Chi cho giáo dục: Ngân sách 43%, người dân 57%

Cần thay đổi mạnh mẽ các quy định về thu phí trong nhà trường hiện nay để các trường có điều kiện công khai và minh bạch hóa các khoản đóng góp của người dân.

Mới đây, tiến sĩ Trần Hữu Quang, Viện Nghiên cứu Xã hội TPHCM, đã công bố các số liệu nghiên cứu về các khoản đóng góp của người dân ở TPHCM cho giáo dục. Ông cho biết năm 2004, trung bình một gia đình ở TPHCM có con học tiểu học chi cho giáo dục (bao gồm học phí, áo quần, sách giáo khoa, dụng cụ học tập, học thêm...) là 1,4 triệu đồng/năm; THCS: 1,9 triệu đồng/năm; THPT: 2,7 triệu đồng/năm; ĐH, CĐ: 3,9 triệu đồng đồng/năm.

Tính ra, số tiền toàn bộ các gia đình ở TPHCM chi cho giáo dục ở bậc tiểu học là 405 tỉ đồng/năm; THCS: 438 tỉ đồng/năm, THPT: 320 tỉ đồng/năm. Tổng cộng: 1.163 tỉ đồng. Trong khi ngân sách TP chi là 876 tỉ đồng (2004). Như vậy, ngân sách chiếm 43% trong tổng số tiền cho giáo dục, còn phía gia đình chi 57%.

Tỉ lệ chi cho giáo dục của các gia đình ở TPHCM là cao hơn các địa phương khác trong nước. Tiến sĩ Quang ước đoán tỉ lệ này của cả nước là 45%-50%, còn TPHCM là 55%- 60%. Tại Hàn Quốc, dân đóng góp cho giáo dục chiếm 40%, Nhà nước: 60%.

Như vậy, người dân ở Việt Nam đóng góp cho giáo dục là khá lớn. Điều đáng lưu ý là các khoản đóng góp này chưa được công khai và thực hiện dưới nhiều khoản thu “không tên” khác nhau. Nếu dùng số tiền do người dân đóng góp chi vào lương thì lương bình quân một giáo viên tiểu học sẽ là 2,9 triệu đồng/tháng; THCS: 3,2 triệu đồng/tháng và THPT: 4,3 triệu đồng/tháng. Với mức lương này, giáo viên có thể đủ sống mà không cần phải tính tới phương án tăng học phí như Bộ GD-ĐT đang tiến hành.

Ông Quang đề nghị cần thay đổi mạnh mẽ các quy định về thu phí trong nhà trường hiện nay để các trường có điều kiện công khai và minh bạch hóa các khoản đóng góp của người dân.