Những ngành “thiếu người, thừa việc”

Nhiều ngành thiếu nhân lực trầm trọng nhưng không đủ sinh viên để cung cấp do “đầu vào” khan hiếm.

Thực tế tuyển sinh những năm qua cho thấy có một số ngành thí sinh không quan tâm, nhiều trường phải tuyển chủ yếu là nguyện vọng 2 mới đủ chỉ tiêu nhưng theo các trường đây lại là ngành thiếu nhân lực trầm trọng.

 

Ngành có nhu cầu cao

 

Điển hình là những ngành thuộc khối nông lâm. Thạc sĩ Trần Đình Lý, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, cho biết: Các ngành như chế biến lâm sản, chế biến thủy sản, phát triển nông thôn và khuyến nông, cơ khí nông lâm, nuôi trồng thủy sản... đều có “đầu ra” rất tốt nhưng lại ít thí sinh thi vào. Năm nào trường cũng phải tuyển nguyện vọng 2, như ngành chế biến thủy sản hằng năm phải tuyển xấp xỉ từ 40%- 50 % nguyện vọng 2. Hằng năm, trường đều tiếp nhận nhiều yêu cầu tuyển dụng chủ yếu lĩnh vực kể trên từ phía doanh nghiệp nhưng không kiếm đâu ra đủ người, mặc dù mức lương khá cao. 

Tuy thuộc nhóm ngành kinh tế nhưng ngành kinh tế và quản lý công và ngành hệ thống thông tin quản lý cũng có nhu cầu rất lớn. Tuy vậy, có trường đào tạo ngành này phải tuyển cả nguyện vọng 2 mới đủ chỉ tiêu, dù điểm chuẩn chỉ ở mức: 16-17 điểm.  Hay như ngành kinh doanh nông nghiệp của Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, nhân lực đang thiếu hụt trầm trọng nhưng thí sinh lại khá thờ ơ.

Năm 2008, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên TPHCM  cũng có 3 ngành: hải dương học - khí tượng - thủy văn, khoa học vật liệu, địa chất có mức điểm chuẩn nguyện vọng 1 không cao, tỉ lệ “chọi” vô cùng thuận lợi: 1 “chọi” 1. Theo các chuyên gia, thí sinh chưa mạnh dạn đăng ký là do tên ngành học khá lạ. Tuy nhiên, theo dự báo, trong tương lai đây sẽ là nhóm ngành hút lượng lớn nhân lực bậc cao trong bối cảnh Việt Nam phát triển nhiều dự án cảng biển với quy mô lớn.

Tìm ngành “đầu vào” ít phải cạnh tranh

 

Là một trong những nước có tỉ lệ xuất khẩu hàng dệt may lớn, nhưng tình hình thí sinh đăng ký dự thi vào các ngành này lại khá đìu hiu, tỉ lệ “chọi” và điểm chuẩn luôn nằm ở mức thấp của các trường. Hầu hết sinh viên học ngành này ra trường đều có việc làm trong các công ty may, các hãng thời trang. Năm 2007, Trường ĐH Kỹ thuật Công nghệ TPHCM đã phải tuyên bố đóng cửa ngành công nghệ (dệt) may vì chỉ có 8 thí sinh trúng tuyển, mặc dù những khóa trước sinh viên chưa tốt nghiệp đã được doanh nghiệp tìm đến tuyển dụng. Một trong nhiều nguyên nhân được các trường đưa ra là nhiều sinh viên lầm tưởng ngành này học ra làm công nhân may. Hơn nữa, cái tên của ngành không được “thời thượng” như thiết kế thời trang... Tuy vậy, sinh viên tốt nghiệp ngành dệt may cũng có thể thiết kế được mặt hàng sản xuất đáp ứng yêu cầu của thị trường, thiết kế thời trang...

Dù được đánh giá cao về cơ hội nghề nghiệp nhưng dường như vẫn chưa được thí sinh quan tâm nhiều là ngành kỹ thuật in. Điểm chuẩn ngành này năm 2008 chỉ khoảng 15. Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM cho biết ngành này có chi phí đào tạo khá cao mà người học ít, nhưng vì nhu cầu xã hội cần nên vẫn cứ phải tiếp tục đào tạo.

Theo TS Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM, tính bình quân trên quy mô cả nước, số thí sinh trúng tuyển theo nguyện vọng 1 hằng năm thường chiếm khoảng  60% - 80%, còn lại là trúng tuyển theo nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3. Do đó, tìm kiếm  những ngành ít phải cạnh tranh ở “đầu vào” nhưng lại có lợi thế ở “đầu ra”  là một lựa chọn khôn ngoan của thí sinh.