Quản lý các trường ĐH, CĐ tùy tiện, thiếu chặt chẽ

Ngày 30-1, đoàn giám sát của Thường vụ Quốc hội đã có buổi làm việc với đại diện UBND TPHCM và các trường ĐH, CĐ tại TPHCM sau khi kiểm tra 18 trường ĐH, CĐ tại TPHCM và Cần Thơ. Nhiều vấn đề bất cập trong giáo dục ĐH đã được mổ xẻ

“Đoàn giám sát đã làm việc tại Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng và dành 30 phút đề nghị trường giải thích về hai chữ “quốc tế” nhưng nhà trường chưa giải thích được.

Thật khó hiểu khi trường ĐH này là một trong hai trường ĐH dân lập đầu tiên được chuyển sang mô hình tư thục trong khi hiện vẫn chưa trả lời được câu hỏi ĐH tư thục là gì, phi lợi nhuận hay vì lợi nhuận và chưa có chính sách cụ thể cho việc chuyển đổi mô hình trường”. GS Nguyễn Ngọc Trân, thành viên đoàn giám sát, cho biết như vậy.

Theo GS Nguyễn Ngọc Trân, việc Trường ĐH Phan Thiết tuyển sinh vượt chỉ tiêu gần 100% cũng là một ví dụ chứng tỏ việc quản lý các trường ĐH, CĐ thiếu chặt chẽ, tùy tiện. GS Phạm Phụ, thành viên đoàn giám sát, băn khoăn trước chủ trương xã hội hóa đã được nói đến cách đây 5 năm nhưng với người dân đây là một khái niệm mờ. Điều này tạo sự ái ngại cho những người làm giáo dục chân chính.

GS-TS Đào Văn Lượng, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ Sài Gòn, cho rằng một trong những sai lầm hiện nay  là cào bằng mức học phí. GS Nguyễn Ngọc Trân thì cho rằng nhiều trường công lập hiện đang lay lắt với mức học phí “không dám tăng”.

Cùng trong ĐH Quốc gia TPHCM nhưng Trường ĐH Bách khoa có mức thu 2,5 triệu đồng/năm, trong khi Trường ĐH Quốc tế lại thu lên 1.500 USD/năm, tất nhiên nơi thu học phí cao thì điều kiện và môi trường học tập tốt hơn hẳn. GS Phạm Phụ cũng cho rằng không nên căn cứ mặt bằng thu nhập của dân số để đặt ra mức học phí và nếu không tăng học phí thì không có cách nào phát triển giáo dục ĐH.

Tuy nhiên, có ý kiến phản đối: Nếu học phí quyết định chất lượng giáo dục thì sẽ làm mất đi cơ hội học ở những trường chất lượng cao của người nghèo. Giải pháp cho vấn đề này, theo GS Nguyễn Minh Thuyết thì cần phải có cơ chế ưu đãi nhất định dành cho các đối tượng chính sách như học bổng, trợ cấp hoặc cho vay học phí... để có thêm nhiều cơ hội học tập cho người nghèo trong môi trường giáo dục chất lượng cao.

Cũng liên quan đến vấn đề học phí, quan điểm của GS-TS Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên, nhi đồng của Quốc hội,  là cần kiểm định chất lượng giáo dục tại các trường ĐH, từ đó phân loại và gắn việc thu học phí với chất lượng đào tạo của từng trường.

Một số đại biểu khác cho rằng việc phải tuyển sinh theo 3 chung đã triệt tiêu sự tự vận động của các trường. Theo GS-TS Đào Văn Lượng, không thể cái gì cũng tiêu chuẩn hóa trong khi diễn biến cuộc sống rất đa dạng. Bộ chỉ nên kiểm tra chặt ở quy trình đầu ra.