“Ba không” nửa vời

Chuyện Nam Định cương quyết “thanh lọc” giáo viên tốt nghiệp hệ tại chức lại dấy lên nhiều dư luận khác nhau, ủng hộ có, phản ứng có.

Tuy nhiên, bản chất của sự việc là Nam Định trực tiếp “nói không” với hệ đào tạo này sau khi đã kiên quyết “nói không” với cử nhân tốt nghiệp các trường ngoài công lập cách đây không lâu.
Không chỉ có Nam Định, Đà Nẵng cũng đã từng từ chối thẳng thừng các cử nhân tốt nghiệp hệ tại chức. Trên thực tế, dù không công khai nhưng trong thời gian qua, nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương đã chê ỏng chê eo với cả hai hệ đào tạo này. Tại sao họ chê? Đơn giản họ tự “kiểm định” chất lượng đào tạo qua thực tế, nói như ông giám đốc Sở Nội vụ Nam Định. Còn ngành giáo dục ĐH đã bỏ quên việc kiểm định chất lượng gần 30 năm qua và chưa có cơ quan kiểm định nào được thành lập!

Việc tỉnh Quảng Ngãi vừa đình chỉ giảng dạy đối với 11 giáo viên vi phạm do dạy thêm gây bức xúc trong giáo viên. Các giáo viên này bị đình chỉ giảng dạy từ 15 đến 30 ngày, phạt hành chính từ 1,5 triệu đến 2 triệu đồng vì dạy thêm không có giấy phép, không có cam kết với thủ trưởng đơn vị, không có phiếu thu tiền học thêm, thu tiền học thêm cao… Nếu căn cứ vào các nguyên nhân đó để kỷ luật giáo viên thì trên khắp 63 tỉnh, thành, đặc biệt là ở TPHCM, Hà Nội và các TP lớn khác, có cả hàng chục ngàn giáo viên vi phạm. Ngay tại TPHCM, đa số giáo viên các môn có thể dạy thêm đều sống được nhờ dạy thêm, thậm chí có nhiều hiệu trưởng, hiệu phó cũng vậy.

Mới đây, TP Đà Nẵng đã kỷ luật chuyển sang làm hiệu trưởng trường khác đối với hiệu trưởng Trường Tiểu học Phan Thanh và một giáo viên chủ nhiệm lớp vì đã để xảy ra lạm thu. Bộ GD-ĐT và nhiều địa phương cũng đang quyết liệt chống lạm thu. Nếu như căn cứ vào tiêu chí những khoản thu không trực tiếp phục vụ cho các hoạt động của hội phụ huynh thì không được thu thì có tuyệt đại đa số trường ở TPHCM vi phạm. Vậy TPHCM không kỷ luật các hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm vi phạm?

Ba vấn đề của ngành giáo dục nêu trên đã được các địa phương giải quyết một cách “điển hình” nhưng đó chỉ là cách giải quyết phần ngọn và sẽ chẳng đi đến đâu. Ba vấn đề đó cũng là 3 câu hỏi hóc búa mà ngành giáo dục phải trả lời: Tại sao xã hội “nói không” với hệ đào tạo tại chức, sinh viên tốt nghiệp các trường ngoài công lập? Tại sao Bộ GD-ĐT kiên quyết chống dạy thêm học thêm nhưng việc dạy thêm, học thêm vẫn tràn lan? Tại sao Bộ GD-ĐT chống lạm thu thì lạm thu càng tăng?

Ba câu hỏi đó mỗi câu là một chuyên đề giáo dục có tính thời sự nóng hổi và chỉ có Bộ GD-ĐT mới có câu trả lời chính xác và giải quyết vấn đề một cách cụ thể. Nói cách khác, đó là trách nhiệm của chính Bộ GD-ĐT, không ai khác.