Giáo dục

Khó đủ bề

Cả nước hiện có 81 trường ĐH, CĐ ngoài công lập với 14,7% tổng số sinh viên cả nước. Các trường này đang “than” rằng họ chịu nhiều thua thiệt trong việc tuyển sinh, thiếu đất xây trường, giảng viên không đủ.

Theo GS Hoàng Xuân Sính, Trường ĐH Thăng Long, số tiền đầu tư để mở trường trung bình hiện nay khoảng 200 tỉ đồng, chỉ đủ xây dựng cơ sở vật chất chứ chưa có tiền đền bù đất và đầu tư thiết bị dạy học, trong khi lãi suất phải chịu là 21%. Chưa kể đến bây giờ, ngoài quy chế ban hành và giấy phép cho mở trường thì Nhà nước chưa có hỗ trợ gì khác.

GS Đặng Ứng Vận, Hiệu trưởng Trường ĐH Hòa Bình, nói việc để các trường công tuyển tận điểm sàn đã khiến thị phần của trường tư bị thu hẹp. Đây là một cuộc cạnh tranh không cân sức của trường tư với trường công và căng thẳng gia tăng quyết liệt khi hệ thống các ĐH liên tục được mở rộng và lấy thí sinh đến tận điểm sàn.

Ông Phạm Sỹ Tiến, Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, thừa nhận nhiều trường ngoài công lập được thành lập khi chưa đủ điều kiện, chưa có cơ cấu ngành nghề đào tạo hợp lý, chỉ chú trọng đào tạo liên thông nên chất lượng hạn chế khiến xã hội có cái nhìn không mấy thiện cảm nhưng không phải tất cả các trường đều như vậy.

Ông Đỗ Hồng Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, nói việc Bộ GD-ĐT đình chỉ tuyển sinh ở những trường thiếu các điều kiện bảo đảm chất lượng thì các trường ngoài công lập sẽ không tránh khỏi tình trạng đóng cửa trước khi tìm được đất đai và tăng cường đội ngũ giảng viên. Thực tế, việc tìm được đất xây dựng trường là rất khó nên không thể dùng đất đai làm tiêu chí để xét và dựa vào đó để đình chỉ việc tuyển sinh của các trường.

Có nhiều lý do để sinh viên cũng như phụ huynh không chọn các trường ngoài công lập: cơ sở vật chất hạn chế, đội ngũ cán bộ giảng viên mỏng, vào trường dân lập phải gánh 100% chi phí đào tạo trong khi các trường công lập được Nhà nước hỗ trợ tới 70% chi phí này. Vì thế nên dù chất lượng đào tạo của các trường công mới thành lập do nâng cấp kém hơn hẳn nhiều trường dân lập nhưng vẫn được thí sinh lựa chọn.

Lãnh đạo nhiều trường ĐH, CĐ ngoài công lập cho rằng nên xây dựng một cơ chế tài chính riêng bao gồm cả loại hình lợi nhuận và phi lợi nhuận, không buộc thực hiện cơ chế tài chính của doanh nghiệp. Trường tư phải có tính ổn định hơn so với doanh nghiệp, doanh nghiệp có thể phá sản nhưng trường tư thì không được phép. Trường tư cũng cần được miễn thuế cho các khoản tái đầu tư trong xây dựng cơ sở vật chất. Đánh thuế vào các trường tư là đánh thuế vào người học.