“Đưa trường học đến thí sinh” lần thứ 25, năm 2026: Lựa chọn ngành nghề phát triển bền vững

Học sinh đặt câu hỏi sát thực về nghề nghiệp trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo và biến đổi khí hậu

Sáng 11-4, chương trình "Đưa trường học đến thí sinh" lần thứ 25 do Báo Người Lao Động tổ chức đã diễn ra tại Trường THPT Vũng Tàu (phường Tam Thắng - TP HCM). Chương trình được Đài Phát thanh - Truyền hình TP HCM truyền hình trực tiếp, thu hút hơn 1.700 học sinh (HS) từ các trường THPT trên địa bàn tham dự.

Học ngành gì để không bị AI thay thế?

Thời tiết nắng, nóng khu vực Đông Nam Bộ những ngày tháng 4 không làm giảm "nhiệt" sự háo hức được tìm hiểu thông tin tư vấn của HS khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu. Ngay từ sáng sớm, hàng ngàn HS đã tập trung để tìm hiểu những thông tin chính thống về tuyển sinh.

Tự tin đặt câu hỏi sát về ngành nghề, chương trình đào tạo, em Trần Minh Kha, Trung tâm GDTX - Hướng nghiệp Vũng Tàu, quan tâm sâu về ngành truyền thông đa phương tiện. PGS-TS Đồng Văn Toàn, Trưởng Khoa Sư phạm - Trường ĐH Thủ Dầu Một, cho biết trường hiện đào tạo 48 ngành bậc cử nhân. Ngành truyền thông đa phương tiện thuộc Khoa Công nghiệp Văn hóa - là ngành được đầu tư, phù hợp xu hướng phát triển xã hội. Chương trình đào tạo gồm 120 tín chỉ, trong đó khoảng 40% dành cho thực hành, thực tập gắn với thực tế và phục vụ cộng đồng.

TS Nguyễn Thị Ánh Linh, Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho biết hiện ngành truyền thông đa phương tiện của trường đào tạo sinh viên các kỹ năng liên quan đến tổ chức sự kiện, giao tiếp và truyền thông trước công chúng. Điểm mạnh của chương trình là kết hợp các môn chuyên ngành với thực hành. Trong quá trình học, sinh viên sẽ học lý thuyết trên lớp và dành thời lượng tín chỉ để thực hành tại doanh nghiệp, cơ quan, hoặc tham gia trực tiếp vào các hoạt động, dự án truyền thông. Chương trình đào tạo cũng tích hợp các nội dung liên quan đến công nghệ số và một số môn học bằng ngoại ngữ, giúp sinh viên tăng khả năng thích ứng trong môi trường quốc tế...

Tiếp tục quan tâm đến ngành nghề trong thời đại số, một HS hỏi trong thời đại AI phát triển, em nên chọn ngành nào để không bị thay thế? Nếu em xét tuyển tổ hợp B00 thì nên chọn ngành nào phù hợp? Theo PGS-TS Đặng Tấn Hiệp, Trưởng Phòng Hợp tác Quốc tế - Trường ĐH Công Thương TP HCM, trường hiện đào tạo 39 ngành. Với tổ hợp B00, em có thể chọn các ngành như công nghệ sinh học, công nghệ thực phẩm và một số ngành liên quan. Về câu hỏi "học gì để không bị AI thay thế", điều quan trọng là trang bị kiến thức chuyên môn vững vàng và kỹ năng bổ trợ. Khi đó, em có thể làm chủ công nghệ thay vì bị thay thế.

Ưu tiên ngành học có việc làm ngay

Nhiều câu hỏi tại chương trình thể hiện thí sinh dành sự quan tâm rất lớn đến khối ngành y dược, kỹ thuật và công nghệ. Đại diện cho các trường có đào tạo, cô Nguyễn Hoàng Nga, phụ trách truyền thông, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết năm 2026, khối ngành sức khỏe của Trường ĐH Nguyễn Tất Thành xét tuyển 10 ngành. Nhà trường áp dụng 5 phương thức xét tuyển. Ngoài ra còn có phương thức xét tuyển thẳng cho thí sinh đủ điều kiện. Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Nhà trường sẽ xét tuyển theo phương thức tối ưu cho thí sinh. Đối với khối ngành sức khỏe, đây là nhóm ngành đặc thù nên có ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào. Ngoài điểm số, thí sinh cần đạt học lực từ khá trở lên đối với các ngành như điều dưỡng; đối với y khoa, răng hàm mặt, y học dự phòng thì yêu cầu học lực từ tốt.

Trước câu hỏi nữ sinh có lợi thế gì khi theo các ngành kỹ thuật, PGS-TS Trương Nguyễn Luân Vũ, Trưởng Khoa Cơ khí chế tạo máy - Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, thông tin trường đào tạo các khối ngành về công nghệ, kỹ thuật, kinh tế và luật. Hiện nay, trường có 53 chương trình đào tạo, trong đó tập trung mạnh nhất vào khối ngành công nghệ kỹ thuật nhằm đào tạo kỹ sư phục vụ nhu cầu phát triển đất nước. Về lợi thế của nữ sinh trong các ngành kỹ thuật, thầy Vũ khẳng định nữ sinh hoàn toàn có thể học tốt và phát triển trong lĩnh vực này. Thực tế tại trường, nhiều bạn nữ đạt thành tích rất cao, thậm chí trở thành thủ khoa và đoạt giải thưởng trong các ngành kỹ thuật. Bên cạnh đó, nhà trường cũng có chính sách học bổng dành cho sinh viên nữ ở một số ngành, mức hỗ trợ có thể lên đến 25% học phí tùy chương trình.

HS Trường THPT Đinh Tiên Hoàng hỏi, em dự định đăng ký ngành du lịch tại Trường ĐH Văn Hiến, vì quê em là thành phố biển. Tuy nhiên, em lo ngành này đang bão hòa. Vậy cơ hội việc làm ra sao và điều kiện xét tuyển ra sao? Cô Trần Thị Như Quỳnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn Tuyển sinh Trường Đại học Văn Hiến, thông tin trường thuộc hệ sinh thái Hùng Hậu Holdings với nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, thực phẩm, giáo dục, năng lượng và du lịch. Vì vậy, sinh viên ngành du lịch sau khi tốt nghiệp được hỗ trợ, giới thiệu việc làm phù hợp. Đối với ngành du lịch, ngoài kiến thức chuyên môn, sinh viên cần trải nghiệm thực tế các tuyến điểm để phục vụ công việc sau này. Đồng thời, ngoại ngữ (đặc biệt là tiếng Anh hoặc thêm một ngôn ngữ khác) là yếu tố quan trọng, cùng với kỹ năng giao tiếp, thấu hiểu tâm lý khách hàng. Khi có năng lực, cơ hội việc làm sẽ luôn rộng mở...

Đừng chỉ quan tâm đến ngành "hot"

Với đặc thù là HS của TP năng động, nhiều câu hỏi quan tâm đến ngành, nghề kỹ thuật, đặc biệt nhóm ngành kỹ thuật sản xuất thông minh. ThS Nguyễn Hoàng Thiên Thư, Đại diện Trường ĐH Việt Đức, cho biết Trường ĐH Việt Đức hiện chỉ tập trung vào 2 khối ngành mũi nhọn. Thứ nhất, nhóm ngành kỹ thuật, bởi Đức là một cường quốc về kỹ thuật trên thế giới. Thứ hai, nhóm ngành kinh tế và quản lý, vì Đức cũng là một nền kinh tế lớn, hiện thuộc nhóm dẫn đầu châu Âu. Hiện trường đào tạo 13 ngành và tập trung chủ yếu vào 2 lĩnh vực này. Với nhóm ngành kỹ thuật sản xuất thông minh, hiện nhà trường đang đào tạo 2 ngành cử nhân là kỹ thuật cơ khí và kỹ thuật cơ điện tử. Đây đều là những lĩnh vực quan trọng, nằm trong định hướng phát triển nguồn nhân lực của quốc gia.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thu Thủy, Giám đốc Phát triển bền vững Việt Nam và châu Á, Tập đoàn De Heus, cho hay hiện nông nghiệp là lĩnh vực luôn cần thiết vì gắn liền với thực phẩm và dinh dưỡng hằng ngày. Nông nghiệp là ngành có nhu cầu lâu dài nên cơ hội việc làm luôn rộng mở. Về phát triển bền vững, đây là vấn đề rất quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh và biến đổi khí hậu. Một thách thức lớn hiện nay là tình trạng kháng kháng sinh trong chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Vì vậy, việc bảo đảm thực phẩm an toàn, không tồn dư kháng sinh là mục tiêu quan trọng của ngành. "Các em không nên chỉ chọn ngành "hot" mà hãy trở thành nhân sự giỏi trong lĩnh vực mình chọn. Nếu có năng lực và chủ động trau dồi kỹ năng, các em sẽ có nhiều cơ hội phát triển trong ngành nông nghiệp" - bà Thủy nhắn nhủ.