi thành phố phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu, tài chính hiện đại và nâng cao năng suất.

TP HCM đang đối diện với nhiều giới hạn và đã tới hạn tăng trưởng nên Nghị quyết 09/2026 có ý nghĩa như một "khung định hướng chiến lược" và "mệnh lệnh chính trị" để tháo gỡ các rào cản, mở rộng quyền chủ động cho thành phố.

Nghị quyết yêu cầu thành phố phát triển kinh tế số, xã hội số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; thu hút nhân tài, chuyên gia, nhà khoa học; phát triển các ngành công nghiệp chiến lược như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học... Qua đó, tạo dư địa tăng trưởng mới, tạo bước nhảy về năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Nghị quyết khẳng định vai trò đầu tàu, trung tâm liên kết vùng của TP HCM - hạt nhân dẫn dắt mạng lưới phát triển vùng Đông Nam Bộ, ĐBSCL, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu phát triển hệ thống giao thông liên vùng với các tuyến vành đai, cao tốc, đường sắt đô thị, đường sắt kết nối cảng biển - sân bay - khu công nghiệp - trung tâm logistics.

Để nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, yêu cầu đầu tiên là phải cụ thể hóa nhanh thành chương trình hành động có trọng tâm, trọng điểm, có phân công trách nhiệm và chỉ tiêu đo lường rõ ràng.

Thứ hai, khẩn trương xây dựng và trình các cơ quan có thẩm quyền thông qua, ban hành Luật Đô thị đặc biệt dành cho TP HCM, nhằm tạo thể chế vượt trội, khung pháp lý đồng bộ, phù hợp, trở thành "đột phá của đột phá", tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thành phố khai thác tối đa tiềm năng, thế mạnh.

Thứ ba, TP HCM cần lựa chọn một số chương trình đột phá để tạo kết quả sớm, như: xây dựng trung tâm tài chính quốc tế; phát triển metro, TOD và giao thông xanh...

Thứ tư, cần thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá và truyền thông chính sách hiệu quả; mỗi mục tiêu lớn của nghị quyết phải được lượng hóa thành KPI cụ thể.

Tóm lại, Nghị quyết 09/2026 không chỉ là một văn kiện định hướng phát triển TP HCM, mà còn là sự khẳng định về vai trò lịch sử mới của thành phố trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Nếu được cụ thể hóa bằng thể chế mạnh, bộ máy năng động, nguồn lực đủ lớn và chương trình hành động quyết liệt, thành phố hoàn toàn có thể trở thành siêu đô thị sáng tạo, trung tâm tài chính - công nghệ - logistics của khu vực...